yuksak o’simliklarning vegetativ organlari. ildiz. ildiz morfologiyasi va vazifalari

DOC 276.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1425986249_60290.doc yuksak o’simliklarning vegetativ organlari. ildiz. ildiz morfologiyasi va vazifalari reja: 1. ildizning ta’rifi va vazifalari 2. ildizning morfologiyasi 3. ildizning birlamchi anatomik tuzilishi. 4. ildizning ikkilamchi anatomik tuzilishi 5. ildizning metamorfozlari. 6. mikoriza. 7. tugunak bakteriyalar asosiy tushunchalar: ildiz qini, bo’linish, o’sish, shimish va o’tkazuvchi zonalar, epiblema, dermatogen, ekzoderma, mezoderma, endoderma, markaziy silindr, birlamchi po’stloq proto -, va metaksilema, proto -, va matafloema. o’zak nurlari, metamorfoz (bir shaklni boshqa shaklga o’tishi), ildizmevalar, tugunak ildizlar, etdor ildizlar, tayanch, taxtasimon, soxta, nafas oluvchi, ilashuvchi va havo ildizlari. mikoriza (zamburug’, ildiz ya’ni o’zaro hamkorlikning bir ko’rinishi). odatdagi tuzilishi bo’yicha ildizlar yuksak o’simliklarning (moxlardan tashqari) yer ostki organi hisoblanib, u o’simlikning tadrijiy rivojlanishida quruqlikka chiqishi tufayli hosil bo’lgan. ildiz quyidagi vazifalarni bajaradi: 1).tuproqdan suv va unda erigan moddalarni o’zlashtiradi; 2) ildiz yordamida o’simlik tuproqqa mustahkam birikadi; 3) ildizda turli moddalar hosil bo’ladi (aminokislotalar, gormonlar, alkaloidalar va boshqalar); 4) oziq moddalar zapas holda to’planadi; …
2
h xususiyatiga ega bo’lgani uchun nisbatan katta yuza hosil kiladi. bu uz navbatida ildizni tuproq bilan o’zaro ta’sirini oshiradi va suv shimishni yengillashtiradi. ildizning umumiy yuzasi yer ustki organlarga nisbatan oriq bo’ladi, tez usishi va shoxlanishi natijasida katta maydonlarni egallab oladi. dastlabki ildiz o’simlikning urug’idagi murtakda rivojlanadi. undagi asosiy va yon ildizlar shakllanib ular ham o’z navbatida shoxlanib ketadi. ana shunday ildiz tizimi ikki pallali o’simliklar uchun xosdir. bir pallali o’simliklarda asosiy ildiz uncha o’smaydi va nobud bo’ladi, ildiz tizimi esa poyaning ostki qismidan rivojlangan qo’shimcha ildizlardan tashkil topadi. bunday ildizlar rivojlanish darajasi bo’yicha deyarli bir xil, ular popuksimon ildiz tizimini hosil qiladi. ildizlar odatda silindrsimon shaklda bo’lib, o’q organlar uchun xos bo’lgan radial simmetriyali tuzilishga ega. bargsiz ba’zi bar o’simliklarda ildizlar qo’shimcha kurtak hosil qiladi va ulardan qo’shimcha novdalar shakllanadi. ildizning uchi ildiz qini bilan himoyalangan, uning ostida o’sish nuqtasi joylashgan. ildiz vegetativ organ sifatida ana shunday morfologik belgilar …
3
imkoniga ham ega emas va tuproq zarrachalari bilan uncha ishlashmaydi. rizodermadan ko’plab ildiz tuplari paydo bo’ladi. ular to’prok zarrachalari bilan shunday ilashib ketganki, hatto ular bir-biri bilan qo’shilib ketganday seziladi. ildizning ildiz tuklariga ega bo’lgan qismiga shimish zonasi deyiladi. tajribalarning ko’rsatishicha, suv va mineral moddalarning shimilishi ana shu joyda kuzatiladi. shimish zonasi bir necha o’n santimetrga borishi mumkin. ildiz tuklari uzoq yashamaydi, tezda nobud bo’ladi. o’tkazuvchi zona bir necha metrga borishi mumkin. bu zona orqali suv va mineral moddalar o’simlikning barcha organlariga yetib boradi. ildizning birlamchi ichki tuzilishi. funksional jihatidan ildizning muhim qismi shimish zonasi hisoblanib, u suv va mineral moddalarni shimishga molashgandir. ildizda to’qimalar halqa shaklida joylashgan bo’ladi. uning ko’ndalang kesimida epiblema, birlamchi po’stloq va markaziy silindr ajratiladi. epiblema. o’sish konusining tashqi qavatidagi hujayralar, ya’ni dermatogendan hosil bo’ladi. bu to’qima shimish vazifasini bajaradi. ildiz tuklari silindrsimon, uzunligi bir necha mm dan oshmaydi. diametri 5–15 mk. soni esa juda ko’p …
4
r. uning hujayralari orqali tuproqdan ildiz tuklari faoliyati natijasida o’zlashtirilgan suv va mineral moddalar ildizning markaziy silindrdagi naylarga o’tkaziladi. birlamchi po’stloqning markaziy silindr bilan chegaralab turuvchi ichki qavati endoderma bo’lib, hujayralarining devorlari qisman po’kaklashgan. markaziy silindr. o’q organning bir qismi hisoblanib, unda o’tkazuvchi to’qimalar joylashgan. ildizning markaziy silindrida o’tkazuvchi to’qimalar radial o’tkazuvchi boylamlar hosil qiladi. yog’ochlik naylardan iborat bo’lib, u yog’ochlik nurlarini hosil qiladi. yog’ochlik nurlari turli o’simliklarda turlicha sonda bo’ladi. ikkitadan boshlab bir nechtagacha diarx (ikki nurli), sabzi va lavlagi ildizlarida triarx (uch nurli) yog’ochlik nurlari ajratiladi. dastlab yog’ochlik nurlaridagi chekka tomonlarda joylashgan naylar hosil bo’lgan. ular ildizdagi mayda naylar bo’lib, protoksilema deb birlashtiriladi. keyinroq hosil bo’lgan ya’ni markazga yaqin joylashgan naylar metaksilemani tashkil etadi. lub elaksimon naylardan iborat bo’lib, ular yog’ochlik nurlari orasidan joy oladi. lubning dastlabki elementlari nozik va mayda elaksimon naylar protofloemani, ulardan keyinroq hosil bo’lgan ancha yirik elaksimon naylar metafloemani tashkil etadi. markaziy silindrning eng …
5
nadi. kambiy hujayralarning bo’linishi natijasida odatda ichki tomonga ikkilamchi yog’ochlik, tashqariga esa ikkilamchi lub elementlarini hosil qiladi. shunday qilib, birlamchi lubda kollaterial turdagi ikkilamchi o’tkazuvchi boylamlar kelib chiqadi. ularning soni yog’ochlik nurlari soniga tengdir. birlamchi lub ikkilamchi lub bilan qo’shilib ketadi. keyinchalik ikkilamchi to’qima tazyiqi natijasida uning hujayralari siqilib, erib ketadi va sezilmay qoladi. uning elementlari yulduzsimon yoki urchuqsimon shaklda, vaqt o’tishi bilan birlamchi yog’ochlik ham yo’qolib ketadi. ildizning ikkilamchi tuzulishida suyuqlik harakati ikkilamchi o’tkazuvchi elementlar orqali sodir bo’ladi. birlamchi yog’ochlik ostidagi qismdan (peritsikldan) o’zak nurlari shakllanadi. ular kelib chiqishi jihatidan birlamchi hisoblanadi. o’zak nurlari ikkilamchi o’tkazuvchi boylamlarorasidan joy oladilar. ko’pchilik ikki pallali o’simliklarda ana shu vaqtga kelib birlamchi po’stloq tushib ketadi. qoplagich to’qima vazifasini hosil bo’lgan periderma bajaradi. ko’pchilik o’simliklarda kambiyning faoliyati har yili yangilanib turadi. uni yog’ochlik qismda ko’rish mumkin. ildizning shakl o’zgarishlari nihoyatda xilma–xildir. ildizevalar – ildizning parenxima hujayralari zapas oziq moddalar to’plashi natijasida asosiy ildizning yo’g’onlashib …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yuksak o’simliklarning vegetativ organlari. ildiz. ildiz morfologiyasi va vazifalari"

