«devoni mavlaviy» yusuf saryomiy

DOC 2,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662756173.doc αζαρ «devoni mavlaviy» yusuf saryomiy yusuf saryomiy hayot vaqtida uning asarlari biror majmuaga to`plangan emas. m.muhammadjono «turmush urinishlari» kitobida yozadi: «turkistonning atong`on va dong`i ketgan shoirlaridan yusufiy saryomiyning bundan biroz burun vafot topg`onini eshitib, (shoirning-m.t.) uyiga borib qur`on o`quduq. shoirning 40 yoshlarg`a borg`an bir yamoqchi o`g`li otasining alifbo tartibi bilan yiqqan qo`lyozma «she`r majmua»sini olib chiqib bizga ko`rsatdi. shoirning kulg`i (hajviy) she`rlari ko`b bo`lur edi. bunda ul kulgilardan oz toptiq. ko`bi hamd, na`t ham oshiqona g`azallar edi. o`g`lining gapiga qaraganda: -bu she`r majmuasini bizga 50-60 so`mga soting, biz bostirib tarqataylik,-deb yurgan boylardan bor emish. unda biroz gaplashib o`tirib qaytib keldik». murodxo`ja domlaning saryomiy yosh yigitlik chog`ida koshg`ariy tajalliy degan sohibning she`rdagi iqtidorini eshitib, o`qish niyatida yo`lg`a chiqqanlig`i va koshg`ar dovoniga yetganda qaroqchilar unga tajovuz qilganligi, bu vaqtda yosh shoirning qo`lida bir necha yildan buyon mashq qilgan she`rlar to`plami bo`lganligi haqidagi qaydini xotirlasak, masala yanada ravshanlashadi. yuqoridagi ma`lumotlarga qaraganda, shoir …

institutida 3641, 3768, 3931, 4172 inventar raqamli toshbosma va sharqshunoslik institutidagi № 117, 118, 119, 120, 6028, 9072 toshbosma nusxalari saqlanayotganligini ko`rdik. bundan tashqari andijon shahar adabiyot va san`at muzeyining «qal`a qo`lyozmalar o`rganish va tadqiqot qilish markazi»da ham №1720, 2185, 2720, 728, 799 raqamli yusuf saryomiy devonini uchratdik. garchi toshbosma nusxalarni tavsiflash rasm bo`lmasa-da, devonning muqovasi qalin, yashil rangda ekanligini, titul varag`ining atroflari naqshinkor qilib bezatilgan bo`lib, undagi yozuvlar zar yugurtirilgan siyohda yozilganligini qayd etishni istardik. titul varag`ining eng boshida «va inna minash-shu`uril hikumatun va inna minal bayon ul-suxran», ya`ni «albatta, she`rda hikmat bor va albatta so`zda sehr bor» degan hadisi sharif keltirilgan. undan so`ng noshirning quyidagi so`zlari keladi: «lillah il-hamd bu ayyomi farxandai farjomda muhibbush shuaro val fuzalo mirzo to`lagan mulaqqab ba tavallo ehtimom va g`ayratlari ilan ma`dani fasohatu va balog`ati musamma ba devonu mavlaviy yusuf saryomiy toshkand baldasinda purso`f matbaasinda ta`b o`lundi, toki sababi duo va yod ovari …

don. ajal ondin asarlar qoldurubon, o`zin qildi qaro tufroqg`a pinhon. ochildi ro`yi birlan bu tavallo dedi ta`rixini: «bir g`uncha devon». «bir g`uncha devon». kalimasini abjad hisobi bilan qimmati qo`yilganda, devonning hijriy 1332 yilda, melodiy 1912-1913 yillarda kitobat etilganligi kelib chiqadi va ushbu majmuaning tasnif etilgan yili yanada aniqlashadi. mirzo to`lagan bu «g`uncha devon»ni ustozining ruhi poklarini shod qilmoq va she`riyat ixlosmandlarin duosin olmoq niyatida tuzadiki, bu haqda shoirning o`zi devonning so`nggi sahifalarida shunday yozib qoldiradi: «muhtaram ahboblarg`a ma`lum o`lg`ayki, ushbu devonning chop qilmog`im boisi, sohib devon janob yusuf saryomiy ustodimning ruhlarin xushnud qilmoqdur. va ham olib o`qug`uchi zotlarning duolarin umidida az tavallo». devonning kotibi haqida esa, 154-betda shunday ma`lumot bor: «namaquhul muznibu mulla o`tab ibni rasul muhammad shoshiy sallamhul g`ani anal xafiy val jaliy», ya`ni «ko`chirdi uni gunohkor rasul muhammad shoshiy o`g`li mulla o`tab xattotlik qilgani ma`lum bo`ladi. bundan tashqari devon haqida e`tiborli va e`zozli shoirlardan karimbek kamiy, vasliy samarqandiylar …

