oʻzlashma soʻzlar talaffuzi

PPTX 15 стр. 4,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 15
powerpoint presentation oʻzlashma soʻzlar talaffuzi nazirova muhtaram 1. talaffuzdagi oʻzgarishlar 2. olingan soʻzlarning talaffuzi 3. tilga moslashuv jarayonlari reja: rus tilidan olingan soʻzlarning talaffuzida, stressning oʻrni asl ruscha talaffuziga mos kelmasligi mumkin, masalan, "telefon" soʻzi ruschada birinchi boʻgʻinga, oʻzbekchada esa ikkinchi boʻgʻinga stress tushadi. oʻzbek tiliga kirgan ba'zi ruscha soʻzlar fonetik oʻzgarishlarga uchrab, undosh tovushlarning yoʻqolishi yoki oʻzgarishi kuzatiladi, masalan, "zavod" soʻzi "zavot" shaklida talaffuz etiladi, bu esa taxminan 15% oʻzgarishni bildiradi. rus tilidan olingan murakkab terminlarning talaffuzi, ularning tarkibiy qismlarining alohida talaffuzini hisobga olgan holda, koʻpincha lugʻatlarga murojaat qilishni talab qiladi, chunki 30 dan ortiq harfli terminlarning toʻgʻri talaffuzi murakkab boʻlishi mumkin. rus tilidan olingan soʻzlarning talaffuzi soʻzlarning talaffuzidagi mintaqaviy farqlar oʻzbek tilining turli lahjalarida, masalan, qoraqalpogʻiston, andijon va xorazm lahjalarida, xorijiy soʻzlarning talaffuzi 10-15% gacha farq qilishi mumkin, bu fonetik xususiyatlarning mintaqaviy oʻzgarishlariga bogʻliq. rus tilidan olingan 25 ta soʻzning talaffuzini tahlil qilish natijalari shuni koʻrsatdiki, qashqadaryo viloyatida …
2 / 15
asalan, koʻplik shakllarining qoʻshilishi talaffuzdagi oʻzgarishlarga olib kelishi mumkin. arab tilidan olingan soʻzlarning talaffuzida taxminan 20% ga yaqin fonetik oʻzgarishlar kuzatiladi, bu asosan urgʻu, unli va undosh tovushlarning assimilyatsiya va dissimilyatsiya jarayonlari bilan bogʻliq. ingliz tilidan olingan soʻzlarning talaffuzi ingliz tilidan olingan soʻzlarning talaffuzi koʻpincha asl inglizcha talaffuziga yaqin boʻlsa-da, baʼzi fonetik oʻzgarishlarga, masalan, soʻzning oxiridagi soʻngi undosh tovushlarning tushib qolishiga yoki unli tovushlarning oʻzgarishiga (taxminan 20-30% hollarda) uchrashi mumkin. oʻzbek tilida inglizcha soʻzlarning talaffuzini aniqlashda stressning oʻrni muhim; stressning notoʻgʻri qoʻyilishi soʻzning maʼnosini oʻzgartirishi yoki tushunarsiz boʻlib qolishiga olib kelishi mumkin, bu esa 15 ga yaqin muhim fonetik qoidalarni bilishni talab qiladi. inglizcha soʻzlarning oʻzbek tiliga kirib kelishi tarixiy jarayon boʻlib, turli davrlarda turlicha talaffuz meʼyorlari mavjud edi; hozirgi kunda esa lugʻatlarda va oʻquv adabiyotlarida 10 dan ortiq turli talaffuz variantlari qayd etilgan soʻzlar uchraydi. stress va intonatsiya oʻzgarishlari qarz olingan soʻzlarning talaffuzida stressning oʻzgarishi soʻzning uzunligiga va uning …
3 / 15
oʻllanilishi inglizcha soʻzlarning talaffuzi oʻzbek tilida juda xilma-xil boʻlib, ba'zi soʻzlar transkripsiyaga yaqin, ba'zilari esa fonetik moslashuvlar orqali 2-3 turli usulda talaffuz qilinishi mumkin. ruscha soʻzlarning aksariyati (taxminan 70%) oʻzbek tili fonetikasi asosida, ya'ni stress va unlilarning oʻzgarishlari bilan talaffuz qilinadi. oʻzbek tiliga kirgan arabcha soʻzlarning taxminan 40 foizi oʻzbekcha fonetik qonunlarga moslashgan holda talaffuz qilinadi, qolganlari esa asl talaffuziga yaqinroq saqlanib qolgan. soʻzlarning morfologik moslashuvi oʻzbek tiliga kirgan xorijiy soʻzlarning morfologik moslashuvi jarayonida ularning 30% ga yaqini toʻliq morfologik integratsiyaga uchraydi, yaʼni barcha grammatik shakllarini hosil qila oladi. soʻzlarning morfologik moslashuvi darajasi ularning tilga kirish tarixi va chastotasi bilan bogʻliq; masalan, qadimgi arabcha soʻzlarning 80% dan ortigʻi toʻliq moslashgan. morfologik moslashuv jarayonida soʻzlarning fonetik shaklining oʻzgarishi kuzatiladi, bu 5-10% hollarda soʻzning maʼnosiga ham taʼsir koʻrsatishi mumkin. oʻzlashtirilgan soʻzlarning talaffuzi oʻzbek tiliga ingliz tilidan kirib kelgan soʻzlar (taxminan 2000 dan ortiq) koʻpincha transkripsiya qilish yoʻli bilan moslashtiriladi, biroq baʼzi hollarda …
4 / 15
nema va alohida tovushlar sifatida ifodalash imkonini beradi, bu esa qarz olingan soʻzlarning talaffuzini aniqlashda muhim ahamiyat kasb etadi. masalan, 5 ta harfli soʻz 7 ta tovushni ifodalashi mumkin. tilning fonetik tizimi grafemalarni qabul qilish va ularni oʻzining fonetik qonunlariga moslashtirish orqali qarz olingan soʻzlarning talaffuzini oʻzgartirishi mumkin. masalan, ingliz tilidagi [θ] tovushini oʻzbek tili [s] yoki [t] bilan almashtirishi mumkin. zamonaviy oʻzbek adabiy tilida oʻzlashtirilgan soʻzlarning talaffuzi oʻzlashtirilgan inglizcha soʻzlarning (masalan, "kompyuter", "internet") talaffuzida, stress va undosh tovushlarning oʻzbekcha talaffuziga moslashuvi kuzatiladi, bu esa 2-3 ta fonetik oʻzgarishni keltirib chiqaradi. zamonaviy oʻzbek adabiy tilida, taxminan 30% ga yaqin soʻzlar turli tillardan oʻzlashtirilgan boʻlib, ularning talaffuzi fonetik qonunlarga mos ravishda oʻzgaradi. rus tilidan oʻzlashtirilgan soʻzlarning (masalan, "avtomobil", "stansiya") talaffuzida, yozuv va talaffuz o'rtasidagi farqlar minimal bo'lib, taxminan 5% hollarda fonetik moslashuv kuzatiladi. tilga kirib kelgan soʻzlarning fonetik oʻzgarishlari oʻzbek tiliga kirgan arabcha soʻzlarning taxminan 30%i fonetik assimilatsiyaga uchrab, qoʻshni tovushlarga …
5 / 15
elefon", "kompyuter") oʻzbek tilida transkripsiya orqali oʻzlashtirilib, talaffuzi koʻproq yozuviga mos keladi, lekin baʼzi fonetik integratsiya jarayonlari ham bor. oʻzbek tiliga arab tilidan oʻtgan soʻzlarning talaffuzi xv-xvi asrlarda fonetik oʻzgarishlarga uchrab, ularning asl arabcha talaffuzidan sezilarli darajada farq qilgan. masalan, "kitob" soʻzi asl talaffuzidan ancha oʻzgargan. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻzlashma soʻzlar talaffuzi"

powerpoint presentation oʻzlashma soʻzlar talaffuzi nazirova muhtaram 1. talaffuzdagi oʻzgarishlar 2. olingan soʻzlarning talaffuzi 3. tilga moslashuv jarayonlari reja: rus tilidan olingan soʻzlarning talaffuzida, stressning oʻrni asl ruscha talaffuziga mos kelmasligi mumkin, masalan, "telefon" soʻzi ruschada birinchi boʻgʻinga, oʻzbekchada esa ikkinchi boʻgʻinga stress tushadi. oʻzbek tiliga kirgan ba'zi ruscha soʻzlar fonetik oʻzgarishlarga uchrab, undosh tovushlarning yoʻqolishi yoki oʻzgarishi kuzatiladi, masalan, "zavod" soʻzi "zavot" shaklida talaffuz etiladi, bu esa taxminan 15% oʻzgarishni bildiradi. rus tilidan olingan murakkab terminlarning talaffuzi, ularning tarkibiy qismlarining alohida talaffuzini hisobga olgan holda, koʻpincha lugʻatlarga murojaat qilishni talab qiladi, chun...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (4,6 МБ). Чтобы скачать "oʻzlashma soʻzlar talaffuzi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻzlashma soʻzlar talaffuzi PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram