«devoni mavlaviy» yusuf saryomiy

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662756173.doc αζαρ «devoni mavlaviy» yusuf saryomiy yusuf saryomiy hayot vaqtida uning asarlari biror majmuaga to`plangan emas. m.muhammadjono «turmush urinishlari» kitobida yozadi: «turkistonning atong`on va dong`i ketgan shoirlaridan yusufiy saryomiyning bundan biroz burun vafot topg`onini eshitib, (shoirning-m.t.) uyiga borib qur`on o`quduq. shoirning 40 yoshlarg`a borg`an bir yamoqchi o`g`li otasining alifbo tartibi bilan yiqqan qo`lyozma «she`r majmua»sini olib chiqib bizga ko`rsatdi. shoirning kulg`i (hajviy) she`rlari ko`b bo`lur edi. bunda ul kulgilardan oz toptiq. ko`bi hamd, na`t ham oshiqona g`azallar edi. o`g`lining gapiga qaraganda: -bu she`r majmuasini bizga 50-60 so`mga soting, biz bostirib tarqataylik,-deb yurgan boylardan bor emish. unda biroz gaplashib o`tirib qaytib keldik». murodxo`ja domlaning saryomiy yosh yigitlik chog`ida koshg`ariy tajalliy degan sohibning she`rdagi iqtidorini eshitib, o`qish niyatida yo`lg`a chiqqanlig`i va koshg`ar dovoniga yetganda qaroqchilar unga tajovuz qilganligi, bu vaqtda yosh shoirning qo`lida bir necha yildan buyon mashq qilgan she`rlar to`plami bo`lganligi haqidagi qaydini xotirlasak, masala yanada ravshanlashadi. yuqoridagi ma`lumotlarga qaraganda, shoir …

institutida 3641, 3768, 3931, 4172 inventar raqamli toshbosma va sharqshunoslik institutidagi № 117, 118, 119, 120, 6028, 9072 toshbosma nusxalari saqlanayotganligini ko`rdik. bundan tashqari andijon shahar adabiyot va san`at muzeyining «qal`a qo`lyozmalar o`rganish va tadqiqot qilish markazi»da ham №1720, 2185, 2720, 728, 799 raqamli yusuf saryomiy devonini uchratdik. garchi toshbosma nusxalarni tavsiflash rasm bo`lmasa-da, devonning muqovasi qalin, yashil rangda ekanligini, titul varag`ining atroflari naqshinkor qilib bezatilgan bo`lib, undagi yozuvlar zar yugurtirilgan siyohda yozilganligini qayd etishni istardik. titul varag`ining eng boshida «va inna minash-shu`uril hikumatun va inna minal bayon ul-suxran», ya`ni «albatta, she`rda hikmat bor va albatta so`zda sehr bor» degan hadisi sharif keltirilgan. undan so`ng noshirning quyidagi so`zlari keladi: «lillah il-hamd bu ayyomi farxandai farjomda muhibbush shuaro val fuzalo mirzo to`lagan mulaqqab ba tavallo ehtimom va g`ayratlari ilan ma`dani fasohatu va balog`ati musamma ba devonu mavlaviy yusuf saryomiy toshkand baldasinda purso`f matbaasinda ta`b o`lundi, toki sababi duo va yod ovari …

don. ajal ondin asarlar qoldurubon, o`zin qildi qaro tufroqg`a pinhon. ochildi ro`yi birlan bu tavallo dedi ta`rixini: «bir g`uncha devon». «bir g`uncha devon». kalimasini abjad hisobi bilan qimmati qo`yilganda, devonning hijriy 1332 yilda, melodiy 1912-1913 yillarda kitobat etilganligi kelib chiqadi va ushbu majmuaning tasnif etilgan yili yanada aniqlashadi. mirzo to`lagan bu «g`uncha devon»ni ustozining ruhi poklarini shod qilmoq va she`riyat ixlosmandlarin duosin olmoq niyatida tuzadiki, bu haqda shoirning o`zi devonning so`nggi sahifalarida shunday yozib qoldiradi: «muhtaram ahboblarg`a ma`lum o`lg`ayki, ushbu devonning chop qilmog`im boisi, sohib devon janob yusuf saryomiy ustodimning ruhlarin xushnud qilmoqdur. va ham olib o`qug`uchi zotlarning duolarin umidida az tavallo». devonning kotibi haqida esa, 154-betda shunday ma`lumot bor: «namaquhul muznibu mulla o`tab ibni rasul muhammad shoshiy sallamhul g`ani anal xafiy val jaliy», ya`ni «ko`chirdi uni gunohkor rasul muhammad shoshiy o`g`li mulla o`tab xattotlik qilgani ma`lum bo`ladi. bundan tashqari devon haqida e`tiborli va e`zozli shoirlardan karimbek kamiy, vasliy samarqandiylar …

