bolalarda premetlarning shakli haqidagi tasavvurlarni shakllantirish

DOCX 20 pages 212.3 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 212.3 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

1-ma’ruza. bolalarda premetlarning shakli haqidagi tasavvurlarni shakllantirish reja: 1. bolalarning predmetlar shakli va geometrik shakllarni idrok qilishning o‘ziga xos xususiyatlari 2. shakl haqidagi tasavvurlarni idrok qilish va shakllantirishda so’zning o‘rni bolalarni geometrik shakllar bilan tanishtirish маtematika mashg‘ulotlarida bolalar eng sodda geometrik shakllar bilan, ularning ba’zi xossalari bilan tanishadilar, buyumlarni geometrik etalonlar bilan taqqoslash asosida ularning (buyumlarning) shaklini tahlil qilish va baholashni o‘rganadilar. bolalarda asta-sekin shakl haqidagi umumiy tasavvur shakllanadi, bunday tasavvur maktabda geometriya, chizmachilik kabi fanlarni o‘zlashtirish uchun asos bo‘ladi. “bolajon” tayanch dasturida geometrik shakllar bilan tanishtirishga qo‘yilgan vazifalar mazmuni bilan tanishtirish. kichik guruh geometrik shakl. doirani taniy olish va nomini aytishni o‘rgatish. uni sezish, harakat va ko‘rish yo‘llari bilan tekshirish usullarini o‘rgatish. kvadrat bilan tanishtirish. doira, kvadratni farqlash va aytishni sezish, harakat va ko‘rish usullari orqali o‘rgatish. bolalarga shar va kub haqida tushuncha berish. turli topshiriqlar yordamida shar va kub haqidagi bilimlarni mustahkamlash. uchburchakni taniy olish va nomini aytishni …

2 / 20

t). tayoqchalardan to‘g‘ri to‘rtburchak, kvadrat, uchburchak yasashga, bu shakllardan foydalanib turli narsalar yasashni o‘rgatish. katta guruh geometrik shakllar. shakllar har xil o‘lchamda bo‘lishi mumkinligi haqida tasavvur hosil qilish (katta doira - kichik doira, katta kvadrat – kichik kvadrat). shakllar va uning ayrim belgilari haqida tasavvur hosil qilish: masalan, to‘rtburchakning 4 ta burchagi va 4 ta tomoni (to‘rtburchakning turli ko‘rinishlari misolida) bor. bolalarning shar, kub, silindrlar haqidagi tasavvurlarini mustahkamlash va ular yordamida turli mavzularda loyihalar yaratish. doira va oval shaklini farqlashga doir turli mashqlarni bajartirish. qurshab turgan narsalar orasidan tanish bo‘lgan geometrik shakllarni topa olishga o‘rgatish: masalan, lagan, non doiraga o‘xshaydi; stolning usti, devor, eshik va derazalar to‘rtburchakka, ro‘molcha kvadratga, qizchalar boshidagi ro‘mol uchburchakka, stakan silindrga o‘xshaydi va hakozo. uchburchak va to‘rtburchaklardan turlicha katta o‘lchamdagi narsalar va shakllar tuzish. turli geometrik shakllar to‘plamidan har xil o‘yinlar o‘ynash, maxsus shakllar to‘plamidan foydalanib, namunadagi narsalarni yasashni o‘rgatish. tayoqchalardan to‘g‘ri to‘rtburchak, kvadrat, uchburchak yasashga, …

3 / 20

rni ko‘pburchak elementlari (tomonlari, burchaklari, burchak uchlari) bilan tanishtirish. тayoqchalar yordamida turli shakllarni yasash. bolalarga doirani, kvadratni 4 ga bo‘lishni o‘rgatish. aniq material asosida butun qismdan katta, qism esa butundan kichkina ekanligini belgilash. bolalarni 2 ta, 4 ta uchburchaklardan bitta ko‘pburchaklar tuzishga, kichik to‘rtburchakdan bitta katta to‘rtburchak tuzishga o‘rgatish. beshburchak va oltiburchak bilan tanishtirish. yetishmagan shakl, jismni (shar, kub, silindr) topishga doir mantiqiy masalalarni yechishni o‘rgatish. geometrik shakllar ko‘rinishini o‘zgartirishga o‘rgatish: kichik uchburchaklardan to‘rtburchak shaklini yasash va boshqalar. tayoqchalardan hosil bo‘lgan geometrik shakllardan bir necha ayoqchani olish usuli bilan ko‘rinishini o‘zgartirish. maxsus shakllar to‘plamidan foydalanib, namunadagi narsalarni hosil qilish. kichik guruhda bolalarni geometrik shakllar bilan tanishtirish uch yoshli kichkintoylar dumaloq buyumlarni va burchaklari bor buyumlarni farq qilishga, ya’ni buyumlarning shakllarini elementar tahlil qilishga o‘rgatiladi. qarash uchun geometrik shaklga ega bo‘lgan, detallari yo‘q oddiy shakldagi buyumlar tanlanadp. buning uchun dastlab, har xil rangdagi, ammo bir xil shakldagi, bir xil buyumlardan, masalan: …

