o’simliklarning kasalliklarga chidamliligi

DOCX 29 pages 54.4 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.4 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o’simliklarning kasalliklarga chidamliligi mundarija: kirish........................................................................................................................3 i.bob. adabiyotlar tahlili........................................................................................5 1.1.o’simliklarning kasalliklarga chidamliligi.........................................................7 ii.bob. asosiy qism 2.1.o’simliklarda uchraydigan kasalliklar va ularni keltirib chiqaruvchi omillar..10 2.2.o’simlik kasalliklarining asosiy belgilari......................................................... 16 2.3 .o’simliklarning himoyalanish mexanizmi....................................................... 20 2.4 .o’simliklarning kasalliklarga qarshi kurash choralari......................................24 iii.bob.xulosa........................................................................................................26 foydalanilgan adabiyotlar....................................................................................28 kirish aholini o‘sib borayotgan extiyojini ekologik toza va to‘la qimmatli qishloq xo‘jaligi maxsulotlari bilan ta’minlashda ekinlarda uchraydigan turli fitopotolik kasalliklarni kelib chiqish sabablari, tarqalishi, o‘simlik va inson xayotiga hamda tevarak atrofga ta’sirini o‘rganish hozirgi kunnig eng dolzarb muammolaridan biridir. shu uchun o‘simliklarni har xil zamburug‘lar keltirib chiqaradigan kasalliklardan himoya qilish muhim o‘rin tutadi. hozirgi kunda qishloq xo‘jaligi mutaxasislari har bir fermer ekinlarni tuproqqa ekishdan boshlab to hosilni yig‘ishtirib olgunga qadar fitopotologik kasalliklarni yuqtirib olish xavfini bilgan xolda hushyor bo‘lmog‘i zarur. tarqalgan yoki tarqalish xavfi bor bo‘lgan kasaliklarga nisbatan kimyoviy vositalardan betartib foydalanishga yo‘l qo‘ymaslik, balki kasallikdan oldin profilaktika ishlarini olib borish soha mutaxassislaridan kuchli bilim talab etadi. ushbu qo‘llanma …

2 / 29

kasallik belgilarini to‘liq o‘rgangan xolda kasallikka erta tashxis qo‘yish va uni oldini olish choralarini qo‘llashga yordam beradi. buning uchun mutaxassis kasallikni yuzaga keltiruvchi organizmning fiziologiyasi, bioekologiyasi, morfologik tuzilishi, ko‘payish usullarini mukammal bilmog‘i zarur. kasallik tarqalganda qo‘llaniladigan preparatning kimyoviy tarkibini, sarflanish meyorini, ta’sir etish davrini aniq belgilash kasallikni bartarf etishda katta yordam beradi. bu esa soha mutaxassisidan chuqur bilim, malaka va ko‘nikmalarni talab etadi. mazkur qo‘llanma soha mutahasislariga malaka va ko‘nikmalarga ega bo‘lishida yordam beradi. mavzuning dolzarbligi. fitopotologiya – o‘simlik kasalliklari va ularga qarshi kurashish tadbirlarini o‘rgatuvchi fan bo‘lib yunon tilida phyton–o‘simlik, pathos–kasallik, logos–ta’limot degan so‘zlardan olingan bo‘lib – o‘simlik kasalliklari to‘g‘risida ta’limot degan ma’noni anglatadi. fitopatologiya fani kasallangan o‘simlikni har tomonlama o‘rganib, patologik jarayon natijasida unda vujudga keladigan tashqi va ichki belgilarni, kasallikning kelib chiqish sabablarini, tarqalishini, ekologik holatga bog‘liq ravishda namoyon bo‘lishini, kasallikning keltiradigan iqtisodiy zararini, kasallikka o‘simlikning immunitet xususiyatlarini, kasallikning kelib chiqishini oldindan aniqlash va unga qarshi kurash …

3 / 29

abiyotlar tahlili, asosiy qism, xulosalardan iborat. mazkur ishda 7 ta rasm bor, foydalangan adabiyotlatdan iborat. i.bob.adabiyotlar tahlili oʻsimliklarda kasalliklami vimslar, bakteriyalar, zamburugʼ,parazitlar keltirib chiqaradi. shuningdek, o‘simliklar gommoz, xloroz kasalligi bilan ham zaralanadi. gammoz kasalligida o‘simlikning ichki toʻqimasi-poʻst parenximasi eriydi va tashqariga oqib chiqadi. ushbu kasallikni bilish uchun xo‘jayin-o‘simlik mevasi va parazit o'rtasidagimunosabatni bilish zarur. oʻsimlikning kasallanishi bir qancha bosqichlardan iborat.[2] malumki, osimliklar toqimasining muzlashi natijasida, hujayralararo boshliqda muz hosil boladi, bu esa oz navbatida sitoplazmaning suvsizlanishiga olib keladi. agar sitoplazma yetarli darajada sovuqqa chidamli bolmasa, suvsizlikka chiday olmaydi, muz hosil bolishida paydo boladigan bosim natijasida sitoplazma shikastlanadi. sitoplazma kolloidlarining chidamliligi hujayrada boladigan himoya moddalariga bevosita bogliqdir. himoya vazifasini bajaruvchi moddalardan biri qandlardir.[5] qishloq xo‘jaligining intensiv rivojlanishi, fitopatologiya fani yutuqlarining takomillashib borishi o ‘simliklarda uchraydigan kasalliklarni mukammal o‘rganishni va kasalliklarga chidamliligini orttirishni taqozo etadi. mavjud m a’lumotlarga asosan bug'doyda 148 ta (m.v.gorlenko), qand lavlagida 153 ta (s.f.morochkovskiy), makkajo‘xorida 103 ta (f.ye.nemlienko), …

