movarounnahrda somoniylar davlatining tashkil topishi. somoniylar davlatining ichki va tashqi siyosati

DOCX 21,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1444144293_61759.docx [bookmark: _goback]movarounnahrda somoniylar davlatining tashkil topishi. somoniylar davlatining ichki va tashqi siyosati reja: 1. movarounnahrda somoniylar davlatining tashkil topishi uchun shart-sharoitlar. 2. somoniylar davlatining tashkil topishi va davlat boshqaruvidagi islohotlar. 3. somoniylar davrida yer egaligi va iqtisodiy hayot. 4. somoniylar davrida islom dini va madaniy hayot. viii asr oxiri-1x asr boshida xalifalikni larzaga keltish gan ogir siyesiy vaziyat abbosiylarning movarounnahr va xurosonda olib borayotgan siyosatini oâzgartirishga majbur etdi. ix-xii asrlarda oâzbekiston hududida turli boshqaruv usullari va maâmuriy tizimiga ega boâlgan turli sulolalar boshqargan bir qancha davlatlar xukm surdi. xalifalikka qarshi kuchayib borayotgan qoâzgâolonlar xalifalarning maxalliy zodagonlarga bogâliqligini kuchaytirib yubordi va viloyatlarni boshqarishda maxalliy zodagonlarning roli ortti. shu jarayon oqibatid xurosonda toxiriylar xonadoni xukmron mavqeni egallay boshladi. sijiston (seiston) xokimi abulmuxammad talxa ibn abullox qoâlida xizmat qilgan rozik shu xonadon boshligâi boâlib, uning musxab, xusayn va toxir ismli oâgâillari boâlgan. ular birgalikda xirot viloyatidagi boâshanj shaxrini boshqarganlar. xorun ar rashid …

tlarini (nux-samarqand, axmad_fargâona:, yaxyo-choch, istaravshan, ilyos-xirot) boshqarish xuququini qyolga kiritgan boâlsalarda, toxiriylar davlatiga qaram edilar. ix asr oârtalarida quyi tabaqadan boâlgan safforiylar mavqei kuchaydi. yaxqub ibn lays va uning amr, toxir, ali ismli ukalari bilan birgalikda 861 yil sijistonni, 867 yil xirot va bushanjni, 869 yil kirmon va forsni qoâlga kiritdilar. xurosonda eng yuqori mavqega erishgan safforiylarga xalifa muxtamid (870-892) yaqubni balx va toxariston xokimi etib tayinlash toâgârisida yerlik joânatdi. 873 bil yaxqub toxririylar xukumdori muxammad ibn toxir qoâshinlarini magâlubiyatga uchratib, toxiriylar davlatiga barxam berdi. toxiriylar sulolasi vakillari quydagilardan iborat: toxir ibn xusayn 821-822. talxa ibn toxir 822-828. abdullox ibn toxir 830-844. toxir ii ibn abdullox 844-862. muxammad ibn toxir 862-873. toxir ibn xusayn xuroson noibi boâlgan vaqtda nishopur davlat markazi edi. shu vaqtda xuroson noibligiga quydagi viloyatlar kirgan: movarounnaxr, xorazm, seyiston, kuxiston, kirmon, kumis, tabariston, jurjon. xar bir viloyat oâz navbatida bir qancha maâmuriy birliklarga boâlingan. jumladan, movarounnaxrda 300000 …

fariga-xajga borayotganlarga aloxida gâamxoârlik qilganlar. bunday kishilar raboh yoki ibni sabil deb atalgan. ilgari yirik zadogonlar xisoblangan va bu vaqtda kelib kambagâallashib qolgan kishilar â«axli buyutotâ» deb yuritilgan. xalifaning buyruq va farmonlarini bajaruvchilar, unga tobe xukmdorlar soxibi xaros deb atalgan. toxiriylar davlati boshqaruvida xuquqiy munosabatlar asosan islom dini qonun-qoidalari va koârsatmalariga tayangan xolda olib borilgan. davlatni xuquqiy jixatdan mustaxkamlashga koâp xarakat qilgan xukmdor abdullox edi. u barcha soxa va jarayonlarni oâzining maxsus odamlari orqali nazorat qilar va xar qanday qonun buzilishlari uchun javobgar amaldor va mansabdorlarni shafqatsiz jazolardi. uning buyrugâiga koâra qonunshunoslar suvdan foydalanish, sunâiy sugâorishdagi turli baxslarni hal etish, sugâorish tizimi xaqida â«kitob al kuniyâ» qonunlar toâplami ham yaratilgan va bu narsa toxiriylarda xuquqiy munosabatlar va qonunlarning amal qilinishiga katta eâtibor brilganligini koârsatadi. somoniylar davlatining asoschisi somon qishlogâi oqsoqoli (balx yoki termiz yaqinida) somonxudot avlodlari asos solgan. xalifa maâmun ularning xizmatlari evaziga movarounnaxrning viloyatlari xokimligini topshirgan edi. 839-840 yy …

