o’simliklarning qurg’oqchilikka chidamliligi fiziologik asoslari

DOCX 40 pages 550.5 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 550.5 KB

File type DOCX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

o’simliklarning qurg’oqchilikka chidamliligi fiziologik asoslari mundarija: i kirish____________________________________________________3 ii asosiy qisim _______________________________________________4 1. o’simliklarni qurg’oqchilikka va yuqori harorat tasiriga chidamliligi.___4 2. o’simliklarning past harorat ta`siriga chidamliligi___________________8 3. tuproq sho’rlanishi va uning o’simliklarga tasiri. sho’rga chidamliligi _17 4. o’simliklarning qurg’oqchilikka chidamliligi va fiziolagik hususiyatlari.__22 iii xulosa._____________________________________________________28 iv foydalanilgan adabiyotlar._____________________________________29 v ilova._______________________________________________________30 kirish. kurs ishining maqsadi. so'nggi to'rt yil ichida orolning qurigan tubida 1,5 million gektardan ortiq maydonga sho'rga va qurg'oqchilikka chidamli o'simlik urug'lari sepildi va ko'chatlari ekildi. orolning qurigan tubida 1,5 million gektardan ortiq maydonga saksovul va boshqa sho'rga va qurg'oqchilikka chidamli o'simlik urug'lari sepildi va ko'chatlari ekildi. ushbu hududlarda cho'l o'simliklaridan “yashil qoplamalar” - himoya o'rmonzorlari barpo etish ishlarining olib borilishi o'z navbatida orol dengizining suvi qurigan tubidan ko'tarilayotgan qum, tuz va chang zarrachalarining salbiy ta'sirini kamaytirish, global iqlim o'zgarishlari va orol dengizi qurishining qishloq xo'jaligi rivojlanishi hamda aholining hayoti va faoliyatiga salbiy ta'sirini yanada yumshatish imkonini beradi. kurs ishining …

2 / 40

ondaryo va qashqadaryo viloyatlarining cho'l hududlarida ham orol dengizi qurigan tubida amalga oshirilgan ulkan ijobiy ishlarni davom ettirish zarur. umuman olganda, qurg'oqchil hududlarda saksovul, qandim, cherkez kabi o'simliklardan iborat o'rmonzorlar barpo etilishi hamda cho'l zonalarda ozuqabop hisoblangan chogon, tereskan, boyalich, qayrouk kabi o'simliklar ko'paytirilishi cho'llanishga qarshi kurashish imkoniyatini berish bilan bir qatorda bioxilma-xillikni saqlashga, chorvachilikni rivojlantirishga, iqlim o'zgarishlariga moslashishga, ekotizim barqarorligini ta'minlashga, xizmat qiladi. barcha o’simliklar xarorat darajalariga bo’lgan munosabatlari bo’yicha bir-biridan farq qiladi. baʼzi suv o’tlari 60-80°s issiqlikka ega bo’lgan yerlarda tarqalgan. ko’pchilik o’simliklar uchun maksimal xarorat 40-50°s ga teng. qishloq xo’jalik ekinlari uchun esa maksimal xarorat 39-40° s ga teng bulib, xaroratning bundan orta borishi ularni shikastlaydi. o’simliklar yukori xarorat taʼsiridan shikastlanganda, ularning o’lishdan oldin hujayralari ichida buladigan biokimyoviy jarayonlar o’rtasidagi muvofiqlik buzilib, protoplazmani zararlaydigan keraksiz moddalar vujudga keladi. v.f.altergot va boshka olimlarning fikricha, yukori darajadagi xarorat taʼsirida otssillar parchalanishi tezlashadi, hujayralarni zarlaydigan ammiak hosil buladi va to’planadi. …

3 / 40

iladi. natijada erkin ammiak neytrallanib, o’simliklarga zarar yetkazmaydi. rnk mikdori ko’p bo’lgan o’simliklar issiqlikka chidamli bo’ladi. ko’pchilik suv bilan yaxshi taʼminlangan mezofit o’simliklar transpiratsiya jadalligini oshirish orqali kuchli issiqlik taʼsiridan saqlanadi. bu o’simliklarning barg xarorati havo haroratiga nisbatan 4-6°s gacha past bo’ladi. o’simliklarni qurg’oqchilikka va yuqori harorat tasiriga chidamliligi. yu.g.molotkovskiy va i.m.jestkovalarning kursatishicha, barg tukchalariga shakar eritmalarining(glyukoza, galaktoza, saxaroza, laktoza, maltoza, rafinaza) infiltratsiya qilinishi ularning issiqlikka chidamliligini oshiradi. p.a.genkelning takliflariga asosan urug’larni ekishdan oldin kalsiy xlor tuzining 0,25 foizli eritmasi bilan 20 soat davomida ishlov berish ham o’simliklarning issiqlikka chidamliligini oshiradi. o’simliklarning issiqikka chidamliligini oshirish maksadida ularni mikroelementlarning tuzlari bilan ishlash xam tavsiya etiladi. samarkand davlat universiteti o’simliklar fiziologiyasi va mikrobiologiya kafedrasi aʼzolarining (professor j.x.xujayev va boshka- lar) olgan maʼlumotlari asosida, gulning gullash fazasida n3v 0 3 kislotaning 0,01 foiz va 2 p 5 0 4 tuzining0,05 foizli eritmalarini purkash (purkash kechki vaktlarda utkaziladi) ularning issikdikka vanqurg’oqchilikka chidamliligini oshiradi. natijada …