4 / 29

ishi o’rganiladi. buning uchun 1930 yillarda tashkil etilgan o’simliklar genofondi katta xizmat qiladi. buning uchun o’simlik namunalari selektsiya olib boriladigan xududda o’rganilishi kerak. o’simliklarning o’sishi va orivojlanishi uchun bir xil sharoiti yaratiladi. [7] tabiatdagi o`simliklar tarkibidagi biologik faol moddalar har xil bo`lganligidan,bu o`simliklarga moslashgan mikroorganizmlargina ma`lum turdagi o`simlik tanasida tarqalishi yoki kasallantirishi mumkin.patogenning ma`lum turga mansub o`simlikda parazitlik qilish xususiyatlari evolutsion taraqqiyot jarayonida uzoq muddatlarda vujudga kelganligidan ularga filogenetik ixtisoslashuv deyiladi[8] o’simliklar fiziologiyasi tarixida 1800 yil burilish yili hisoblanadi. chunki shu yili j.senebening besh tomlik "o’simliklar fiziologiyasi" kitobi chop etildi va u o’simliklar fiziologiyasining mustaqil fan sifatida tug’ilishi va kelajakdagi rivojlanishiga asos soldi. j.senebe "o’simliklar fiziologiyasi" atamasini taklif etish bilan chegaralanib qolmasdan, bu fanning asosiy vazifalarini, predmeti va usullarini aniqlab berdi. [9] 1.1o’simliklarning kasalliklarga chidamliligi immunitet xususiyati deganda o‘simliklarning kasallik qo‘zg‘atuvchi mikroorganizmlarga va ularning hayoti jarayonida hosil qilgan moddalariga chidamlilik xususiyatini namoyon qilishi nazarda tutiladi. i.i.mechnikov fikricha, o‘simliklarning kasalliklarga chidamlilik …

5 / 29

arlanmasligi, uni qabul qilmasligi yoki chidamlilik xususiyatini namoyon qilishi tushuniladi. shunday qilib, kasallikning kelib chiqishi uchun o ‘simlik, parazit va ekologik sharoit asosiy ro’l o‘ynaydi. fitoimmunitet to‘g‘risida tushunchaga ega bo‘lish qishloq xo‘jaligida muhim iqtisodiy ahamiyatga ega. masalan, kungaboqar o ‘simligi gullik parazitlar bilan 100% ga zararlanadi. kasallikka chidamli navlarni yetishtirishni yolga qo‘yish natijasida kungaboqarning gullik parazitdan to‘liq qutilish imkoni vujudga keldi. bug‘doyning ko‘ng‘ir zang, unshudring kasalligiga chidamli, karam va kartoshkaning rakka chidamli navlarini yaratish, ularga qarshi kurashning eng samarali yo‘li hisoblanadi. o‘simliklar immunitet xususiyati kelib chiqishi, hosil bo‘lishiga qarab quyidagi turlarga bo‘linadi. nasldan naslga o ‘tuvchi immunitetga tug‘ma yoki tabiiy immunitet deyiladi. o‘simliklar hayoti jarayonida biror kasallik bilan kasallanmaslik xususiyatiga sun’iy yoki orttirilgan immunitet deyiladi. o‘simliklarning bir necha turdagi kasalliklarga nisbatan immunitet hosil qilish xususiyatiga kompleks yoki guruhli immunitet deyiladi. masalan, kartoshka o‘simligi rak va fitoftorioz kasalligiga nisbatan immunitet xu susiyatini namoyon qiladi. kompleks immunitet hosil qiladigan o‘simliklarni ekish qishloq …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’simliklarning kasalliklarga chidamliligi"

o’simliklarning kasalliklarga chidamliligi mundarija: kirish........................................................................................................................3 i.bob. adabiyotlar tahlili........................................................................................5 1.1.o’simliklarning kasalliklarga chidamliligi.........................................................7 ii.bob. asosiy qism 2.1.o’simliklarda uchraydigan kasalliklar va ularni keltirib chiqaruvchi omillar..10 2.2.o’simlik kasalliklarining asosiy belgilari......................................................... 16 2.3 .o’simliklarning himoyalanish mexanizmi....................................................... 20 2.4 .o’simliklarning kasalliklarga qarshi kurash choralari............................

This file contains 29 pages in DOCX format (54.4 KB). To download "o’simliklarning kasalliklarga chidamliligi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’simliklarning kasalliklarga c… DOCX 29 pages Free download Telegram