bolalarda predmetlarning o‘lchami va ularni o‘lchash haqidagi tasavvurlarni shakllantirish

DOCX 186.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1543673169_72944.docx bolalarda predmetlarning o‘lchami va ularni o‘lchash haqidagi tasavvurlarni shakllantirish reja: 1.matematik tasavvurlarni tarkib toptirishda bolalarni buyumlarning kattaliklari bilan tanishtirish. 2.kichik guruhda bolalarni buyumlarning miqdor, kattaliklari bilan tanishtirish. 3.o‘rta guruhda bolalarni buyumlarning miqdor, kattaliklari bilan tanishtirish. 4.katta guruhda bolalarni buyumlarning miqdor, kattaliklari bilan tanishtirish. 5.tayyorlov guruhda bolalarni miqdor, kattaliklar bilan tanishtirish. matematik tasavvurlarni tarkib toptirishda bolalarni buyumlarning kattaliklari bilan tanishtirish маktabgacha yoshdagi bolalarda bog‘chada elementar matematik tasavvurlarni tarkib toptirishda dasturning “kattalik” bo‘limida narsalarni kattaliklari bo‘yicha taqqoslash malakalarini, o‘lchash faoliyatlarini amalga oshirishga, narsalarning shakllarini aniqlash va boshqa malakalarga katta ahamiyat beriladi. mazkur ma’ruzada maktabgacha yoshdagi bolalarni kattaliklar, o‘lchash faoliyati, narsalarning shakli bilan tanishtirnsh uslubiyatini yoritiladi hamda kattaliklarning asosiy xossalari ochib beriladi. kattaliklar. matematik tasavvurlarni tarkib toptirishda bolalarni buyumlarning kattaliklari bilan tanishtiruvchi masalalar ma’lum o‘rinni egallaydi. har qanday buyumga to‘g‘ri to‘liq tavsifnoma berishda buyum kattaligining ahamiyati uning boshqa asosiy xususiyatlarining ahamiyatidan kam emas. taqqoslash asosidagina buyumning kattaligini ta’riflash mumkin. rus matematik metodisti …

ni o‘zimizda hosil bo‘lgan umumiy tasavvurlar (fikr)da taqqoslaymiz. bu o‘rinda idrok qilinayotgan buyumning kattaligi umumlashtirilgan obraz bilan taqqoslanadi, bu obrazda buyumlarni amalda farqlash tajribasi tugallangandek bo‘ladi. kattalik, shuningdek, o‘zgaruvchanlik bilan ham xarakterlanadi. v.v.davidov bunday deydi: “o‘lchamlar— obyektning shunday holatiki, u ma’lum chegaralargacha o‘zgara borib, aqalli berilgan alohida obyektni o‘zgartirsa, ham, ammo uning tur, boshlang‘ich sifatini o‘zgartirmaydi”. stol uzunligining o‘zgarishi uning kattaliginigina o‘zgartiradi, ammo uning mazmuni va sifatini o‘zgartirmaydi, stol stolligicha qolaveradi. kattalikning uchinchi xossasi nisbiyligidir. haqiqatan ham, bir buyumning o‘zi kattaligi bo‘yicha qanday buyum bilan taqqoslanayotganiga qarab, katta yoki kichik deb aniqlanishi mumkin. shuni ham ta’kidlab o‘tish kerakki, kattalik buyumning shunday xossasiki, uni buyumdan ajratib, alohida tasavvur qilib bo‘lmaydi. kattalikni buyumdan ajratib bo‘lmaydi. buyumning kattaligini idrok qilib, biz buyumning hajmi borasida to‘liq mo‘ljal (oriyentir) olamiz va shundagina uni “katta-kichik” so‘zlari bilan aniqlaymiz yoki alohida uzunliklarning (uzunligi, kengligi, balandligi) nisbati haqida ma’lumotga ega bo‘lamiz. bunda subyekt uchun har bir konkret holda …

ydalanishni afzal ko‘radilar. buning sababi, birinchidan, bolalarning buyumlarning alohida uzunliklari (uzunligi, kengligi, balandligi)ni differensiallashtira olmasliklari, ular orasida o‘lchamlik munosabatlarini o‘rnata olmasliklari va ularning har birini so‘zlar bilan aniqlay olmasliklari, ikkinchidan, kattalarning o‘zlari ko‘pincha kattalikning aniq ta’rifi o‘rniga juda umumiy bo‘lgan “katta-kichik” atamalarini ishlatishlaridir. demak, buyumlarning kattaliklarini aynan bir hil aniqlash uchun bolalarga buyumlardagi uzunlik parametrlarini ajratish va ular orasida mos munosabat-larni o‘rnatishni o‘rgatish kerak. bu munosabatlarga sonlargina aniqlik berishi mumkin. shu munosabat bilan bolalarning kattalik haqidagi tushunchalarini tarkib toptirish bilan bir vaqtda ularning son haqidagi tasavvurlarini va hisoblash malakalarini rivojlantirib borish samaraliroq bo‘lishi mumkin. shu sababli bolalarda kattalik haqidagi bi-limlarni tarqyb toptirishning quyidagi sistemasini maqsadga muvofiq, deb hisoblash mumkin: masofa parametrlarini differensiallashtirish va ular orasidagi o‘lchov munosabatlarini (o‘lchashlar yordamida) o‘rnatishdan buyumlarning kattaliklarini butunicha hajm bo‘yicha baholash va aniqlashga olib kelish kerak, chunki e. g. vatsuro bunday ko‘rsatadi: “haqiqiy umumlashtirish obyektlarni shu obyektlarning muhim xususiyatlari bo‘yicha differensiallashtirilgandan keyingina amalga oshadi”. buyumlarning …

