bolalarda fazoviy tasavvurlarni shakllantirish

DOC 51.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1576162961.doc bolalarda fazoviy tasavvurlarni shakllantirish r e j a: 1. fazo va fazoda mo`ljal olish haqida tushuncha. 2. fazoni idrok qilishva fazoda mo`ljal olishda so`zining roli. 3. bolalarning tevarak atrofdagi fazoda mo`ljal olishini o`zlashtirishi. 4. ko`rib idrok qilish va o`lchash asosida masofani aniqlash. tayanch so`zlar: tevarak atrof - chamalash, orientirovka qilish, o`zi turgan nuqta, yon atrofdagi ob`ektni, o`ng, chap, oldi, orqa, yuqori, past, yonma - yon, yaqinida, yonida. tevarak atrof haqida tushuncha. tevarak atrofii kuzatish, orientirovka qilish. tevarak atrof tushunchasi - keng ma`nodagi, murakkab, serqirra tushunchadir. biz, tevarak atrof ma`nosida, bizni o`rab turuvchi ob`ektiv olam xarakteristikasini anglaymiz. biz tevarak atrof haqidagi bilim va malakalarni egallash uchun, shuningdek uning shakli, belgilari haqida, ularning tuzilishi, balandligi, uzunligi, kengligi haqida, predmetlarning joylashuvi, ularning orasidagi masofani aniqlashdagi va belgilay olishni o`rganish uchun, tevarak atrof haqidagi tushunchalarini yanada mustahkamlash uchun- turli tevarak atrof kategoriyalariga murojaat qilamiz. bunda biz avval predmetlarning belgilariga qarab(ya`ni shakli va o`lchoviga, …

ir xil yoki harxilligini tushintira olishi, shuningdek qaysi predmet qaysinisining ortida, oldida, orasida, uzoq, yaqinligi, xullas orasidagi masofa haqida to`la ma`lumot bepa olishi kerak. tevarak atrof haqidagi, uni aniq orientirovka qila olish haqidagi belgilarga harbir inson ega bo`lishи kerak. bu bilimlar esa ularga yoshlikdan beriladi. orientrovkani yaxshi bilgan harqanday yo`lovchi adashmaydi, adashganni yo`lga solib yuboradi. kattalar misolida ko`rsak: men turgan kenglikda dala bo`lib, 20 qadam oldinda, 15 qadam o`ng tarafimda terak daraxti bor. terakning uzunligi taxminan 20-25 m, yo`g`onligi taxminan 35 sm. pastki shoxlarida barglari yo`q. tepak shoxlari serbarg, terak ustida qora qarg`alar uchib yuribdi. yoki biror bir uy, ko`cha, xonada ma`lumot berish. inson aktiv harakatini davom ettirishi uchun koordinatsiyani va uni orientirovka qilishni yaxshi biliши kerak. ko`pchilik bu usuldan faqa tbir joydan ikkinchi bir joyga adashmasdan borib kelishi uchunginа foydalanadi. orientirovkani aniq belgilay olish, joylarni yaxshi o`zlashtirish uchun, shu odamning eslab qolish qobiliyati, xotirasi, diqqat - e`tibori, o`ylash, esga …

ari ham mumkin bo`ladi. masalan: o`z uylariga borishni bilmaydi. lekin, aksincha bog`da bolalar bilan u o`ynaladigan o`yinlarning kamchiligi, mashg`ulotlar va boshqa ko`pgina bolalar ijodi- tevarak atrof bilan bog`ik. mas alan: boshlang`ich sinf (1-sinf) o`quvchisidan talab qilinadigan narsalardan biri-daftar yoki kitob varaqlarning farq qila bilishi. o`ng varaq, chap varaq va h.k. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarni aslida tevarak atrof bilan tanishtirishning bu borasi shu bet yoki varaqidagi chizilgan, aks etgan rasmlar yordamida tushuntiriladi. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarni tevarak atrofni yaratishda ega bo`lgan barcha bilimlarini puxtalash, uni kuzatish, orientirovka qila olish malakalari hamda uni belgilay olishlari kabi ko`nikmalarini mustahkamlash va tevarak atrof haqida o`z fikrlarini to`la bildira oladigan terminlarning bolada yaxshi o`zlashtirilishini o`z vaqtida ta`minlab borish zarur. bu bilim malaka va ko`nikmalarning barchasi 1-sinf o`quvchisining materialini muvaffaqiyatli o`zlashtirishdagi yutug`i bo`lib hisoblanadi. tevarak atrofni anglash psixofiziologik mexanizmga ham bog`liqdir, u inson ongidagi ko`rish,eshitiш, so`zlash, eslab qolish, xotira kabi qobiliyatlar (analizatorlar) yordamida dinamik sistemadek saqlanib …