b yaxshi she`rlari bor ediki, ishq sirlarini haqiqatini o`z she`rlarida bergandi. sayramlik bu shoir dil sirlariga mahramdur. dunyoni yig`ishtirib huru g`ilmon bilan ketdi. yusufni she`rlari xo`b edi, to jannatga borguncha devonini chop etdi. vasliy yuzida dog` ko`rmadi». mazkur ta`rixda vasliy samarqandiy yusufni tirikligida yozgan «xo`b» yaxshi she`rlarini madh etar ekan, «dil sirlariga mahram» bo`lgan sayramlik bu shoirning devoni chop etilganidan uning ko`ngli to`ladi. yoki devonning oxirgi sahifalarida sidqiy hondayliqiyning ikki tilda bitilgan ta`rixini o`qisak, shoir «dilga yoqimli bo`lgan bu yangi devon» chop qilinganidan shod bo`lib, o`z tarixini «nayushaydin mujda ey do`ston» (ya`ni, bu xushxabarni eshitinglar, ey do`stlar) deb boshlanadi. baytlar davomida sidqiy «jahonning xaridor bo`lishiga» loyiq bu kitobni «har kimki lutfi xushlik bilan o`qisa, undan shakaru sutning lazzatini topadi» deya ko`z-ko`z qiladi. ta`rix davomida «ko`p aqcha sarf etub bu himmatli ishni ro`yobga chiqargani qandayam yaxshi bo`ldi» deb tavalloni madh etadi. ta`rixda devonga tegishli shunday turkiy tilda bitilgan misralar bor: qilib …

iy devon tuzish qoidalariga asoslangan holda joylashtirilgan bo`lib, g`azal janri asosiy o`rinni egallaydi va to`plamda alifboning deyarli hamma harflari bilan tugallanadigan g`azallar bor. g`azallarning jami 130 ta bo`lib, shundan 115 tasi o`zbek tilidadir. sharq poeziyasining g`azal, ruboiy, qit`a, muxammas, musaddas, marsiya, fard, qasida, ta`rix kabi xilma-xil she`riy shakllardagi asarlarining devonda jamlangani 4860 misrani tashkil etadi. quyidagi jadvalga e`tibor bering: ko`rinadiki, boshqa lirik shoirlar kabi saryomiy devonining ham asosiy qismini g`azal tashkil etadi. saryomiy g`azal janrini mazmunan boyitdi, uni yangi vositalar, original ibora, radif va qofiyalar bilan bezadi: bo`lsa bu kecha hamdami dono, bir, ikki, uch, ahbobi xo`b tal`ati tanho bir, ikki, uch. bo`lganda jomi bodai gulfom ila sabu, soqii soqu muzakko bir, ikki, uch. (32-b.) saryomiyning iste`dodli shoir bo`lib yetishuviga ijobiy ta`sir etgan omillardan biri fors-tojik klassik adabiyoti bo`lganligini ham hisobga olmoq kerak. shoirning fors tilida ham she`rlar bitgani bejiz emas. professor e.shodiyev to`g`ri ta`kidlaganidek, sharq adabiyotining o`ziga xos xususiyatlaridan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"«devoni mavlaviy» yusuf saryomiy" haqida

1662756173.doc αζαρ «devoni mavlaviy» yusuf saryomiy yusuf saryomiy hayot vaqtida uning asarlari biror majmuaga to`plangan emas. m.muhammadjono «turmush urinishlari» kitobida yozadi: «turkistonning atong`on va dong`i ketgan shoirlaridan yusufiy saryomiyning bundan biroz burun vafot topg`onini eshitib, (shoirning-m.t.) uyiga borib qur`on o`quduq. shoirning 40 yoshlarg`a borg`an bir yamoqchi o`g`li otasining alifbo tartibi bilan yiqqan qo`lyozma «she`r majmua»sini olib chiqib bizga ko`rsatdi. shoirning kulg`i (hajviy) she`rlari ko`b bo`lur edi. bunda ul kulgilardan oz toptiq. ko`bi hamd, na`t ham oshiqona g`azallar edi. o`g`lining gapiga qaraganda: -bu she`r majmuasini bizga 50-60 so`mga soting, biz bostirib tarqataylik,-deb yurgan boylardan bor emish. unda biroz gaplashib o`tirib qaytib kel...

DOC format, 2,1 MB. "«devoni mavlaviy» yusuf saryomiy"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: «devoni mavlaviy» yusuf saryomiy DOC Bepul yuklash Telegram