o‘zlashma so‘zlar talaffuzi

PPTX 20 pages 399.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 399.4 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation o‘zlashma so‘zlar talaffuzi rustamova rano 01 oʻzlashgan soʻzlarning talaffuzi 02 talaffuzdagi oʻzgarishlar 03 tilga xos xususiyatlar reja: chet tillardan olingan soʻzlar ingliz tilidan olingan soʻzlarning (masalan, "internet", "kompyuter") talaffuzida transkripsiya yozuvi muhim rol oʻynaydi, chunki transkripsiya yordamida soʻzlarning toʻgʻri talaffuzi aniqlanadi. oʻzbek tiliga rus tilidan olingan taxminan 5000 dan ortiq soʻz mavjud boʻlib, ularning talaffuzi fonetik qonunlarga va morfologik oʻzgarishlarga mos ravishda oʻzgargan. chet tillardan olingan soʻzlarning talaffuzi koʻpincha asl tilga nisbatan 20-30% ga oʻzgaradi, bu fonetik moslashuv va tilning oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq. zamonaviy talaffuz rus tilidan olingan so'zlarning talaffuzida, ayniqsa, undosh tovushlarning jaranglilik darajasi bo'yicha, 15% ga yaqin farqlar kuzatiladi, bu ikki tilning fonetik xususiyatlaridagi farqlar bilan bog'liq. ingliz tilidan olingan so'zlarning talaffuzi, masalan, "kompyuter" yoki "internet", o'zbek tili fonetik tizimiga moslashtirilgan bo'lib, taxminan 80% hollarda o'zgarishsiz talaffuz qilinadi. zamonaviy o'zbek tilida 300 dan ortiq xorijiy so'z faol qo'llaniladi va ularning talaffuzi ko'pincha asl nusxadan farq …

2 / 20

ние" soʻz birikmasidan olinganligi taxminan 20-asrning boshlariga toʻgʻri keladi, bu jarayonda fonetik oʻzgarishlar roʻy bergan. "taʼsir" soʻzi fors-tojik tillaridan olingan boʻlib, "madaniy taʼsir" birikmasida semantik jihatdan "taʼlim", "tarbiya" kabi sinonimlar bilan 4-5 darajada yaqin maʼnolarni ifodalaydi. "madaniy taʼsir" soʻz birikmasidagi "madaniy" soʻzi, oʻzbek tilining leksik boyligiga qoʻshilgan arabcha kelib chiqishli soʻz boʻlib, 3 ta boʻgʻinli va stress ikkinchi boʻgʻinga tushadi. til taʼsirlari soʻzlarning oʻzlashtirilgan tillarda fonetik moslashuvi jarayonida taxminan 3 bosqich kuzatiladi: tovush almashinuvi, assimilyatsiya va adaptatsiya. "til taʼsirlari" oʻrganishda 20 dan ortiq tilning lug'at fondidagi 5000 dan ziyod soʻzning talaffuzi oʻzgarishlarini tahlil qilish muhim ahamiyat kasb etadi. "til taʼsirlari" tadqiqotida 100 dan ortiq til oilasidagi soʻzlarning fonetik xususiyatlarini solishtirish orqali umumiy qonuniyatlarni aniqlash mumkin. oʻzbek tilidagi misollar arab tilidan olingan "ilm" soʻzi /ilm/ deb talaffuz qilinadi, ammo ba'zi hududlarda uning talaffuzi /ilim/ kabi oʻzgarishlarga uchragan, bu morfologik oʻzgarishlarni koʻrsatadi. oʻzbek tiliga ingliz tilidan kirib kelgan "kompyuter" soʻzi, fonetik moslashuv …

3 / 20

lidan olingan so'zlardir. "geografik oʻzgarishlar" atamasidagi "geografik" soʻzi yunoncha "geō" (yer) va "graphein" (yozish, tasvirlash) soʻzlaridan olingan boʻlib, taxminan 2500 yil avval paydo boʻlgan va geografik nomlarning transkripsiyasi jarayonida fonetik oʻzgarishlarga uchragan. oʻzlashtirilgan soʻzlarning talaffuzi oʻzbek tilida oʻzlashtirilgan soʻzlarning talaffuzida fonetik almashinishlar, masalan, [p] tovushining [b] ga, [f] ning [v] ga almashinishi kabi, 15-20% holatlarda kuzatiladi, bu esa oʻzbek tilining fonetik xususiyatlarini aks ettiradi. oʻzbek tiliga kirgan xorijiy soʻzlarning talaffuzi, oʻzbek fonetik tizimiga moslashish jarayonida, taxminan 30-40% hollarda oʻzgarishlarga uchraydi, bu esa soʻzning asl talaffuzidan farq qilishiga olib keladi. "oʻzlashtirilgan soʻzlarning talaffuzi"da stressning qoʻyilishi, asl soʻzdagi stressga qarab emas, balki oʻzbek tili qoidalariga muvofiq, soʻzning tuzilishi va uzunligiga bogʻliq holda amalga oshiriladi, ya'ni taxminan 70% hollarda oʻzgaradi. tilning evolyutsiyasi oʻzbek tiliga kirgan xorijiy soʻzlarning talaffuzi taxminan 30% hollarda asl nusxadan farq qiladi, bu fonetik moslashuv va tilning oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq. inglizcha soʻzlarning oʻzbek tiliga kirib, talaffuzida fonema almashinuvi (masalan, …

