o’tkazuvchi to’qimalar

DOC 519,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425986207_60289.doc o’tkazuvchi to’qimalar reja: 1. o’tkazuvchi to’qimalar 2. ksilemaning o’tkazuvchi elementlari. 3. floemaning o’tkazuvchi elementlari. 4. o’tkazuvchi nay tola boylamlar. asosiy tushunchalar: ksilema, floema, traxeidlar, naylar, libriform, proto-, metaksilema, elaksimon naylar, kalloza, kollaterial, bikollaterial, konsentrik, radial, ochiq va yopiq boylamlar. o’simliklarda moddalar harakatini amalga oshiruvchi bir – biriga qarama–qarshi yoo’nalishdagi o’tkazuvchi to’qima hosil bo’lgan. ularni shartli ravishda pastdan–yuqoriga ko’tariluvchi oqim va yuqoridan pastga tushuvchi oqim deb qabul qilingan. pastdan yuqoriga harakatlanuvchi oqim ksilema yoki yeg’ochlik deb atalgan umumiy to’qima orqali, pastga tushuvchi oqim esa floema yeki lub orkali amalgan oshiriladi. ksilema (yeg’ochlik). yeg’ochlik tarkibiga o’tkazuvchi, mexanik va asosiy parenxima to’qimalari kirib, uning ixtisoslashgan o’tkazuvchi elementlari traxeid va naylardir. traxeidlar bir necha mm uzunlikdagi prozenxima hujayralardan iborat. shakllangan traxeidlar qalin hujayra devoriga ega bo’ladi va o’lik hujayralar hisoblanadi. traxeidlarning hujayra qobig’i qalinlanish xususiyatiga ega. ular halqasimon, spiralsimon, parvonsimon eki to’rsimon shag’llarda qalinlashadi. traxeidlar tuzilishi jihatidan naylarga o’xshash, ammo ularga nisbatan oldin …

alin-lashish xarakteriga ko’ra halqasimon, spiralsimon, parvonsimon, to’rsimon va nuqtasimon naylar farq qilinadi. yog’ochlik tarkibidagi mexanik to’qima libriform yoki yog’ochlik deb ataladi. ko’pchilik gulli o’simliklar yog’ochligi tarkibiga asosiy parenxima ham kiradi. uning hujayralari butun yog’ochlik bo’ylab tarqaladi yoki uni atrofidan o’rab oladi, yoki naylarning bir tomonidan tik qatordan iborat parenxima hujayralarini hosil qiladi. birlamchi va ikkilamchi yog’ochlik farq qilinadi. birlamchi yog’ochlik o’simlikning birlamchi tuzilishidan, birlamchi yon meristemalar prokambiydan kelib chiqadi. uning elementlari mayda, kuchsiz, yog’ochlangan naylardan, ya’ni halqasimon va spiral naylardan iborat proteksilemani hosil qiladi. keyinroq hosil bo’lgan yog’ochlik elementlari ancha yirik bo’lib, metaksilema deb ataladi. ikkilamchi to’qimalar o’simlik organlarini eniga o’sishini ta’minlaydi. floema (lub). lub tarkibiga ham o’tkazuvchi element elaksimon naylar, mexanik to’qima va asosiy to’qima hamda ba’zan boshqa elementlar (sut naylari, smola kanallari) kiradi. elaksimon naylar lubning funksional va muhim morfologik elementi hisoblanadi. ularning vazifasi plastik moddalarni o’tkazishdan iboratdir. elaksimon naylar mayda teshiklarga ega, ularni odatda elaksimon teshiklar deyiladi. …

