тупрокдаги оксидланиш - кайтарилиш жараёнлари

DOC 64.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1363690443_42410.doc тупрокдаги оксидланиш - кайтарилиш жараёнлари www.arxiv.uz режа: 1. тупрокдаги оксидланиш - кайтарилиш реакцияси ва унинг ахамияти. 2. оксидланиш-кайтарилиш потенциали. 3. оксидланиш-кайтарилиш жараёнларини тупрок унумдорлигидаги ахамияти. 1. тупрок таркибидаги турли минерал ва органик табиатли моддаларнинг оксидланиш ва кайтарилиш жараёнлари кенг ривожланган бўлиб, шу нуктаи назардан тупрокни жуда мураккаб оксидланиш-кайтарилиш системаси дейиш мумкин. оксидланиш-кайтарилиш жараёнида бир моддалар атомлари электронларининг бошка атомлар таркибига ўтиши рўй беради. шунга кўра, оксидланиш жараёнида иштирок этувчи оксидловчи модда (атом, ион) бир ёки бир неча электронларини йўкотади ва шу элементнинг мусбат валентлиги ошади. кайтарилиш эса оксидланишга карама-карши кимёвий реакция бўлиб, унда кайтарилувчи моддаларнинг электронларни ўзига кабул килиб олиши тушунилади. бу жараёнда элементларнинг валентлиги пасаяди. оксидланиш-кайтарилиш реакцияси умумий тарзда куйидагича ифодаланиши мумкин: ох + nе - red бундаги ох - оксидловчи, red - кайтарилувчи; е - электронлар, n- реакцияда иштирок этувчи электронлар сони. оксидланиш жараёнлари айникса тупрокдаги органик моддаларнинг ўзгариши ва парчаланиши натижасида кечади. умуман олганда, гумус хосил …
2
киби ва бошкалар) билан белгиланади. шунингдек тупрокнинг намлиги, аэрацияси, ундаги органик моддалар микдорига ва кечадиган биокимёвий реакциялар хамда хароратнинг ўзгариши сингари омиллар таъсирида оксидланиш-кайтарилиш жараёнларининг интенсивлиги ва йўналиши ўзгаради. тупрокда намликнинг кўпайиши, тупрокнинг зичланиши, каткалокланиши натижасида аэрациянинг ёмонлашуви оксидланиш-кайтарилиш отенциалининг пасайишига олиб келади. мўътадил харорат ва намликда кўпчилик тупрокларнинг хайдалма катламидаги хавонинг таркибидаги кислород 2,5-5 фоиз бўлганда анаэроб шароит юзага келади. оксидланиш-кайтарилиш жараёнларининг боришида тупрокдаги органик моддаларнинг микдори ва унинг формаси мухим роль ўйнайди. нам шароитда тупрокнинг гумусли горизонтида оксидланиш-кайтарилиш потенциали тез пасаяди. 2. тупрокнинг оксидланиш-кайтарилиш холатини микдор жихатдан ифодалашда оксидланиш-кайтарилиш потенциалидан фойдаланилади. эритмада юзага келадиган оксидловчи ва кайтарилувчиларнинг ўзаро нисбати оксидланиш-кайтарилиш потенциали (окп) ни характерлайди. оксидланиш-кайтарилиш реакциялари электронларни ўзидан бериш ёки уни кабул килиш билан боглик бўлганлиги сабабли рн ни аниклашдаги сингари уни потенциометрия усулидан фойдаланиб хисобга олиш мумкин. кўпгина оксидланиш-кайтарилиш реакциялари водород иштирокида бўлганлиги сабабли, eh кўрсаткичи рн га боглик. рн кўрсаткичининг бир улушига ўзгариши, eh нинг 57-69 …
3
