temur davlatining ichki va tashqi siyosati. temur tuzuklari

DOC 40.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1444142875_61738.doc temur davlatining ichki va tashqi siyosati. temur tuzuklari reja: 1. temur davlatining ichki siyosati. 2. temur davlatida obodonchilik ishlari. 3. temur davlatining tashqi siyosati. 4. temur tuzuklari temur o’zining hayoti davomida harbiy iste’dodi, mohir sarkardaliga, diplomatliliga va yetuk davlat arbobi bo’lganligi tufayli yuksalish va insonparvarlik ruhi bilan sug’orilgan ulkan markazlashgan daatat tuzishga muvaffaq bo’ldi. sohibqiron turk-mug’ul an’analariga amal qilgan holda o’z davlati hududlarini suyurg’ol (ulus) tariqasida inom qilish yo’li bilan boshkargan. temur movarounnahrdan tashqaridagi yerlarini ulusga bo’lib, farzandlariga in’om etdi. bu masalaning e’tiborli tomoni shundaki, garchi sohibqiron tomonidan bo’lib berilgan yerlar ichki mustaqillikka ega bo’lsalar-da, lekin amalda batamom markaziy hokimiyatga bo’ysundilar. temurning o’ta darajadagi zukkoligini shundan bilsa bo’ladiki, u uluslar o’rtasida nizolar kelib chiqmasligi uchun ularning faoliyatini doimo nazorat qilib turadi. temur davlatining eng ko’zga ko’ringan va muammoli tomoni sohibqiron kichik bir viloyat doirasida tarbiya topgan davlat mafkurasining boshqaruv tayanchi kuchli hokimiyat tushundi va davlat, saltanat ishlarini yuzaga chiqarishda …
2
to’lashda ba’zi imkoniyatlarga ega bo’lganlar, vaqf yerlar masjid va madrasalarga qarashli yerlar bo’lib, ular soliq to’lashdan ozod qilganlar. amir temur davrida asosiy soliq daromad solig’i xiroj bo’lib, u olinadigan daromadning uchdan bir qismiga teng bo’lgan. temur tuzuklarida yozilishicha, kimki biron sahroni obod qilsa, yoki yer osti suvlarini tortib oladigan inshoot qursa, yo, biron bog’ ko’kartirsa, yoxud biron tashlandiq yerni obod qilsa, faqat yerni o’zlashtirganining uchinchi yili (birinchi, ikkinchi yil umuman to’lamagan) qonun doirasda xiroj solig’i olingan. undan tashqari ushr, mol, suvloq soliq turlari mavjud bo’lib, ular yillar davomida amal qilingan tartib-qoidalarga binoan to’plangan. soliq to’plovchi soliq yig’ish jarayonida soliqni yaxshi so’zlar bilan to’plashi, aholini kaltaklash hollari, zanjirband etish hollari kelib chiqmasligini nazorat qilishi shart edi. amir temur davlatni mustaxkamlashda qonun-qoidalarning tutgan o’rniga keng e’tibor berdi. fransuz olimi alfons de lamartin amir temur davlati haqida shuday degan edi: «yevropa iskandarda, na atillada va na moskoviya zafarini quchgan fotih napoleonda adolatli qonunlar …
3
ifatida noyob ma’muriy bino ko’ksaroy va bo’stonsaroylar ham aynan shu yerda quriladi. temur noyob qurilishlardan tashqari samarqand atrofida o’zining xeshu aqrabolariga atab turli go’zal bog’lar qurdirardi. temur ulkan sohibqiron sifatida o’zining ona yurti keshga katta diqqat-e’tibor bilan qaradi. yozma manbalardagi ma’lumotlariga qaraganda, amir temur shahrisabzda oqsaroy, jome’ masjid, madrasalar barpo ettiradi. sohibqirondagi ulug’ sahovatning yana bir tomoni shunda ediki, u bepoyon dashtlar bilan qamrab olingan turkiston shahrini ham obodonchiligiga keng e’tibor berdi. jumladan, xoja axmad yassaviy maqbarasini qurish bilan bu yerda nafaqat obodonchilik, balki ko’chmanchi va o’troq aholi orasidagi munosabatni yaxshi yo’lga qo’yish, urug’lar o’rtasida tinchlik saqlash maqsadi yotgani ma’lum. amir temur davrida yangi shaharlar, savdo va hunarmandchilik keng rivojlanganligini aytib o’tmoq lozim. temurning sa’yi harakatlari bilan buxoro, shaxrisabz, toshkent kabi shaharlar savdo va hunarmandchilik markazlari sifatida rivojlanib bordi. ayniqsa, bu davrlarda hunarmandchilikning keng rivojlanishi shaxarlarda xunarmandchilik mahallalari, savdo rastalari soni ortib borganida katta ahamiyatga ega bo’ldi. sohibqiron savdo yo’llari …
