o‘zlashma so‘zlar talaffuzi

PPTX 20 pages 1.5 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation oʻzlashma soʻzlar talaffuzi salayeva sevinch 1. talaffuzdagi o'zgarishlar 2. tilga moslashuv jarayonlari 3. olingan so'zlarning talaffuzi reja: so'zlarning fonetik moslashuvi o'zbek tiliga kirgan 3000 dan ortiq inglizcha so'zlardan 80%i fonetik moslashuvga uchragan, ba'zilari esa o'zgarishsiz qolgan. fonetik integratsiya darajasi so'zning uzunligiga va uning talaffuz murakkabligiga bog'liq bo'lib, qisqa so'zlar tezroq moslashadi. so'zlarning morfologik moslashuvi so‘zlarning morfologik moslashuvi jarayonida taxminan 15-20% hollarda fonetik o‘zgarishlar ham kuzatiladi, bu esa so‘zning talaffuziga ta’sir ko‘rsatadi. rus tilidan olingan 500 dan ortiq so‘zning morfologik integratsiyasi o‘zbek tilida ularning fe’l, ot, sifat kabi turli so‘z turkumlariga moslashuvi bilan ifodalanadi. zamonaviy o'zbek tilida olingan so'zlar zamonaviy oʻzbek tilida rus tilidan olingan soʻzlarning taxminan 30-40 foizi oʻzbekcha fonetik qonunlariga moslashgan holda talaffuz qilinadi, qolganlari esa asl talaffuzini saqlab qolgan. ingliz tilidan olingan soʻzlarning aksariyati, masalan, "internet", "kompyuter" kabi, asl talaffuziga yaqin, ammo ba'zi fonetik oʻzgarishlar bilan talaffuz qilinadi. so'z birikmalarining talaffuzi ingliz, rus va arab tillaridan …

2 / 20

r kuzatiladi, masalan, “qalam” so‘zi arabcha “qalam” so‘zidan olingan bo‘lib, uning talaffuzi biroz o‘zgargan. tilga oid qiyinchiliklar oʻzbek tiliga kirib kelgan 200 dan ortiq inglizcha soʻzlarning taxminan 30 foizida urgʻu va unli tovushlarning talaffuzida qiyinchiliklar kuzatiladi, bu esa nutqning aniqligiga ta’sir qiladi. rus tilidan olingan 50 ta soʻzning 15 tasida fonetik moslashuv jarayonining toʻliq boʻlmaganligi tufayli talaffuz qiyinchiliklari yuzaga keladi, bu esa ikki tilning oʻzaro ta’siriga bogʻliq. unli tovushlarni talaffuz qilish arab tilidan olingan soʻzlarning unli tovushlari koʻpincha orqa qator unlilar ( [a], [o], [u] ) ga yaqinlashgan boʻlib, ularning soni 200 dan ortiq va koʻpchilik talaffuzda qiyinchilik tugʻdiradi. rus tilidan olingan soʻzlarning aksariyatida unli tovushlarning talaffuzi oʻzbek tiliga moslashtirilgan boʻlib, ayrim hollarda esa [o] va [e] tovushlari oʻrniga [a] va [i] tovushlari ishlatiladi. bu jarayon morfologik oʻzgarishlar bilan bogʻliq. stress va urg'u ingliz tilidan olingan koʻp boʻgʻinli soʻzlarda stressning birinchi boʻgʻinga tushishi, masalan, "address" (adress) soʻzida kuzatiladi, bu esa …