b yaxshi she`rlari bor ediki, ishq sirlarini haqiqatini o`z she`rlarida bergandi. sayramlik bu shoir dil sirlariga mahramdur. dunyoni yig`ishtirib huru g`ilmon bilan ketdi. yusufni she`rlari xo`b edi, to jannatga borguncha devonini chop etdi. vasliy yuzida dog` ko`rmadi». mazkur ta`rixda vasliy samarqandiy yusufni tirikligida yozgan «xo`b» yaxshi she`rlarini madh etar ekan, «dil sirlariga mahram» bo`lgan sayramlik bu shoirning devoni chop etilganidan uning ko`ngli to`ladi. yoki devonning oxirgi sahifalarida sidqiy hondayliqiyning ikki tilda bitilgan ta`rixini o`qisak, shoir «dilga yoqimli bo`lgan bu yangi devon» chop qilinganidan shod bo`lib, o`z tarixini «nayushaydin mujda ey do`ston» (ya`ni, bu xushxabarni eshitinglar, ey do`stlar) deb boshlanadi. baytlar davomida sidqiy «jahonning xaridor bo`lishiga» loyiq bu kitobni «har kimki lutfi xushlik bilan o`qisa, undan shakaru sutning lazzatini topadi» deya ko`z-ko`z qiladi. ta`rix davomida «ko`p aqcha sarf etub bu himmatli ishni ro`yobga chiqargani qandayam yaxshi bo`ldi» deb tavalloni madh etadi. ta`rixda devonga tegishli shunday turkiy tilda bitilgan misralar bor: qilib …

iy devon tuzish qoidalariga asoslangan holda joylashtirilgan bo`lib, g`azal janri asosiy o`rinni egallaydi va to`plamda alifboning deyarli hamma harflari bilan tugallanadigan g`azallar bor. g`azallarning jami 130 ta bo`lib, shundan 115 tasi o`zbek tilidadir. sharq poeziyasining g`azal, ruboiy, qit`a, muxammas, musaddas, marsiya, fard, qasida, ta`rix kabi xilma-xil she`riy shakllardagi asarlarining devonda jamlangani 4860 misrani tashkil etadi. quyidagi jadvalga e`tibor bering: ko`rinadiki, boshqa lirik shoirlar kabi saryomiy devonining ham asosiy qismini g`azal tashkil etadi. saryomiy g`azal janrini mazmunan boyitdi, uni yangi vositalar, original ibora, radif va qofiyalar bilan bezadi: bo`lsa bu kecha hamdami dono, bir, ikki, uch, ahbobi xo`b tal`ati tanho bir, ikki, uch. bo`lganda jomi bodai gulfom ila sabu, soqii soqu muzakko bir, ikki, uch. (32-b.) saryomiyning iste`dodli shoir bo`lib yetishuviga ijobiy ta`sir etgan omillardan biri fors-tojik klassik adabiyoti bo`lganligini ham hisobga olmoq kerak. shoirning fors tilida ham she`rlar bitgani bejiz emas. professor e.shodiyev to`g`ri ta`kidlaganidek, sharq adabiyotining o`ziga xos xususiyatlaridan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "«devoni mavlaviy» yusuf saryomiy"

1662756173.doc αζαρ «devoni mavlaviy» yusuf saryomiy yusuf saryomiy hayot vaqtida uning asarlari biror majmuaga to`plangan emas. m.muhammadjono «turmush urinishlari» kitobida yozadi: «turkistonning atong`on va dong`i ketgan shoirlaridan yusufiy saryomiyning bundan biroz burun vafot topg`onini eshitib, (shoirning-m.t.) uyiga borib qur`on o`quduq. shoirning 40 yoshlarg`a borg`an bir yamoqchi o`g`li otasining alifbo tartibi bilan yiqqan qo`lyozma «she`r majmua»sini olib chiqib bizga ko`rsatdi. shoirning kulg`i (hajviy) she`rlari ko`b bo`lur edi. bunda ul kulgilardan oz toptiq. ko`bi hamd, na`t ham oshiqona g`azallar edi. o`g`lining gapiga qaraganda: -bu she`r majmuasini bizga 50-60 so`mga soting, biz bostirib tarqataylik,-deb yurgan boylardan bor emish. unda biroz gaplashib o`tirib qaytib kel...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "«devoni mavlaviy» yusuf saryomiy", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: «devoni mavlaviy» yusuf saryomiy DOC Бесплатная загрузка Telegram