xokimligiga qoâshib oldi va natijada 875 yil xalifa muxtamiddan movarounnaxrni boshqarish uchun yerlik olishga erishdi. ismoil esa akasiga buysunishni istamadi va 888 y u bilan toâqnashdi va faqatgina nasr vafotidan soâng (892) movarounnaxrning yagona xukmdori boâlib qoldi. uning kuchayishidan xavfsiragan xalifa 898 yil movarounnaxr xokimligidan ismoilni tushirib, oârniga safforiylardan amr ibn lays tayinlangani xaqida yerlik yubordi va bu ikki oârtada urush kelib chiqishiga olib keldi. 899 va 900 yy toâqnashuvlarda ismoil gâalabaga erishib, xurosonni ham oâziga qoâshib oldi va shu tariqa yirik davlatga aylangan somoniylar davlati x asr oxirigacha xukm surdi. somoniylar xalifalikdagiga oâxshash boshqaruv tizisini oârnatdilar. davlat boshligâi amir boâlgan. amirlikning maâmuriy tizimi quydagicha boâlgan: - dargox (amir saroyi va devon) (davlat idorasi). saroydagi eng yuqori mansab xojib ul buzurg va soxibi xaros edi. davlat boshqaruvi buxoro registoni atrofida joylashgan oânta devon ixtiyorida boâlgan. bular quydagilar edi: devoni vazir yoki xojayi kalon. devoni mustavfiy (moliyaviy ishlar) devoni amid. (devoni …

sabatlarni amalga oshirish shariatga asoslangan edi. sud ishlari qozilik devoni tomonidan boshqarilgan va uni qozikalon, mufti, raislar amalga oshirganlar. ogâir jazoga loyiq jinoyatchilarni amir va qozikalon sud qilganlar, oâlim jazosi aksariyat xollarda registon maydonida amalga oshirilgan. somoniylar davrida yirik yer egalar-dexqonlarning mavqei ortdi va ular xatto viloyatlar xokimlari darajasigacha ham koâtarila boshladi. ziroatchi kadevarlar, ijarachi barzikorlar, qullar qishloq xoâjaligi bilan mashgâul boâlsa, xunarmandlar va savdogarlar ham ijtimoiy xayotda faol ishtirok etardi. somoniylarda yer egaligi quydagicha shaklda edi: mulki sultoniy, xususiy mulk, vaqf mulklari, jamoa mulki. somoniylar davrida yerlar qaytadan taqsimlandi va oqibatda yangi yer egaligi shakli paydo boâldi. yer egalarining bu yangi gurux asosan sipoxiylardan chiqqanlar edi. voxadagi yerlarning asosiy qismi zarafshondan bosh olgan kanallar orqali sugâorilgan. (shohrud, karmina, shopurkom, xarkanrud, gav, xitraf, samjon) qorakuldaryo), paykand, daymun, arvon, navkand, romiton, varaxsha, xama, xaramkom va boshqalar). birin-ketin oârta osiyoda tohiriylar, safforiylar, somoniylar davlatlari tashkil topdi. mamlakatda sodir boâlgan bunday siyosiy oâzgarishlardai …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "movarounnahrda somoniylar davlatining tashkil topishi. somoniylar davlatining ichki va tashqi siyosati"

1444144293_61759.docx [bookmark: _goback]movarounnahrda somoniylar davlatining tashkil topishi. somoniylar davlatining ichki va tashqi siyosati reja: 1. movarounnahrda somoniylar davlatining tashkil topishi uchun shart-sharoitlar. 2. somoniylar davlatining tashkil topishi va davlat boshqaruvidagi islohotlar. 3. somoniylar davrida yer egaligi va iqtisodiy hayot. 4. somoniylar davrida islom dini va madaniy hayot. viii asr oxiri-1x asr boshida xalifalikni larzaga keltish gan ogir siyesiy vaziyat abbosiylarning movarounnahr va xurosonda olib borayotgan siyosatini oâzgartirishga majbur etdi. ix-xii asrlarda oâzbekiston hududida turli boshqaruv usullari va maâmuriy tizimiga ega boâlgan turli sulolalar boshqargan bir qancha davlatlar xukm surdi. xalifalikka qarshi kuchayib borayotgan qoâ...

Формат DOCX, 21,0 КБ. Чтобы скачать "movarounnahrda somoniylar davlatining tashkil topishi. somoniylar davlatining ichki va tashqi siyosati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: movarounnahrda somoniylar davla… DOCX Бесплатная загрузка Telegram