di. bog`cha yoshida bola tevarak-atrof tushunchalarini so`zlarda ifodalanishini egallaydi: oldinda- orqada, yuqoriga- pastga, chapga-o`ngra. yosh bolada tevarak atrofni idrok qilishda bolaning shaxsiy tanasi asosiy markaz bo`lib hisoblanadi va u o`zining tanasiga nisbatan sezgi organlari orqali mo`ljalga oladi. keyinroq borib unga yana bir sistema qo`shiladi. bu nutqda ifodalashdir ya`ni so`zlar bilan. bu narsa bolalarda tomonlarni o`ziga tegishlilarni sezgi, farqlash, aniqlash xususiyatlarini mustahkamlash natijasida bo`ladi, qaysiki bu tomonlar: yuqoriga, pastga, oldinga, orqaga, o`ngga, chapga. shunday qilib bog`cha yoshi tevarak atrofning tomonlarini, nomlarini so`z bilan belgilash sistemasi davridir. bola qanday qilib bundan foydalanadi? kuzatishlardan shu narsa ayon bo`ldiki yuqorida degan so`zda bola - boshi turgan tomonni, pastda esa - oyoqlari turgan joyni, oldinda - yuzi tomonni, orqasida esa - orqasini, o`ngda - o`ng qo`li qayerda bo`lsa o`sha tomonni, chapda - chap qo`li qaerda bo`lsa o`sha erni idrok qilgan. o`z tanasi bo`yicha tevarak - atrofni idrok qilish bu boshlang`ich idrok bo`lib xizmat qiladi. asosiy …

nutqlaridagi "shu erda", "u erda", "mana" kabi so`zlari (biror predmetni ko`rsatib, aytib) "yonida", "yaqinda", "yonma-yon" kabi yangi terminlar bilan, almashinishi buning yaqqol guvohi bo`la oladi. ularning bu terminlardan foydalana boshlashi, predmetlar oralig`ini aniqlay bilishi boshlang`ich bilimlarning rivojlanishidir. bolaning yanada o`rganishi natijasida sekin-asta bu terminlar yana ham boyib boradi va u "oldinda", "oldin", "orasida", "orqada" va h.k. larni tushuna boshlaydi. bolaning bulardan foydalanishining hammasi "yonida", "yaqinida", "yonma-yon" kabi tushunchalarni yaxshi egallanishining natijasidir. predmetlarning "birin-ketin", "ketma - ket" qo`shilishi bolalarda bir gruppa predmetlarning joylashuvini aniqlashga yordam beradi. masalan hamma o`yinchoqlar ketma - ket turibdi, lekin quyon oldinda, matryoshkalar o`rtada, qo`g`irchoq esa oxirgi orqasida turibdi. bola orientirovka qilishga o`rganayotganida "yonma-yon" so`zining ma`nosiga keyinroq tushunadi, yoki "o`rtada", "orasida" kabilarni o`rganib bo`lgach, keyinroq "atrofida", "chetida", yoki "yonidan", yana keyinroq borib bola bu so`zlarni atroflicha tushuna boshlaydi va chap tarafdami? yoki o`ng tarafdami? farqlay boshlaydi. lekin bolalarga tevarak atrofni orientirovka qilishga o`rgatish ishini turli yo`llar va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda fazoviy tasavvurlarni shakllantirish"

1576162961.doc bolalarda fazoviy tasavvurlarni shakllantirish r e j a: 1. fazo va fazoda mo`ljal olish haqida tushuncha. 2. fazoni idrok qilishva fazoda mo`ljal olishda so`zining roli. 3. bolalarning tevarak atrofdagi fazoda mo`ljal olishini o`zlashtirishi. 4. ko`rib idrok qilish va o`lchash asosida masofani aniqlash. tayanch so`zlar: tevarak atrof - chamalash, orientirovka qilish, o`zi turgan nuqta, yon atrofdagi ob`ektni, o`ng, chap, oldi, orqa, yuqori, past, yonma - yon, yaqinida, yonida. tevarak atrof haqida tushuncha. tevarak atrofii kuzatish, orientirovka qilish. tevarak atrof tushunchasi - keng ma`nodagi, murakkab, serqirra tushunchadir. biz, tevarak atrof ma`nosida, bizni o`rab turuvchi ob`ektiv olam xarakteristikasini anglaymiz. biz tevarak atrof haqidagi bilim va malakalarni egal...

DOC format, 51.0 KB. To download "bolalarda fazoviy tasavvurlarni shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda fazoviy tasavvurlarni… DOC Free download Telegram