somoniylar davlati tashkil topishi, ijtimoiy hayoti va geografik joylashuvi haqidagi taqdimot

DOCX 11 стр. 476,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 11
somoniylar davlati tashkil topishi , ijtimoiy hayoti va geografik joylashuvi reja : i.kirish: 1. somoniylar davlati tashkil topishi 2. somoniylar davlatida ijtimoiy-iqtisodiy hayot ii.asosiy qism: 1.somoniylar davrida yer egalik shakillari 2.somoniy hukumdorlari davrida islohotlar 3.somoniylar davlati geografik hududi va madaniy hayot iii.xulosa: 1.somoniylar davlatini o‘rta osiyoda tutgan o‘rni. xalifalik turkistonni xuroson viloyatining tarkibiga kiritib, u yerga tayinlangan hokim orqali o’lkani boshqarib turdi. ammo unga goh turkistonda, goh xurosonning o’zida ko’tarilgan qo’zg’olonlarga qarshi kurashishga to’g’ri keldi. hatto ba’zan xurosonning o’zi mustaqilligini tiklagan vaqtlari ham bo’ldi. biroq xalifalik o’z hukmronligini tiklashga muvaffaq bo’lgan edi. umuman aytganda oddiy xalqning ham, yuqori tabaqa vakillarining orasida ham xalifalik hukmronligia qarshi kuchlar mavjud edi. natijada qonli to’qnashuvlar sodir bo’lgan xalifalik xuroson viloyatining hokimi orqali turkistondan har yili katta hajmda mablag’ olib turgan. masalan, samarqand – 326 ming dirham, farg’ona – 280 ming dirham, toshkent – 607 ming dirham, usrushana – 50 ming dirhamni soliq tarzda xalifa …
2 / 11
boshqardilar. ularning tepasida ahmad somoniy turgan edi. bu vaqtga kelib, xalifarlik ancha zaiflashib ketganligi tufayli ahmad somoniy o’lka mustaqilligini tiklash choralarini amalga oshirib bordi. bu siyosatni uning farg’onada tug’ilgan o’g’li nasr yanada kuchaytirdi. 874 yilda u ukasi ismoilni buxoroga hokim etib tayinlandi. bu hokim 893 yilda akasi nasrning vafotidan keyin butun movarounnahrni o’z qo’liga birlashtirib mustaillik siyosatini yurgizadi. bundan g’azablangan xalifa mu’tazid (892-902) ismoil somoniyga qarshi qo’shin jo’natadi. 900 yilda bo’lgan jangda ismoil somoniy dushman qo’shinini tor-mor etib, xurosonni ham egallab, mustaqillikni tiklaydi. bunda xalqning qo’llab-quvvatlashi va qatnashishini muhim o’rinni egalladi. viii asrning ikkinchi yarmida mamlakatning mudofaasiga katta ahamiyat berilgan edi. xususan buxoro vohasi “kampirak” nomli uzundan uzun va bahaybat devor bilan o’rab olindi. “bu devor konimex rayonida qoratog’dan boshlanib, zarafshon daryosining o’ng betide konimex, qiziltepa, g’ijduvon, shofirkon rayonlarining shimolidagi cho’l chegarasini o’rab olgan. so’ngra hozir qum bosib qolgan joylardan o’tib, buxoro viloyatining qadimgi obod yerlarini g’arb va janub tomondan …
3 / 11
uyumlarining siniqlari juda ko’p”. somoniylar imperiyasi: 819–999 943 yilda nasr ii vafot etganida somoniylar saltanati doirasi somoniylar olamining o'limida bo'lgan doirasi nasr ii 943 yilda holat :bog'liqligi abbosiylar xalifaligi (819–900) avtonom davlat (900–999) poytaxt: samarqand (819–892)buxoro(892–999) umumiy tillar: fors tili (lingua franca, sud, akademik, adabiy),arabcha (ilohiyot) din : sunniy islom (ozchilik shia islom, nestorianizm, zardushtiylik) hukumat : amirlik somoniylar davlati ismoilning avlodlari: ismoil somoniyning o'g'li ahmad hukmronligi (907-914), uning o'g'li nasr ii (914-943), lining o'g'li nuh ibn nasr (943-954), uning o'g'li abdumalik (954-961) somoniylar davlati ijtimoiy tuzumining asosiy belgilari somoniylar davlati mustaqillikka erishuvi oqibatida uning xo'jalik hayotida ham chuqur o'zgarishlar yuz berdi. mamlakat xo'jalik hayotida «iqto» mulklarining o'rni katta edi. bu mulk egalari «muqto» yoki «iqtodor» deb yuritilgan. iqtodorlar bu mulklami davlat oldidagi alohida xizmatlari uchun yer va suv shaklida olganlar. iqto shaklida hatto viloyatlar, vohalar, shahar va tumanlar hadya qilingan. somoniylar davrida xo'jalikning barcha sohalari rivoj topdi. somoniylar davrida …
