harflarni yozishga o‘rgatish usullari

DOCX 7 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 7
4-mavzu. harflarni yozishga o‘rgatish hozirgi kunda maktabgacha ta’lim tashkilotlarining katta guruhlarida nutq bilan birga yozuv mashqlari ham o‘rgatilmoqda. savod chiqarib kelayotgan bolalar uchun yozish qiyinchilik tug‘dirmas, biroq hali bunday malakani o‘tamagan birinchi sinf o‘quvchilari uchun harf va harflarni to‘g‘ri qo‘shib yozish qiyin va muhim mashg‘ulot hisoblanadi. alifbegacha bo‘lgan davrda bolalar yozuvga tayyorlaydigan mashqlarni bajaradilar. avvalo, bolalarni yozuv mashqini bajarish vaqtida partada to‘g‘ri va erkin o‘tirishga, ruchkani to‘g‘ri ushlashga, daftarni parta ustiga normadagi qiyalikda qo‘yishga o‘rgatish zarur. buning uchun “yozganda to‘g‘ri o‘tir!” nomli rasmdan foydalaniladi. “mashq daftari”ga yozishdan oldin o‘qituvchi o‘quvchilarni shu daftar chiziqlari bilan tanishtiradi va unga harflarni to‘g‘ri yozishga, harflar oralig‘ini to‘g‘ri chamalashga o‘rgatadi. savod o‘rgatishning dastlabki davridagi o‘quv mashg‘ulotlarini yetti yoshli bolaning yosh xususiyatlarini, uning diqqatini hisobga olgan holda tashkil etiladi. bu davrda o‘quvchilar uzoq vaqt bir xil ish bilan shug‘ullana olmaydilar. shuning uchun ham ish turi har 10-15 daqiqada boshqasi bilan almashtirilib turilishi lozim. shu bilan birga, …
2 / 7
‘quvchilariing barmoq harakati yuzasidan bajaradigan mashqlari bilan almashtirib turiladi, ya’ni o‘quvchilar ruchka ushlagan qo‘llaridagi barmoqlari qanday ko‘tarilishi va pastga tushirilishini ko‘rsatadilar. o‘quvchilar yozadilar, o‘qituvchi bolalar yozuvini kuzatib turadi. ularda yozuvdan charchash holati sezilsa, qo‘l va barmoqlarni harakatga keltiruvchi mashqlar bajartiriladi. so‘ng yana yozuv davom ettiriladi. o‘quvchilar doskaga yozib qo‘yilgan gaplarni o‘qiydilar va tahlil qiladilar. gapning birinchi so‘zi bosh harf bilan yoziladi, gap oxiriga nuqta qo‘yiladi. keyin gapdagi hap bir so‘zning yozilishini tushuntiradilar, bo‘g‘inlab o‘qib izohlaydilar. bu gapda nechta so‘z borligi aniqlanadi. o‘qituvchi har bir so‘zning tagiga to‘g‘ri chiziq chizib, gapning sxemasini hosil qiladi. o‘quvchilar birinchi so‘zni o‘qiydilar, o‘qituvchi u so‘zni doskadan o‘chiradi, o‘quvchilar yoddan yozadilar. ikkinchi so‘z o‘qiladi va doskadan o‘chiriladi, o‘quvchilar yoddan yozadilar va hk. o‘qituvchi doskadagi chizma ustiga mantiqan davom ettiriladigan gapni yozadi. gap tahlil qilinadi, bu gapda ham bir nechta so‘z borligi ko‘rsatiladi, so‘zlarning yozilishi tushuntiriladi. gapni o‘quvchilar o‘qiydilar, keyin gapdagi hamma so‘z doskadan o‘chiriladi; gapning chizmasi …
3 / 7
sh; -kichik hajmli she’rni yoddan o‘qish. alifbe davrida o‘quvchilar kichik matnni ongli, to‘g‘ri bo‘g‘inlab va sidirg‘a (so‘zni butunicha) o‘qish malakasiga, talaffuzi va yozilishi bir xil bo‘lgan so‘zlarni yozish va yozgan so‘zlarini tekshirish malakasiga ega bo‘ladilar. o‘quvchilar so‘z va gaplarni yozishni mashq qilish bilan kishilarning ismi va familiyasini, gapdagi birinchi so‘zning bosh harf bilan yozilishi va gapning oxiriga nuqta qo’yilishi haqidagi ayrim grammatik, orfografik tushunchalarni o‘zlashtira boradilar. savod oʻrgatish jarayonida oʻquvchilarga harflarni shunchaki oʻrgatishdan koʻra ularni obrazli tavsiya etish bolalarning harflar bilan tanishishlariga kengroq yoʻl ochib beradi. oʻquvchilarning tasavvur olami shunchalar kengki, ular bir marta koʻrgan va bilgan narsalarini hech qachon esdan chiqarmaydilar. boshlangʻich sinf oʻqituvchilari va maktabgacha ta’lim muassasasi tarbiyachilari savod oʻrgatishda harflar bilan bogʻliq jajji she’rlar va ertaklardan foydalanishsa, natija yana ham samarali boʻladi. bolaga harf o‘rgatishda obrazlar bilan ishlash yaxshi natija beradi. bolaning tasavvur olami obrazlarni ilg‘ab olishga moyil bo‘ladi. bola rasmda nimani ko‘rayotganligini, ko‘rgan narsalari haqida gapirib …