“katta” deyishadi, “kichik”ni bolalar “past”, “tor” deb tasavvur qilishadi. “teng” degan tasavvurni bolalar nutqidan “bir xil” degan tasavvur siqib chiqargan, “bir xil” so‘zi nihoyatda keng ma’no kasb etadi: bolalar bu so‘z bilan buyumlarning rangi, shakli, tayyorlangan materiali, ba’zan esa kattaligi va miqdori bo‘yicha taqqoslash natijalarini belgilaydilar. tasavvurlarning bunday aniqmasligi matematik aniqlikning va kattalik, shuningdek, miqdor ta’rifining buzilishiga sabab bo‘ladi. bundan tashqari, bolalarniig maktabda o‘qishga tayyorliklarini tekshirish shuni ko‘rsatadiki, kattalikning noaniq miqdoriy baholanishi mavjud bo‘lganda ular (ayniqsa, maktabda o‘qishning dastlabki paytlarida) atrof-sharoitdan, daftar va kitob varaqlaridan fazoviy oriyentatsiya olishda katta qiyinchiliklarga duch keladilar. ba’zi o‘quvchilar grafik ishoralarning kattaliklariga amal qiladilar. bu malakalar o‘qitish-o‘rgatish jarayonida shakllanadi. buyumlarning balandligi, uzunligi, kengliklari bo‘yicha taqqoslay olishni bilish bolalarning bilim darajalarini anchagina oshiradi. kattaliklarning miqdoriy baholarining shakllanishi miqdoriy munosabatlarni o‘rganishda, har xil tushunchalarning, ya’ni son, geometrik va boshqa tushunchalarning tarkib topishi bilan birgalikda amalga oshiriladi. kattaliklar miqdoriy baholarining shakllanish jarayoni bolalarning so‘z - terminlar (baland, tor …

hni, “kattakichik”ligini taqqoslab aniqlashni o‘rgatish. “katta”, “kichik” so‘zlarining ma’nosini tushuntirish. keskin farq qiluvchi va bir xil o‘lchamdagi ikki predmetning balandligi va eniga ko‘ra qiyoslash hamda qiyoslash natijalarini “baland”, “past”, “bir xil” so‘zlari bilan belgilab aytishni o‘rgatish. predmetlarning o‘lchamini aniqlashda ajratilgan belgilari (“uzun-kalta”, “tor-keng”) bo‘yicha qiyoslab, ustiga va yoniga qo‘yish usullaridan foydalanishni o‘rgatish. kattalik. kichik guruhda tarbiyachi bolalarga uzunligi, kengligi, balandligi, shuningdek, kattalik bo‘yicha butunlay keskin farq qiluvchi buyumlarni (tasmalar, qog‘oz, karton poloskalari, brusoklar va b.) taqqoslashni o‘rgatadi. buyumlarning o‘lchamlari bo‘yicha nisbatlarini aniq so‘zlardan foydalanib ifodalashga o‘rgatadi: uzun-qisqa, uzunlikdari bo‘yicha bir xil (teng); keng-tor, kengligi bo‘yicha bir xil (teng) baland-past, balandligi bo‘yicha bir xil(teng); ortiq-kam, miqdori bo‘yicha bir xil (teng). bunday taqqoslash uchun avval bir-biridan kattaligi bo‘yicha biror alomatiga ko‘ra farq qiluvchi buyumlar, masalan, kengligi jihatdan bir xil, bir xil rangli, bir xil materialdan tayyorlangan, uzunliklari bo‘yicha bir xil bo‘lgan lentalarni berish mumkin. bir lenta ikkinchisidan biroz uzunroq (qisqaroq) bo‘lishi kerak. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda predmetlarning o‘lchami va ularni o‘lchash haqidagi tasavvurlarni shakllantirish"

1543673169_72944.docx bolalarda predmetlarning o‘lchami va ularni o‘lchash haqidagi tasavvurlarni shakllantirish reja: 1.matematik tasavvurlarni tarkib toptirishda bolalarni buyumlarning kattaliklari bilan tanishtirish. 2.kichik guruhda bolalarni buyumlarning miqdor, kattaliklari bilan tanishtirish. 3.o‘rta guruhda bolalarni buyumlarning miqdor, kattaliklari bilan tanishtirish. 4.katta guruhda bolalarni buyumlarning miqdor, kattaliklari bilan tanishtirish. 5.tayyorlov guruhda bolalarni miqdor, kattaliklar bilan tanishtirish. matematik tasavvurlarni tarkib toptirishda bolalarni buyumlarning kattaliklari bilan tanishtirish маktabgacha yoshdagi bolalarda bog‘chada elementar matematik tasavvurlarni tarkib toptirishda dasturning “kattalik” bo‘limida narsalarni kattaliklari bo‘yicha taqqoslash m...

DOCX format, 186.9 KB. To download "bolalarda predmetlarning o‘lchami va ularni o‘lchash haqidagi tasavvurlarni shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda predmetlarning o‘lcha… DOCX Free download Telegram