илиш жараёнларини ривожланганлигини, агар ундан куп булса, оксидланиш жараёнлари юкори эканлигини кўрсатади. яхши аэрацияланадиган тупрокларда rh2 28 дан 39 гача кайтарилиш жараёнлари бўлганда, бу кўрсаткич 22-25 гача камаяди, глей (берч) тупрокларда 20 дан паст. 3.ўсимликларнинг нормал ривожланиши еh 200 дан 700 мв бўлган шароитда кечади. 200 мв дан кам еh шароитида кайтарилиш жараёнлари кучайиб, ўсимликларга салбий таъсир этувчи (хатто унинг нобуд бўлишига олиб келувчи) захарли моддалар тўпланади. тупрок типларига ва айникса рн кўрсаткичига караб еh нинг йўл кўйиш мумкин бўлган кўрсаткичи хам бироз ўзгаради. кислотали тупрокларда (рн=5) оксидланиш жараёни кучайиб еh = 680 мв ни; нейтрал тупрокларда (рн=6,5) еh = 350 ни ташкил этади хамда темир ва марганец сингари элементларнинг оксидланиб, уч валентли шаклга ўтиши ва тупрок эритмасидан чўкмага тушиши сабабли, ўсимликларнинг бу элементлар билан озикланиши бузилади. кайтарилиш жараёнларининг ривожланиб, кислотали тупрокларда еh нинг 450 мв гача, нейтрал тупрокларда эса 250 мв га кадар пасайиши тупрокда ўсимликлар учун зарарли марганецнинг …
4
а вегетация даврида оксидланиш-кайтарилиш шароитлари хам ўзгаради (31-жадвал). 31-жадвал ўтлок тупрокларда оксидланиш-кайтарилиш потенциалининг ўзгариши.(фаргона вилояти, и.п.сердобольс кий бўйича) мв. ўрганилган вакти eh ўрганилган вакти eh 7-vп 470 27-vп 475 9-vп сугориш 10-vш 472 10-vп 252 12-vш сугориш 13-vп 355 13-vш 295 бундан кўриниб турибдики, тупрок таркибидаги намликка кўра еh кескин ўзгаради. айникса сугорилгандан кейин унинг микдори жуда паст бўлади. оксидланиш-кайтарилиш шароитларининг кескин ўзгариши ва умуман олганда еh нинг 250 мв дан пасайиши, тупрок унумдорлигига салбий таъсир этади. шунинг учун тупрокдаги оксидланиш-кайтарилиш шароитларини яхшилашга каратилган турли агротехника тадбирларидан фойдаланилади. жумладан, сугориш ёки ерни куритиш, унга ишлов бериш йўли билан тупрок намлигини тартибга солиш, тупрок структурасини яхшилаш оркали аэрация, жумладан кислород режимини макбуллаштириш сингари тадбирлар натижасида тупрокнинг оксидланиш-кайтарилиш жараёнлари учун кулай шароит яратилади. асосий адабиётлар: 1а. каримов и.а. кишлок хўжалиги тараккиёти – тўкин хаёт манбаи. биринчи чакирик ўзбекистон республикаси олий мажлиси x сессиясида сўзлаган нутки, т. ўзбекистон, 1998. 1б. абдуллаев х.а. ўзбекистон …
5
. м., высшая школа, 1988. 12. расулов а., эрматов и. тупрокшунослик дехкончилик асослари билан. т.ўкитувчи, 1980. 13. турсунов л.т. тупрок физикаси. т. мехнат, 1988. 14. ўзбекистон республикаси "ер кодекси". т.. 1998 г. 15. ўзбекистон республикаси "давлат ер кадастри тўгрисида"ги конун т., 1998. 16. 1998-2000 йиллардаги даврда кишлок хўжалиги иктисодий ислохатларни чукурлаштириш дастури. т.1998. 17. www.ziyonet.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тупрокдаги оксидланиш - кайтарилиш жараёнлари"

1363690443_42410.doc тупрокдаги оксидланиш - кайтарилиш жараёнлари www.arxiv.uz режа: 1. тупрокдаги оксидланиш - кайтарилиш реакцияси ва унинг ахамияти. 2. оксидланиш-кайтарилиш потенциали. 3. оксидланиш-кайтарилиш жараёнларини тупрок унумдорлигидаги ахамияти. 1. тупрок таркибидаги турли минерал ва органик табиатли моддаларнинг оксидланиш ва кайтарилиш жараёнлари кенг ривожланган бўлиб, шу нуктаи назардан тупрокни жуда мураккаб оксидланиш-кайтарилиш системаси дейиш мумкин. оксидланиш-кайтарилиш жараёнида бир моддалар атомлари электронларининг бошка атомлар таркибига ўтиши рўй беради. шунга кўра, оксидланиш жараёнида иштирок этувчи оксидловчи модда (атом, ион) бир ёки бир неча электронларини йўкотади ва шу элементнинг мусбат валентлиги ошади. кайтарилиш эса оксидланишга карама-карши кимёвий...

DOC format, 64.5 KB. To download "тупрокдаги оксидланиш - кайтарилиш жараёнлари", click the Telegram button on the left.