4 / 7
amonda emas, biz yashab turgan hozirgi zamonda “alifbo” nomli go‘zal shaharcha bo’lgan ekan. shahar aholisi ahil va inoq ekan. ular doimo birgalikda ish olib borar, xuddi aka-ukalardek ekan. ularni to‘ng‘ichi mehnatsevar, aqlli a harfi ekan. qolgan harflar ham xushbichim, zukko, tartibli ekanlar. aka-ukalar ichida egizaklari ham bor ekan. ularning ismlari ng, sh, ch harflari ekan. harflar ichida g‘ doimo qoshlarini chimirib yurar, ammo mehnatsevar ekan. erinchoq, dangasa t so‘zlar so‘ngida tushib qolaverarkan. odobli o, yig‘loqi y harflari ham bor ekan. shu zaylda eng kichik mittivoyi, erkatoyi ng harfi ekan. osuda, tinch kunlarning birida kichkintoy ng harfi “nimaga men alifbening boshida turmayman?” – deb to’polon ko‘tara boshlabdi. akalari shuncha tushuntirishga harakat qilishmasin, uni ko‘ndirisholmabdi. shunda to‘ng‘ich akasi a unga shunday debdi: · ukajonim mittivoy, sen hali kichik bo‘lganing uchun kam ishlatilasan, lekin eng chiroyli so‘zlar sensiz yaralmaydi. masalan, tong sensiz yorishmagan bo‘lardi, debdi. bu nasihat hikmatidan to‘g‘ri xulosa chiqargan ng kichkina …
5 / 7
mavzu e’lon qilinadi, a tovushining unli tovushlar sirasiga kirishi tushuntiriladi, quvnoq daqiqa, so‘z andazasi ustida ishlanadi, rasmlar asosida suhbat qilinadi, ayiq, archa, ari, asal kabilarning tovush-bo‘g‘in holatini tahlil qilishadi. 4-bosqich. a tovushining qanday tovushlar sirasiga kirishi va uning qanday yozma shakllari mavjudligi tushuntiriladi. 5-bosqichda o‘quvchilar rag‘batlantiriladi. suhbat metodi asosida 3 daqiqa vaqt ajratiladi. darsning borishi: 1. o‘quvchilarning ixtiyoriy diqqati tarkib toptiriladi. o‘tilgan mavzu takrorlanadi. bunda asosan n tovushining talaffuzi bilan bog‘liq bilimlarni qaytarishga diqqat qilinadi. 2. yangi mavzu bayoni noan’anaviy dars turlari unsurlari aralashtirilgan holda tashkillashtiriladi. sinf eshigi taqillab, malika obrazidagi qiz “sehrli qop” olib kiradi, bu “sehrli qop”ni sehrgar ibn hattob berib yuborganligini, qopda bugungi darsning mavzusi yashiringanligini, uni ochish va bilib olish kerakligini tayinlaganligini aytadi. qopni olib kelgan o‘qituvchi chiqib ketadi. shundan keyin sinf o‘qituvchisi “sehrli qop”ni birin-sirin bir necha o‘quvchining oldiga olib boradi. o‘quvchilar qopdagi narsalardan bittadan oladilar. o‘qituvchi o‘quvchilarga topshiriq beradi: aziz bolajonlar, siz hozir qo‘lingizdagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "harflarni yozishga o‘rgatish usullari"

4-mavzu. harflarni yozishga o‘rgatish hozirgi kunda maktabgacha ta’lim tashkilotlarining katta guruhlarida nutq bilan birga yozuv mashqlari ham o‘rgatilmoqda. savod chiqarib kelayotgan bolalar uchun yozish qiyinchilik tug‘dirmas, biroq hali bunday malakani o‘tamagan birinchi sinf o‘quvchilari uchun harf va harflarni to‘g‘ri qo‘shib yozish qiyin va muhim mashg‘ulot hisoblanadi. alifbegacha bo‘lgan davrda bolalar yozuvga tayyorlaydigan mashqlarni bajaradilar. avvalo, bolalarni yozuv mashqini bajarish vaqtida partada to‘g‘ri va erkin o‘tirishga, ruchkani to‘g‘ri ushlashga, daftarni parta ustiga normadagi qiyalikda qo‘yishga o‘rgatish zarur. buning uchun “yozganda to‘g‘ri o‘tir!” nomli rasmdan foydalaniladi. “mashq daftari”ga yozishdan oldin o‘qituvchi o‘quvchilarni shu daftar chiziqlari bilan...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (1,3 МБ). Чтобы скачать "harflarni yozishga o‘rgatish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: harflarni yozishga o‘rgatish us… DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram