o’simliklarning zararli gazlar, radiasiya, ksenobiotiklar ta’siriga chidamliligi

DOC 36,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425985979_60285.doc o’simliklarning zararli gazlar, radiasiya, ksenobiotiklar ta’siriga chidamliligi reja: 1. o’simliklarning gazlar ta’siriga chidamliligi. 2. o’simliklarning radiasiya ta’siriga chidamliligi. 3. o’simliklarning ksenobiotiklar ta’siriga chidamliligi (pestisid, gerbisid, defoliant va desikantlar). tayanch so’zlar: ksenobiotiklar, og’izchalar, radioaktiv moddalar, uran, izotoplar, populyasiya, nuqlein kislotalar, fermentlar, membrana lipidlari, pestisid, gerbisid, defoliant, desikant, mitoz, simazin, ingibitor, detoksikasiya, defolyasiya, gigroskopik, desikasiy. fan-texnika va xalq xo’jaligi taraqqiyotining hozirgi davrida tabiat va jamiyatning o’zaro ta’siri bilan bog’liq bo’lgan muammolar asosiy va murakkab muammolar bo’lib bormoqda. shulardan biri tabiiy muhitning zararli gazlar, radioaktiv moddalar va zaharli ximikatlar bilan ifloslanish va ularning oldini olish muammosidir. o’simliklarning zaharli gazlar ta’siriga chidamliligi. sanoat, transport va boshqa ishlab chiqarish jarayonlarining faoliyati natijasida atmosferaga juda ko’p chiqindilar tarqalmoqda. natijada havoga 200 dan ortiq har xil kimyoviy komponentlar qo’shilmoqda. bularga gazsimon birikmalar: oltingugurt (so2), azot oksidlari (no, no2), is gazi (co), ftorli birikmalar va boshqalarni ko’rsatish mumkin. shuningdek sulfat, xlorid kislotalari, fenol bug’lari ham ajralib turadi. …

chilik izlanishlarning ko’rsatishicha, sho’rlik va qurg’oqchilikka chidamli o’simliklar gazlar ta’siriga ham chidamli bo’ladi. atmosferaning nordon gazlar bilan ifloslanishi ko’proq yirik shaharlar va sanoat markazlari xududiga to’g’ri keladi. shuning uchun ham ko’kalamzorlar hosil qilish jarayoniga ilmiy yondoshish, ya’ni gazlar ta’siriga chidamli o’simliklarni tanlash va tavsiya etish katta ahamiyatga ega. chunki o’simliklar atmosfera havosini tozalash qurbiga ega bo’lgan yirik omildir. o’z navbatida o’simliklarning gazlar ta’siriga chidamliligini oshirish usullaridan foydalanish ham mumkin. bularga: urug’larni chiniqtirish, o’simliklarning mineral oziqlanish jarayonlarini mo’tadillashtirish, suv bilan ta’minlashni to’g’ri yo’lga qoyish va boshqalar. hatto urug’larni ekishdan oldin sulfat va xlorid kislotalarning suyuq eritmasida ivitish ham o’simliklarning gazlarga chidamliligini oshiradi. o’simliklarning radiasiya ta’siriga chidamliligi. tabiiy muhitning eng xavfli vaziyatlaridan biri uning radioaktiv moddalar bilan zaharlanishidir. shuning uchun ham uning oldini olishga juda katta e’tibor berilmoqda. yer shari ma’lum miqdordagi tabiiy va sun’iy radioaktivlik natijasida hosil bo’lgan. radioaktiv elementlar: uran-238, uran – 235, toriy-232, kaliy-40, uglerod-14 va boshqalar planetamizda ma’lum …

alardan to organizm va hatto populyasiya xarakteriga ega bo’ladi. radioaktiv nurlarning ta’siri tirik organizmlar uchun xavfli. bu nurlar to’g’ridan-to’g’ri molekulalarni yemiradi. hujayralarning membranalari, organoidlar va ayniqsa nuklein kislotalar, fermentlar va membrana lipidlarini kuchli zararlantiradi. o’simliklarning ksenobiotiklar ta’siriga chidamliligi. o’simliklarni begona birikmalar- ksenobiotiklar ta’siridan himoyalash tizimi ham dolzarb muammo bo’lib hisoblanadi. ksenobiotik grekcha –xenos- begona va biotos- hayot, ha’ni organizm uchun begona ma’nosini bildiradi. bularga kishilarning xo’jalik faoliyati tufayli vujudga kelgan va organizmlar uchun zaharli ximikatlar: pestisidlar–gerbisidlar, defoliantlar, desikantlar va boshqalar kiradi. zaharli ximikatlar tuproq, suv va havoda to’plansa muhitni ifloslaydi, biologik tizimlarni yemiradi. shu bilan birga, o’simliklar dunyosi atmosferani tozalashda ishtirok etadi. shuning uchun ham ksenobiotiklarning biologik ta’siri va o’simliklar tanasida detoksikasiyalanish mexanizmlarini o’rganish katta nazariy va amaliy ahamiyatga ega. ayniqsa ularning xususiyatlari, ta’sir etish doirasi va normalari asosida metabolitik, ingibitorlik va nobud bo’lishiga olib keluvchi darajalarni o’rganish va ulardan foydalanish mumkin. gerbisidlar. gerbisidlar o’simliklarni o’sishini to’xtadi va begona o’tlarga …