4 / 11
fayli undagi mulkiy bo'linish ham turli xil shakllarga ega bo'lgan. bular quyidagilardir: 1. «mulki sultoniy» - sulton (amir)ga tegishli yerlar. undan tushadigan daromadlar davlat xazinasiga tushardi. bu juda katta yer-mulklarni, shu jumladan, ko'p sonli dehqonlar mulklarini ham o'z ichiga olgan. 2. mulk yerlari - xususiy mulk yerlari. u asosan hukmron sulola vakillari hamda yuqori tabaqa namoyandalari ixtiyoridagi mulklar edi. 3. vaqf yerlari. bu machit, madrasa va boshqa diniy muassasalar tasarrufiga berilgan yerlar. ulardan keladigan barcha daromadlar musulmon ruhoniylari manfaati uchun sarf qilinardi. olinadigan soliqqa qarab yerlar 2 ga bo'lingan: 1. «mulki xiroj» - xiroj yerlar, ya'ni soliq olinadigan yerlar. dehqonlar yashagan yerlar, ya'ni «mulki sultoniy» va «mulklar» shu toifaga kirgan. bu yerlarda ishlovchilar hosilning uchdan birini davlatga soliq tariqasicla topshirardilar. 2. soliq to'lashdan qisman yoki butunlay ozod etilgan yerlar. bunday yerlar oliy musulmon ruhoniylari hamda payg'ambar avlodidan bo'lgan sayidlar mulki hisoblangan. somoniylar davrida ham ko'pchilik dehqonlar ommasi turli xil soliq …
5 / 11
ko‘rsata olgan va madaniy jihatdan tasir ko‘rsata olgan davlat hisoblanadi.somoniylar hududa islom dinini rivojlanishiga hissa qo‘shgan va amalda ko‘plab madrasalar qurulgan .xususan davlat devor bilan o‘ralgan. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg /docprops/thumbnail.emf somoniylar davlati tashkil topishi , ijtimoiy hayoti va geografik joylashuvi reja : i.kirish: 1. somoniylar davlati tashkil topishi 2. somoniylar davlatida ijtimoiy-iqtisodiy hayot ii.asosiy qism: 1.somoniylar davrida yer egalik shakillari 2.somoniy hukumdorlari davrida islohotlar 3.somoniylar davlati geografik hududi va madaniy hayot iii.xulosa: 1.somoniylar davlatini o‘rta osiyoda tutgan o‘rni.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "somoniylar davlati tashkil topishi, ijtimoiy hayoti va geografik joylashuvi haqidagi taqdimot"

somoniylar davlati tashkil topishi , ijtimoiy hayoti va geografik joylashuvi reja : i.kirish: 1. somoniylar davlati tashkil topishi 2. somoniylar davlatida ijtimoiy-iqtisodiy hayot ii.asosiy qism: 1.somoniylar davrida yer egalik shakillari 2.somoniy hukumdorlari davrida islohotlar 3.somoniylar davlati geografik hududi va madaniy hayot iii.xulosa: 1.somoniylar davlatini o‘rta osiyoda tutgan o‘rni. xalifalik turkistonni xuroson viloyatining tarkibiga kiritib, u yerga tayinlangan hokim orqali o’lkani boshqarib turdi. ammo unga goh turkistonda, goh xurosonning o’zida ko’tarilgan qo’zg’olonlarga qarshi kurashishga to’g’ri keldi. hatto ba’zan xurosonning o’zi mustaqilligini tiklagan vaqtlari ham bo’ldi. biroq xalifalik o’z hukmronligini tiklashga muvaffaq bo’lgan edi. umuman aytganda oddiy xalqn...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (476,2 КБ). Чтобы скачать "somoniylar davlati tashkil topishi, ijtimoiy hayoti va geografik joylashuvi haqidagi taqdimot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: somoniylar davlati tashkil topi… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram