oʻzlashma soʻzlar talaffuzi

PPTX 15 pages 519.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 519.2 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation oʻzlashma soʻzlar talaffuzi saidova bahora 1. talaffuzdagi qiyinchiliklar va ularni yengish 2. soʻzlarning fonetik xususiyatlari 3. oʻzbekcha soʻzlarning talaffuzi reja: urgʻu va ohang qabul qilingan urgʻu va ohanglar, soʻzning uzunligi va unli tovushlarining sifatiga bogʻliq holda, turli xil lahjalarda ozgina farq qilishi mumkin. oʻzbek tilida urgʻu soʻzning 1-boʻgʻiniga tushadi, ammo baʼzi istisnolar, masalan, ikki boʻgʻinli soʻzlar yoki qoʻshimchalar qoʻshilganda, urgʻu oʻzgarishi mumkin. ohang oʻzbek soʻzlarining maʼnosini farqlashda muhim rol oʻynaydi, 4 ta asosiy ohang mavjud boʻlib, ular soʻzning intonatsiyasi orqali ifodalanadi. mashqlar va misollar "misollar" so'zi uch bo'g'inli bo'lib, [mi] [sol] [lar] bo'g'inlariga ajralib, birinchi bo'g'inda urg'u tushishi va 3 ta bo'g'inli tuzilishga ega ekanligi kuzatiladi. "mashqlar" so'zi ikki bo'g'inli bo'lib, birinchi bo'g'inda urg'u tushishi va [maʃq] deb talaffuz qilinishi, ikkinchi bo'g'in esa [lar] shaklida talaffuz qilinishi kuzatiladi. "mashqlar va misollar" iborasida ikkala so'zda ham "lar" ko'plik qo'shimchasi mavjud bo'lib, bu qo'shimchaning talaffuzi ikkala so'zda ham bir xil …

2 / 15

qoʻshimchalari ba’zan "g", "k" undoshlarining palatalizatsiyasi bilan talaffuz etilib, [ɡʲ] yoki [kʲ] tovushlarini hosil qiladi, bu esa rus tilidagi yumshoq undoshlarga oʻxshaydi. qoʻshimchalarning talaffuzida, 3 ta undosh tovushning (l, r, n) birlashuvida, oʻrtadagi undosh tovushning sustlashishi yoki butunlay tushib qolishi kuzatiladi, masalan, "oʻqish+lar" "oʻqishla" boʻlib talaffuz etiladi. adabiyotlar "adabiyotlar" so'zini talaffuz qilishda, 3 ta bo'g'in mavjud bo'lib, birinchi bo'g'in ("a-da") ochiq bo'g'in, ikkinchi bo'g'in ("bi") yopiq bo'g'in, uchinchi bo'g'in ("yot-lar") esa ikki hecadan iborat murakkab bo'g'in hisoblanadi. rus tilidagi "литература" so'zi bilan taqqoslaganda, "adabiyotlar" so'zining talaffuzi, ayniqsa, "o" va "a" harflarining talaffuzi jihatidan farq qiladi, ya'ni taxminan 50% ga yaqin farq kuzatiladi. "adabiyotlar" so'zini talaffuz qilishda, stress so'zning oxirgi bo'g'iniga ("lar") tushadi. bu, ruscha "литература" so'zidan farqli ravishda, so'zning ma'nosiga ham ta'sir ko'rsatishi mumkin. oʻzbekcha soʻzlarning ingliz tilidagi akslanishi oʻzbekcha soʻzlardagi unli tovushlar soni (taxminan 8 ta) ingliz tilida aniqroq ifodalanishi uchun qoʻshimcha harflar yoki diftonglar qoʻllanishi mumkin, bu esa …

