invers balandlikni hosil qilish usullari

DOCX 26 pages 114.8 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 114.8 KB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: invers balandlikni hosil qilish usullari reja: kirish..................................................................................................................... 1. yorug’likning kvant tizim tomonidan yutilishi va nurlanishi.............................. 2. zarralarning bir energetik sathdan-ikkinchi energetik sathga spontan, nurlanishsiz va majburiy o’tishlari............................................................................................. 3. invers balandlikni hosil qilish usullari................................................................... xulosa............................................................................................................................. foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati................................................................................ 4. kirish hozirgi kunda xalq xo‘jaligining turli tarmoqlarida lazerlar va lazerli texnologiyalari ishlatilmoqda. xususan, sanoatda turli-tuman materiallarni kesishda, payvandlashda va mexanizmlarni mustahkam-ligini oshirishda, tibbiyot sohasida lazer nuridan tashxis qo‘yishda, davolash va jarrohlik jarayonida aloqa tizimida ma‘lumot elituvchi sifatida, fan va texnika sohasida o‘lchash va tashxis qo‘yish vositalari sifatida hamda o‘quv jarayonida kogerent nurlanishning to‘lqin va zarracha xususiyatlarni namoyon etishda keng foydalanilmoqda. lazer - yorug‘lik nuri yo‘nalganlik yuqori darajada bo‘lgan monoxromatik kogerent yorug‘lik manbaidir. «lazer» so‘zining o‘zi «majburiy …

2 / 26

lizcha so‘z birikmalarinning bosh harflaridan tuzilgan. haqiqatan ham, lazerning ta‘sirini belgilaydigan asosiy fizik protsess bu nurlanishning majburiy chiqishidir. u foton energiyasi atom (yoki molekula) ning uyg‘onish energiyasi bilan aniq mos tushganda, foton uyg‘ongan atom bilan o‘zaro ta‘sirlashganda yuz beradi. invers joylashgan muhitda majburiy chiqish hisobiga yorug‘lik bosimi bo‘lishi mumkinligini 1939 yilda fizik v.a.fabrikant ko‘rsatib bergan. u gazdagi elektr razryadda invers joylashish yaratishni ham taklif qilgan. 1955 yilda bir vaqtda va bir-biridan mustaqil ravishda sobiq ittifoqda n.g.basov va a.m.proxorov, aqshda ch.tauns dunyoda birinchi invers joylashgan muhitda elektromagnit nurlanish kvantlari generatorini taklif qilishdi. unda teskari bog‘lanishdan foydalanish natijasida majburiy nurlanish o‘ta monoxromatik nurlanishni generatsiyalashga olib keldi. lazerda nurlanish chizig‘ini toraytirishdan tashqari, nurning yoyilishini 10-4 radiandan kichikroq, ya‘ni burchak sekundlari darajasida olishga erishiladi. ma‘lumki, yo‘nalgan ensiz yorug‘lik nurini amalda istalgan manbadan olish mumkin, buning uchun yorug‘lik oqimi yo‘liga bir to‘g‘ri chiziqda joylashgan mayda teshikli bir necha ekran qo‘yish kerak. faraz qilaylik, biz qizdirilgan …

3 / 26

imkoniyatlarni ochadi. hozirgi vaqtda turli-tuman muhitlar - gazlar, suyuqliklar, shishalar, kristallardagi lazerlar yaratilgan.shuning uchun lazerlarning ishlash prinsiplari va xossalarini, shuningdek, ularning zamonaviy elektronikada qo‘llanilishini chuqur tahlil qilish orqali ularning qo‘llanish samaradorligini oshirish dolzarb muammolardan biridir. kurs ishining maqsadi: fizika ta’limi murakkab, takomillashib boruvchi, ochiq, boshqariladigan sistema hisoblanadi. bu kurs ishidan maqsad invers balandlik o’zi nima ekanligini, uni qanday hosil qilish yo’llari mavjudligini, invers balandlikni nimalarda qo’llanilishini o’rganishdan iboratdir. kurs ishining vazifalari: ushbu maqsadni amalga oshirish uchun quyidagi vazifalar belgilanadi: yorug’likning kvant tizimi tomonidan yutilishi va nurlanishini o’rganish; zarrachalarning bir energetik sathdan ikkinchi energetik sathga sponton, nurlanishsiz va majburiy o’tishlarini o’rganish; invers balandlikni hosil qilish usullari haqida ma’lumotlarga ega bo’lish. 1.yorug’likning kvant tizim tomonidan yutilishi va nurlanishi xix asr oxirlari va xx asr boshilarida optikadagi turli fizik jarayonlarni tushuntirishda yorug‘likning to‘lqin va korpuskulyar (zarracha) nazariyalaridan foydalanish yo‘llari ishlab chiqib bo‘lingandi. difraksiya, interferentsiya va qutblanish hodisalarini yorug‘likning to‘lqin tabiati bilan tushuntirish mumkin. …