1425986249_60290.doc yuksak o’simliklarning vegetativ organlari. ildiz. ildiz morfologiyasi va vazifalari reja: 1. ildizning ta’rifi va vazifalari 2. ildizning morfologiyasi 3. ildizning birlamchi anatomik tuzilishi. 4. ildizning ikkilamchi anatomik tuzilishi 5. ildizning metamorfozlari. 6. mikoriza. 7. tugunak bakteriyalar asosiy tushunchalar: ildiz qini, bo’linish, o’sish, shimish va o’tkazuvchi zonalar, epiblema, dermatogen, ekzoderma, mezoderma, endoderma, markaziy silindr, birlamchi po’stloq proto -, va metaksilema, proto -, va matafloema. o’zak nurlari, metamorfoz (bir shaklni boshqa shaklga o’tishi), ildizmevalar, tugunak ildizlar, etdor ildizlar, tayanch, taxtasimon, soxta, nafas oluvchi, ilashuvchi va havo ildizlari. mikoriza (zamburug’, ildiz ya’ni o’zaro hamkorlikning bir ko’rin...

DOC format, 276.0 KB. To download "yuksak o’simliklarning vegetativ organlari. ildiz. ildiz morfologiyasi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: yuksak o’simliklarning vegetati… DOC Free download Telegram