4 / 20

zi fonetik oʻzgarishlarga uchragan, bu ularning talaffuzining asl shaklidan farq qilishini koʻrsatadi. talaffuzning oʻzgarishlari add text add text add text add text add text add text oʻzbek tiliga kirgan arabcha soʻzlarning 20-30%i fonetik oʻzgarishlarga uchrab, talaffuzi asl arabcha talaffuzidan farq qiladi, masalan, “kitob” soʻzi. rus tilidan olingan 50 dan ortiq soʻzning talaffuzi oʻzbek fonetik tizimiga moslashtirilgan boʻlib, baʼzi unli va undoshlarning almashinuvi kuzatiladi. inglizcha soʻzlarning talaffuzidagi oʻzgarishlar ularning morfologik tuzilishiga bogʻliq boʻlib, taxminan 15% hollarda stressning oʻzgarishi kuzatiladi. lugʻatlar va adabiyot 01 02 03 lug'atlar va adabiyotda taxminan 15-20% o'zbek tiliga kirgan xorijiy so'zlarning talaffuzi asl nusxadan farq qilishi kuzatiladi, bu fonetik moslashuv jarayonining natijasidir. 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida o'zbek adabiyoti ga arab va fors tillaridan olingan 5000 dan ziyod so'zlarning talaffuzida sezilarli o'zgarishlar kuzatilgan, bu esa dialektal xususiyatlar va zamonaviy talaffuz me'yorlariga bog'liq. o'zbek adabiyotida rus tilidan olingan 3000 dan ortiq so'z mavjud bo'lib, ularning talaffuzi ko'pincha o'zbek …

5 / 20

yodgorliklari tahlil qilinadi. fonemik moslashuv inglizcha so'zlarning o'zbek tiliga kirib kelishi natijasida, taxminan 25-35% hollarda fonetik moslashuv kuzatiladi, bu esa lug'at boyligining o'sishiga sabab bo'ladi. fonetik moslashuv jarayonida, so'zning 30% gacha bo'lgan fonema birliklari o'zgarishi mumkin, bu esa ona tili fonetik tizimiga moslashishni ko'rsatadi. fonetik moslashuv jarayonida, so'zning 30% gacha bo'lgan fonema birliklari o'zgarishi mumkin, bu esa ona tili fonetik tizimiga moslashishni ko'rsatadi. stress va intonatsiya intonatsiya, so'zning ohangini ifodalaydi va jumla tuzilishiga qarab, so'zning ma'nosini, ya'ni 3 ta asosiy intonatsiya turi (savol, bayon, undov) mavjudligini aks ettiradi va ularning har biri so'zlarning talaffuziga ta'sir qiladi. rus tilidan olingan so'zlarning talaffuzida, stress va intonatsiya o'zbek tiliga nisbatan sezilarli farqlarga ega bo'lib, taxminan 40% hollarda rus tilidagi stress qoidalari o'zbek tilida saqlanib qoladi, bu esa talaffuzda qiyinchiliklar tug'dirishi mumkin. stress va intonatsiya so'zning ma'nosini o'zgartirishi mumkin, masalan, ikki bo'g'inli so'zda stressning birinchi yoki ikkinchi bo'g'inga tushishi butunlay boshqa ma'nolarni anglatishi mumkin, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zlashma so‘zlar talaffuzi"

powerpoint presentation o‘zlashma so‘zlar talaffuzi rustamova rano 01 oʻzlashgan soʻzlarning talaffuzi 02 talaffuzdagi oʻzgarishlar 03 tilga xos xususiyatlar reja: chet tillardan olingan soʻzlar ingliz tilidan olingan soʻzlarning (masalan, "internet", "kompyuter") talaffuzida transkripsiya yozuvi muhim rol oʻynaydi, chunki transkripsiya yordamida soʻzlarning toʻgʻri talaffuzi aniqlanadi. oʻzbek tiliga rus tilidan olingan taxminan 5000 dan ortiq soʻz mavjud boʻlib, ularning talaffuzi fonetik qonunlarga va morfologik oʻzgarishlarga mos ravishda oʻzgargan. chet tillardan olingan soʻzlarning talaffuzi koʻpincha asl tilga nisbatan 20-30% ga oʻzgaradi, bu fonetik moslashuv va tilning oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq. zamonaviy talaffuz rus tilidan olingan so'zlarning talaffuzida, ayniqsa, undo...

This file contains 20 pages in PPTX format (399.4 KB). To download "o‘zlashma so‘zlar talaffuzi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zlashma so‘zlar talaffuzi PPTX 20 pages Free download Telegram