n. makkajo’xori ekilgan dalalarda begona o’tlarga qarshi simazin gerbisididan foydalanish mumkin. bu preparat o’simliklarga asosan ildiz orqali o’tadi, shuning uchun ham simazin tuproqqa solinadi. simazin hujayraning mitoz jarayoniga, oddiy uglevodlarning sinteziga, va boshqalarga zararli ta’sir o’tkazadi. makkajo’xorining hujayra tarkibida mavjud bo’lgan ayrim kimyoviy moddalar simazinni neytrallash qobiliyatiga ega. shuning uchun ham u makajo’xoriga ta’sir etmaydi. gerbisidlardan g’o’za maydonlaridagi begona o’tlarga qarshi ko’rashda ham foydalaniladi. bulardan eng muhimlari monouron, diuron, kotoran va boshqalar. bu gerbisidlar begona o’tlarning fotosintez va nafas olish jarayonlarining o’zgarishiga ham katta ta’sir etadi. umuman, hozirgi vaqtda qishloq xo’jaligida begona o’tlarga qarshi kurash maqsadida foydalanish mumkin bo’lgan 200 dan ortiq gerbisid aniqlangan. defoliantlar va desikantlar. sun’iy ingibitorlar gruppasiga o’simliklarning bargini to’kib yuboradigan defoliantlar va o’simliklarni tezda quritib yuboradigan desikantlar ham kiradi. defoliantlar keyingi yillarda paxtachilikda keng qo’llanilib kelmoqda, chunki hosilni yig’ishtirib olish jarayonini mexanizasiyalash defoliantlarga bo’lgan ehtiyojini oshiradi. defoliasiya g’o’zaning barg bandida ajratuvchi qatlam hosil qiladi va barglarning …

vaqtda g’o’za bargini sun’iy ravishda to’kish uchun magniy xlorat mg(cio3)2 . 6h2o ko’p ishlatiladi. bu rangsiz kristall modda bo’lib, o’ta gigrosqopik suvda yaxshi eriydigan birikma. bu birikmaning 10-12 kg ni 100-200 litr suvda eritib bir gektar g’o’zaga purkalsa yaxshi natija beradi. ko’p yillar davomida ishlatilib kelingan gerbisid-butifos hozir ishlatilmaydi, chunki tabiatni kuchli zaharlovchi asoratga ega. qand lavlagi, kartoshka kabi o’simliklarning hosilini mashinalar yordamida yig’ib-terib olish uchun desikasiyadan foydalaniladi. bunda xlorat magniyning yuqoriroq konsentrasiyali eritmasi ishlatiladi. ya’ni gektariga 25-30 kg gerbisid eritmasi tayyorlanib purkaladi defolyasiya va desikasiya usullaridan to’g’ri foydalanish natijasida o’simliklardan yuqori va sifatli hosilni mashinalar yordamida yig’ib olish mumkin. adabiyotlar 1. polevoy v.v. fiziologiya rasteniy. visshaya shkola, 1989, 464-s. 2. lebedev s.i. fiziologiya rasteniy. m.agropromizdat, 1988, 544-s. 3. rubin b.a. kurs fiziologii rasteniy. uchebnik. 1971 g. 4-ye izd. pererab. i dop. m.visshaya shkola, 1976, 4. libberet e.fiziologiya rasteniy. m.mir, 1976 5. xo’jayev j.x. o’simliklar fiziologiyasi. samarqand. 1993. 6. xo’jayev …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’simliklarning zararli gazlar, radiasiya, ksenobiotiklar ta’siriga chidamliligi"

1425985979_60285.doc o’simliklarning zararli gazlar, radiasiya, ksenobiotiklar ta’siriga chidamliligi reja: 1. o’simliklarning gazlar ta’siriga chidamliligi. 2. o’simliklarning radiasiya ta’siriga chidamliligi. 3. o’simliklarning ksenobiotiklar ta’siriga chidamliligi (pestisid, gerbisid, defoliant va desikantlar). tayanch so’zlar: ksenobiotiklar, og’izchalar, radioaktiv moddalar, uran, izotoplar, populyasiya, nuqlein kislotalar, fermentlar, membrana lipidlari, pestisid, gerbisid, defoliant, desikant, mitoz, simazin, ingibitor, detoksikasiya, defolyasiya, gigroskopik, desikasiy. fan-texnika va xalq xo’jaligi taraqqiyotining hozirgi davrida tabiat va jamiyatning o’zaro ta’siri bilan bog’liq bo’lgan muammolar asosiy va murakkab muammolar bo’lib bormoqda. shulardan biri tabiiy muhitning zararl...

Формат DOC, 36,0 КБ. Чтобы скачать "o’simliklarning zararli gazlar, radiasiya, ksenobiotiklar ta’siriga chidamliligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’simliklarning zararli gazlar,… DOC Бесплатная загрузка Telegram