3 / 15

aqin hollarda jarangsiz undoshlarning jarangli undoshlar bilan almashinishini oʻz ichiga oladi. taxminan 30-40% hollarda oʻzbekcha soʻzlarning rus tilidagi transkripsiyasi morfologik tuzilishining oʻzgarishiga olib keladi, masalan, qoʻshimchalarning yoʻqolishi yoki qoʻshilishi. xalqaro transkripsiya xalqaro transkripsiya, ya'ni ipa (international phonetic alphabet), 400 dan ortiq fonetik belgilarni o'z ichiga oladi va dunyo tillarining barcha tovushlarini aniq ifodalashga mo'ljallangan. xalqaro transkripsiya, fonetika va fonologiya sohalarida keng qo'llaniladi va lingvistik tadqiqotlar, lug'atlar tuzish va til o'qitishda muhim vosita hisoblanadi. uzbek tilidagi so'zlarning xalqaro transkripsiyasida stress belgisi (´) va uzunlik belgisi (ː) kabi qo'shimcha belgilar muhim rol o'ynaydi, to'g'ri talaffuzni aniqlashda yordam beradi. undosh tovushlar oʻzbek tilida 3 ta uvular undosh tovush mavjud boʻlib, ularning talaffuzi lablarning shakli va tilning holatiga bogʻliq holda farqlanadi. ba’zi undosh tovushlar, masalan, "p", "t", "k" tovushlari aspiratsiyalanib talaffuz qilinadi, ya’ni ularni talaffuz qilishda ovoz chiqishi bilan birga havo portlashi kuzatiladi. undosh tovushlarni talaffuz qilishda, ayniqsa, 20 ta undosh tovushning 7 tasi …

4 / 15

zbek tilida 12 ta unli tovush va 21 ta undosh tovush mavjud boʻlib, ularning talaffuzi lotin alifbosidagi yozuvlar bilan ifodalanishida ba'zi oʻziga xos xususiyatlarga ega. soʻzlarning urgʻu joyi asosan soʻzning tuzilishiga bogʻliq boʻlib, koʻpincha soʻzning birinchi boʻgʻiniga tushadi, lekin istisnolar ham uchraydi. oʻzbekcha soʻzlarda palatalizatsiya hodisasi keng tarqalgan boʻlib, undosh tovushlarning oldingi unlilar ta'sirida yumshoqlashuvi koʻplab soʻzlarning talaffuzini oʻzgartiradi. soʻzlarning birlashishi soʻzlar birlashganda, urgʻu oʻzgarishi 15% gacha hollarda kuzatiladi, bu esa talaffuzdagi farqlarni keltirib chiqaradi. masalan, “gul” soʻzi “gullar” boʻlganda urgʻu oʻzgaradi. morfologik oʻzgarishlar, xususan, qoʻshimchalar qoʻshilganda, soʻzning uzunligi 2-3 fonemga koʻpayishi mumkin, bu esa talaffuz tezligiga ta’sir qiladi. soʻzlarning birlashishi jarayonida, taxminan 30% hollarda, oʻzbekcha qoʻshimchalar bilan birlashganda, soʻzning oxirgi undoshi oʻzgaradi, masalan, “kitob” soʻzi “kitoblar” boʻlib oʻzgaradi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzlashma soʻzlar talaffuzi"

powerpoint presentation oʻzlashma soʻzlar talaffuzi saidova bahora 1. talaffuzdagi qiyinchiliklar va ularni yengish 2. soʻzlarning fonetik xususiyatlari 3. oʻzbekcha soʻzlarning talaffuzi reja: urgʻu va ohang qabul qilingan urgʻu va ohanglar, soʻzning uzunligi va unli tovushlarining sifatiga bogʻliq holda, turli xil lahjalarda ozgina farq qilishi mumkin. oʻzbek tilida urgʻu soʻzning 1-boʻgʻiniga tushadi, ammo baʼzi istisnolar, masalan, ikki boʻgʻinli soʻzlar yoki qoʻshimchalar qoʻshilganda, urgʻu oʻzgarishi mumkin. ohang oʻzbek soʻzlarining maʼnosini farqlashda muhim rol oʻynaydi, 4 ta asosiy ohang mavjud boʻlib, ular soʻzning intonatsiyasi orqali ifodalanadi. mashqlar va misollar "misollar" so'zi uch bo'g'inli bo'lib, [mi] [sol] [lar] bo'g'inlariga ajralib, birinchi bo'g'inda urg'u tushis...

This file contains 15 pages in PPTX format (519.2 KB). To download "oʻzlashma soʻzlar talaffuzi", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzlashma soʻzlar talaffuzi PPTX 15 pages Free download Telegram