4 / 20

atib, xuddi shunday harakatni havoda bajarishga “yordam” berishadi. buyum konturi ustidan qo‘l yoki ko‘rsatkich barmoq aylantirib chiqiladi. har galgi harakat buyum ustidan qo‘lni tekkizib chiqish bilan tugaydi, shunday qilinmasa, shakl haqidagi tasavvur kontur chizig‘i bilan bog‘lanib qolishi mumkin. tarbiyachi bolalarda buyumlar konturini o‘rab olish ularni qo‘l bilan qamrab olish, qo‘lni sirt bo‘yicha siypalab chiqish, buyumlarni dumalatish, ularni har-xil holatga qo‘yish istagini uyg‘otadi. natijada yumaloqlangan va burchakli buyumlarning xossalarini (turg‘un, turg‘un emas va h.k.) topadilar. “shakli bo‘yicha o‘xshashlarini tanla” kabi o‘yin-mashqlardan foydalanish mumkin. chaqirilgan bola o‘z buyumini tekshirib chiqib, uni shu shakldagi buyumlar turgan stolga o‘tkazib qo‘yishi kerak. keyinroq bolalar buni mustaqil bajaradilar, masalan, o‘z stollari yonida o‘tirgan hollarida har xil shakldagi buyumlarni ajratib qutilarga solishadi: bir qutiga-dumaloq (doiraviy), ikkinchi qutiga burchakli (burchaklari bo‘lgan) buyumlarni solishadi. kichik guruhda bolalar doira va kvadrat bilan tanishtiriladi. buning uchun tarbiyachi dastlab har bir bolaga 2 tadan geometrik shakl, masalan, qizil doira va yashil kvadrat …

5 / 20

alar tarbiyachining har bir geometriq shakl konturini hosil qilayotgan qo‘l harakatini kuzatishadi. shundan keyin o‘zlari shakl konturi bo‘yicha barmoqlarini yuritib chiqib, uning nomini aytishadi. bolalarni kontur ustidan barmoq yuritib chiqish bo‘yichamashq qildirish uchun 2—3 ta doira, kvadrat tasvirlangan kartochkalardan ham foydalanish mumkin. o‘z tarbiyalanuvchilarini doira va kvadratni ajrata olish bo‘yicha bir necha marta mashq qildirib, tarbiyachi bolalarni shakllar bilan aktiv harakat qilishga (qo‘lga olish, bir-birining ustiga qo‘yish, qator qilib qo‘yish) chorlaydi. bu bolaga geometrik shakllarning nomlari va shakllarini eslab qolishga yordam beradi. keyingi mashg‘ulotlarda tarbiyachi o‘zidagiga qaraganda kichiko‘lchamdagi, ammo rangi bir xil bo‘lgan doira va kvadratlarni beradi, so‘ngra esa namunadan o‘lchami ham, rangi ham farq qiladigan doira va kvadratlarni beradi. bolalarning doira va kvadrat haqidagi tasavvurlarini mustahkamlash uchun (“doirani o‘ng qo‘lingga ol”, “kvadratni chap qo‘lingga ol”, “qo‘lingda turgan narsaning nomini ayt”, “hamma doiralarni yuqori chiziqqa, hamma kvadratlarni pastki qiziqqa qo‘y” kabi topshiriqlardan, shuningdek “top-chi, xaltada nima bor”, “juftini ton”, “o‘z …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda premetlarning shakli haqidagi tasavvurlarni shakllantirish"

1-ma’ruza. bolalarda premetlarning shakli haqidagi tasavvurlarni shakllantirish reja: 1. bolalarning predmetlar shakli va geometrik shakllarni idrok qilishning o‘ziga xos xususiyatlari 2. shakl haqidagi tasavvurlarni idrok qilish va shakllantirishda so’zning o‘rni bolalarni geometrik shakllar bilan tanishtirish маtematika mashg‘ulotlarida bolalar eng sodda geometrik shakllar bilan, ularning ba’zi xossalari bilan tanishadilar, buyumlarni geometrik etalonlar bilan taqqoslash asosida ularning (buyumlarning) shaklini tahlil qilish va baholashni o‘rganadilar. bolalarda asta-sekin shakl haqidagi umumiy tasavvur shakllanadi, bunday tasavvur maktabda geometriya, chizmachilik kabi fanlarni o‘zlashtirish uchun asos bo‘ladi. “bolajon” tayanch dasturida geometrik shakllar bilan tanishtirishga qo‘yilga...

This file contains 20 pages in DOCX format (212.3 KB). To download "bolalarda premetlarning shakli haqidagi tasavvurlarni shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda premetlarning shakli … DOCX 20 pages Free download Telegram