4
arvon yo’llarini rivojlantirish niyati borligini kursatib o’z davlati shuhratini yevropaga tarqata oldi. uning saltanatini dovrug’i bu mamlakatlarga yetib borishi bilan fransiya, angliya, genuya, vizantiya, ispaniya kabi davlatlarning qirollari sohibqiron bilan siyosiy, iqtisodiy, savdo aloqalari o’rnatshpga intilganlar, shu bois ular sohibqiron huzuriga muntazam elchilar yuborib turganlar. temurning chet davlatlar bilan olib borgan diplomatik aloqalarida uning o’g’li mironshoh ko’p yordam bergan. amir temur davrida diniy ilmlar va dunyoviy fanlar barqaror bo’lgan. sohibqiron o’z davrining fan va madaniyatli jonkuyari sifatida shuhrat qozondi. temur taqvodor ruhoniylarga chuqur hurmat bilan qaradi. ularning duolarini oldi, doimo kamsitilgan mazhab tarafdorlarini o’z himoyasiga oldi. darvesh, faqir va miskinlarni o’ziga yaqin tutib, ularni ranjitmaslik uchun barcha talablarini bajardi. o’rta osiyo xalqlarining ma’naviy taraqqiyotida temurr diniy va dunyoviy bilimlariga e’tibor berishi ahamiyatga ega edi. sohibqiron doimo ilm ahli va ulamo bilan suhbatda bo’lib, qalbi toza kishilarga talpingan. temur davrdagi ilm-fan, me’morchilik, san’at sohalari o’z davriga nisbatan o’ta darajada rivojlanib, yuksak …
5
m ipakli matrlar, oltin-kumush va eng zarur tijorat mollari keltirardilar va olib ketardilar. hech bir kimsaning bir doniga ham ko’z olaytira olmaydi va bir dirhamiga ham ziyon yetkazmaydi. bu cheksiz ne’mat va poyonsiz marhamatlar amir sohibqironning siyosati va adolati natijasidandir». bu o’rinda shuni ta’kidlash joizki, temurning hayoti jangnoma, u ko’plab mamlakatlarni o’z tasarrufiga oldi. lekin bu yerdaga asosiy masala - temur shaxsining ustunligini va iroda qilish qudratining sirlariii, mohir sarkarda va tinlik posboni, fuqaro farovonligi rahnamosi sifatidagi ekanligi, uning yuksak me’moriy inshootlar qurishdagi o’rnini izohlash, uning yechimini topishdir. «temur tuzuklari» - adolatli hamda kuchli davlat barpo etishdagi muhim qonun - qoidalar sifatida. amir temur va temuriylar davrida yozilgan tarixiy asarlar anchagina bo’lib, ular orasida «temur tuzuklari» buyuk jahongir va faoliyatiga bag’shilangan asarlar ichida shubhasiz ahamiyat kasb etadi. «temur tuzuklari» jahonning mashhur kutubxonalaridan joy olgan qimmatli asardir. «temur tuzuklari» ikki qism, 56 ta banddan iborat tarixiy huquqiy asar bo’lib, unda sohibqironning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "temur davlatining ichki va tashqi siyosati. temur tuzuklari"

1444142875_61738.doc temur davlatining ichki va tashqi siyosati. temur tuzuklari reja: 1. temur davlatining ichki siyosati. 2. temur davlatida obodonchilik ishlari. 3. temur davlatining tashqi siyosati. 4. temur tuzuklari temur o’zining hayoti davomida harbiy iste’dodi, mohir sarkardaliga, diplomatliliga va yetuk davlat arbobi bo’lganligi tufayli yuksalish va insonparvarlik ruhi bilan sug’orilgan ulkan markazlashgan daatat tuzishga muvaffaq bo’ldi. sohibqiron turk-mug’ul an’analariga amal qilgan holda o’z davlati hududlarini suyurg’ol (ulus) tariqasida inom qilish yo’li bilan boshkargan. temur movarounnahrdan tashqaridagi yerlarini ulusga bo’lib, farzandlariga in’om etdi. bu masalaning e’tiborli tomoni shundaki, garchi sohibqiron tomonidan bo’lib berilgan yerlar ichki mustaqillikka ega bo’...

DOC format, 40.0 KB. To download "temur davlatining ichki va tashqi siyosati. temur tuzuklari", click the Telegram button on the left.

Tags: temur davlatining ichki va tash… DOC Free download Telegram