3 / 20

tilidan olingan 500 dan ortiq soʻzlarning talaffuzida stressning oʻrni va unli tovushlarning uzunligi muhim rol oʻynaydi, bu esa soʻz ma'nosining aniqligiga ta'sir qiladi. amaliy mashqlar "amaliy" so'zi rus tilidan olingan bo'lib, uning talaffuzi rus tilidagi talaffuzga yaqin, lekin ba'zi fonetik o'zgarishlar bilan. masalan, "i" ning talaffuzi ozgina farq qilishi mumkin. "amaliy mashqlar" iborasida taxminan 7 ta fonema mavjud bo'lib, ularning har biri o'ziga xos artikulyatsiya xususiyatlariga ega. to'g'ri talaffuz uchun bu fonemalarni aniq talaffuz qilish muhimdir. undosh tovushlarni talaffuz qilish oʻzbek tiliga kirgan 100 ga yaqin inglizcha soʻzning taxminan 70 foizi oʻzbekcha fonetik tizimga moslashtirilgan holda talaffuz qilinadi, qolganlari esa asl talaffuzga yaqinroq boʻladi. ba’zi hollarda, xususan, koʻp boʻgʻinli murakkab soʻzlarni talaffuz qilishda, stressning joylashuvi muhim ahamiyatga ega boʻlib, notoʻgʻri stress soʻzni butunlay boshqa ma’noga ega qilishi mumkin. o'zbek tiliga kirib kelgan so'zlarning turlari oʻzbek tiliga arab, fors va rus tillaridan kirib kelgan soʻzlarning fonetik moslashuvi turlicha boʻlib, taxminan 3000 …

4 / 20

. leksik o'zlashtirish jarayonida, ya'ni so'z lug'atga kirgandan keyin, uning talaffuzi 2-4 variantga ega bo'lishi mumkin, bu o'zgarishlar so'zning fonetik xususiyatlariga bog'liq. difonglar va triftonglar difong va triftonglarning talaffuzi soʻzning kelib chiqishi va uning fonetik tuzilishiga bogʻliq boʻlib, koʻpincha oʻzbek tilidagi fonetik qonunlarga moslashtiriladi. bu jarayon natijasida ularning talaffuzi biroz oʻzgaradi. triftonglar uchta unli tovushning birlashgan talaffuzini anglatadi. ular kamdan-kam uchraydi va asosan qarzlangan soʻzlar tarkibida kuzatiladi, masalan, ba’zi inglizcha soʻzlarda uchraydi. o'zbek tilidagi talaffuz me'yorlari inglizchadan olingan taxminan 500 dan ortiq soʻz oʻzbek tiliga moslashtirilgan holda qoʻllaniladi. ularning aksariyati morfologik jihatdan oʻzgarishlarga uchraydi va qoʻshimchalar qoʻshiladi. rus tilidan olingan soʻzlarning talaffuzi, asosan, rus tilidagi talaffuzga yaqin, lekin 15 ga yaqin fonetik oʻzgarishlar kuzatiladi. buning sababi – oʻzbek tili fonetik tizimining xususiyatlari. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zlashma so‘zlar talaffuzi"

powerpoint presentation oʻzlashma soʻzlar talaffuzi salayeva sevinch 1. talaffuzdagi o'zgarishlar 2. tilga moslashuv jarayonlari 3. olingan so'zlarning talaffuzi reja: so'zlarning fonetik moslashuvi o'zbek tiliga kirgan 3000 dan ortiq inglizcha so'zlardan 80%i fonetik moslashuvga uchragan, ba'zilari esa o'zgarishsiz qolgan. fonetik integratsiya darajasi so'zning uzunligiga va uning talaffuz murakkabligiga bog'liq bo'lib, qisqa so'zlar tezroq moslashadi. so'zlarning morfologik moslashuvi so‘zlarning morfologik moslashuvi jarayonida taxminan 15-20% hollarda fonetik o‘zgarishlar ham kuzatiladi, bu esa so‘zning talaffuziga ta’sir ko‘rsatadi. rus tilidan olingan 500 dan ortiq so‘zning morfologik integratsiyasi o‘zbek tilida ularning fe’l, ot, sifat kabi turli so‘z turkumlariga moslashuvi bilan ...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "o‘zlashma so‘zlar talaffuzi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zlashma so‘zlar talaffuzi PPTX 20 pages Free download Telegram