4 / 40

turgor holatini yo’kotadi, barglari qo’ngir tusga kirib, qurib koladi. uta sovuq taʼsiridan ularning shirasi muzlaydi, natijada xujayra va tukimalarida salbiy uzgarishlar boshlanadi. tuqimalarida buladigan salbiy uzgarishlarga karshi yetarli darajada chidamli bulmagan usimliklar kup zararlanadi va xatto nobud buladi. n.a.maksimov (1913) utkazgan tadkikotlarning kursatishicha, uta sovuk taʼsirida muz kristallari fakat hujayra oraliklaridagina emas, balki sitoplazmada ham hosil buladi. muz kristallari tomonidan suv tortib olgan sitoplazma biokolloidlari suvsizlanib zararlanadi. sunggi yillarda o’tkazilgan kupchilik tadqiqotlar asosida, uta sovuq taʼsiridan o’simlik to’qimalarida muz hosil bulish jarayonlarini uch guruxga bulish mumkin. birinchi gurux – o’ta sovuq shiddatli va juda past bulib, usimliklarga birdaniga taʼsir etadi. bunday taʼsirdan sitoplazma suv muzlaydi. xosil bulgan muz kristallari oksil mitsellalarni shikastlaydi. sitoplazma suvsizlanishi natijasida mikrotuzilmalar zararlanadi va bunday edokayralar nobud buladi. ikkinchi gurux- o’ta sovuq juda past bo’lib, o’simliklarga tez taʼsir etishi sababli muz kristallari xujayra devori bilan plazmolemma o’rtasida hosil buladi. bunday taʼsirdan xajmi yirikrok muz kristallari hosil …

5 / 40

on sovutgichlarida ok; kayin va karagay daraxtlarining novdaparini asta-sekin va izchillik bilan — 195°sgacha muzlatib, keyin eritilganda novda xujayralari tirikligini saklab dolgan. juda past xarorat (—200°s gacha) birdaniga tezlik bilan taʼsir etsa, tanadagi suv zudlik bilan oynasimon-amorf xolatga. bu xodisa vetrifikatsiya deyiladi. bu jarayonda muz kristallari xosil bulmaydi. qayta suyultirish jarayonida sitoplazmada muz kristallari xosil bulishiga yul quyilmasa, xujayralar tirikligini saqlab qoladi. shuning uchun xam bu usuldan ayrim organlarni uzoq muddatga saqlash uchun foydalanish mumkin. chunki oynasimon-amorf xolda qotib qolgan o’zining xayotiyligini uzoq saqalaydi. qishlash vaktida o’simliklarga ta`sir qiluvchi boshka noqulay omillar. qish paytlarida o’simliklarga sovuqdan tashqari xam zararli taʼsir etuvchi noqulay omillar mavjud. bularga dimikish, xullanish, kishki kurgokchilik va boshkalarni kiritish mumkin. dimikish bir necha oy davomida qalin dor ostida qolgan o’simliklarda kuzatiladi. bunday sharoitga kuproq kuzda ekilgan gallalar duchor bo’ladi. o’simliklarning bunday dimikishiga sabab, uzoq muddat qor ostida yotgan o’simliklarning och qolishidir. xarorat 0° ga yakin bulgan sharoitda …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’simliklarning qurg’oqchilikka chidamliligi fiziologik asoslari"

o’simliklarning qurg’oqchilikka chidamliligi fiziologik asoslari mundarija: i kirish____________________________________________________3 ii asosiy qisim _______________________________________________4 1. o’simliklarni qurg’oqchilikka va yuqori harorat tasiriga chidamliligi.___4 2. o’simliklarning past harorat ta`siriga chidamliligi___________________8 3. tuproq sho’rlanishi va uning o’simliklarga tasiri. sho’rga chidamliligi _17 4. o’simliklarning qurg’oqchilikka chidamliligi va fiziolagik hususiyatlari.__22 iii xulosa._____________________________________________________28 iv foydalanilgan adabiyotlar._____________________________________29 v ilova._______________________________________________________30 kirish. kurs ishining maqsadi. so'nggi to'rt yil ichida orolning qurigan tubida 1,...

This file contains 40 pages in DOCX format (550.5 KB). To download "o’simliklarning qurg’oqchilikka chidamliligi fiziologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’simliklarning qurg’oqchilikka… DOCX 40 pages Free download Telegram