4 / 26

i va tezligiga proporstional bo‘ladi. issiqlik nurlanishi, fotoeffekt hodisalari, kompton effekti yorug‘likning zarracha tabiatini inobatga olib izohlaydilar. yorug‘likning to‘lqin va zarracha tabiati haqidagi tasavvurlar bir-birini rad etmaydilar, ular bir-birini to‘diradilar. yorug‘likning zarracha tabiati m.plank ishlarida, eynshteyn ishlarida, stoletov, lebedev tajribalarida yoritilgan.yorug‘likning nurlanish jarayoni uning zarracha tabiatini bayon etuvchi kvant nazariyasi yordamida, yorug‘likning tarqalishini esa elektromagnit to‘lqin nazariyasi yordamida izohlansa, yorug‘likning yutilishi yoki kuchayishi kvant nazariyasi yordamida izohlanadi. yorug’likning foton nazariyasi kvant mexanikasi asosida vujudga keladi. shu sababli yoru’likning foton nazariyasi yana yorug’likning kvant nazariyasi deb ham ataladi. yorug’lik tarqalishida ta’sir bir jismdan ( manbadan) boshqa jismga (qabul qilgichga ) uzatiladi deyish mumkin. elektromagnit to‘lqinlarning energetik tavsifi sifatida elektromagnit maydon energiyasining o‘rtacha hajmiy  zichligini   e 2   2  ( 8  )    d    0 (2) ko‘rinishda ifodalash mumkin. bu yerda -elektromagnit nurlanishining spektral hajmiy zichligi bo‘lib, o‘lchamligi jsm3gts bo‘lib, e2 …

5 / 26

k yorug‘likning intensivligi fotonlarning hajmiy nf konsentratsiyasi va energiyasi orqali belgilanishi mumkin, ya‘ni i  hnfc (5) xx asrning boshida termodinamik muvozanatli sistemalar nurlanishining spektral zichligini tushintirish yo‘llari noma‘lum edi. klassik termodinamika asosida reley-jinslar tomonidan chiqarilgan 82kc3 (6) formula esa spektral () zichlikning chastotaga bog‘liqligini faqat katta to‘lqin uzunliklarda, ya‘ni h k shart bajarilganda moddaning elektromagnit nurlanish jarayonini to‘g‘ri tushuntirib berar edi. bu yerda k1,3810-23j k bo‘lib, u boltsman doimiysi deyiladi. moddalar tomonidan nurlanishning tajribada aniqlanayotgan spektral zichlikning chastotaga bog‘liqlik taqsimoti plank taklif etgan emperik (82 c3)h(ehkt-1) (7) formuladagi taqsimot bilan yaxshi mos tushgan edi. a.eynshteyn 1916 yili kvant tushunchalar asosida, ya‘ni kvant tizim tomonidan yorug‘likning yutilishi yoxud nurlanishi, ushbu tizimning biror energetik holatdan boshqa energetik holatga o‘tishida, majburiy nurlanish jarayoni bo‘lishi mumkinligi haqidagi o‘z gipotezasi asosida (7) emperik formulani keltirib chiqardi. buning ma‘nosi quyidagicha: kvant tizimda, ya‘ni diskret energetik holatli tizimda zarralarning bir holatdan boshqasiga spontan nurlanish chiqarib va …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "invers balandlikni hosil qilish usullari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: invers balandlikni hosil qilish usullari reja: kirish..................................................................................................................... 1. yorug’likning kvant tizim tomonidan yutilishi va nurlanishi.............................. 2. zarralarning bir energetik sathdan-ikkinchi energetik sathga spontan, nurlanishsiz va majburiy o’tishlari.......

This file contains 26 pages in DOCX format (114.8 KB). To download "invers balandlikni hosil qilish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: invers balandlikni hosil qilish… DOCX 26 pages Free download Telegram