lastinkalarga ega bo’lgan elksimon naylardan tashkil topgan. elaksimon naylar yonida yo’ldosh hujayralar ham qatnashadi. lubning ikkinchi bir elementi parenximadir. parenxima hujayralarda almashinuv reaksiyalari aktiv boradi va odatda zapas moddalardan kraxmal donachalari, moylar har xil organik birikmalar, shuningdek, tanning va smola kabilar to’planadi. lub tarkibiga mexanik to’qima sklerenxima, ya’ni lub tolalari kiradi. ular morfologik jihatdan yog’ochlik tolalariga o’xshash, ammo ko’pchilik o’simliklarda uzunroq bo’lishi va ikkilamchi lublar farq qilinadi. birlamchi lub o’sish konusidagi uchki meristema – prokambiy boylamlaridan kelib chiqadi. ikkilamchi lub esa kambiy faoliyati natijasida vujutga keladi. 13-rasm. qovoq poyasidagi kollateral o’tkazuvchi bog’lam. 1- floema; 2- ksilema; 3- kambiy; 4- lub parenximasi. o’tkazuvchi nay tolali boylamlar o’simlikda keng tarqalgan umumiy to’qimalardan biri bo’lib, uning barcha organlarida uchraydi. u o’tkazuvchi, mexanik va asosiy to’qimalardan iborat. o’tkazuvchi nay tolali boylamlar tarkibiga kiruvchi yog’ochlik va lub har xil shaklda joylashishi mumkin: 1. kollaterial yoki yonma – yon jolashgan boylamlar. yog’ochlik va lub bar radiusda …

i o’sishida kuzatiladi. 4. radial yoki shu’lasimon boylamlar. lub va yog’ochliklar har xil radiusda joylashib, ular bir–birlari bilan bevosita chegaralanib turmaydi. ularni parenxima to’qimasi ajratib turadi. radial boylamlar bir pallali o’simliklarning ildizlarida va ikki pallalilarning birlamchi tuzilishida hosil bo’ladi. 14- rasm. konsentrik o’tkazuvchi bog’lamlar: a – amfivazal bog’lam; b – amfikribral bog’lam. 1 - floema, 2 - ksilema, 3 – asosiy parenxima. 15- rasm. gulsafsar ildizidagi radial o’tkazuvchi bog’lam bir o’tkazuvchi boylamlar tarkibiga hosil qiluvchi to’qima kambiy ham kiradi. u lub bilan yog’ochlik orasidan joy oladi. bunday boylamlar ochiq boylamlar deb atalib, kambiysiz boylamlar yopiq hisoblanadi. ochiq boylamlar ikki pallali o’simliklar uchun, yopiq boylamlar bir pallali o’simliklar uchun xosdir. adabiyotlar: 1. s. m. mustafayev,o.a. ahmedov botanika,toshkent, 2006. 2. ikramov m.i., normurodov x.n., yuldashev a.s. botanika. toshkent. «o’zbekiston». 2002. 3. xrjanovskiy v. t. kurs obshey botaniki, m.: visshaya shkola, 1982. 4. to’xtayev a. o’simliklar anatomiyasi va morfologiyasi. toshkent, 1994. 5. yoziyev …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’tkazuvchi to’qimalar"

1425986207_60289.doc o’tkazuvchi to’qimalar reja: 1. o’tkazuvchi to’qimalar 2. ksilemaning o’tkazuvchi elementlari. 3. floemaning o’tkazuvchi elementlari. 4. o’tkazuvchi nay tola boylamlar. asosiy tushunchalar: ksilema, floema, traxeidlar, naylar, libriform, proto-, metaksilema, elaksimon naylar, kalloza, kollaterial, bikollaterial, konsentrik, radial, ochiq va yopiq boylamlar. o’simliklarda moddalar harakatini amalga oshiruvchi bir – biriga qarama–qarshi yoo’nalishdagi o’tkazuvchi to’qima hosil bo’lgan. ularni shartli ravishda pastdan–yuqoriga ko’tariluvchi oqim va yuqoridan pastga tushuvchi oqim deb qabul qilingan. pastdan yuqoriga harakatlanuvchi oqim ksilema yoki yeg’ochlik deb atalgan umumiy to’qima orqali, pastga tushuvchi oqim esa floema yeki lub orkali amalgan oshiriladi. ksilema (...

Формат DOC, 519,0 КБ. Чтобы скачать "o’tkazuvchi to’qimalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’tkazuvchi to’qimalar DOC Бесплатная загрузка Telegram