amir temurning ichki va tashqi siyosati

DOCX 41 pages 83.2 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 83.2 KB

File type DOCX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

mundarija kirish.……………………………………………………………………………....2 i bob. amir temurning ichki va tashqi siyosati…………………………………5 1.1. amir temurning siyosiy kurash maydoniga kirib kelishi………………….….5 1.2. amir temurning chet davlatlar bilan aloqalari…………………………….…10 ii bob. amir temur davlatida boshqaruv tizimi……………………………….13 2.1. “temur tuzuklari.” amir temur shaxsi va uning buyukligi………………….13 2.2. amir temur davrida siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy hayot………….…23 2.3. temuriy davlati sud hokimiyati, harbiy qo‘shin va soliq tizimi………………27 xulosa ………………………………………………………………………….…28 foydalanilgan adabiyotlar………………………………...…………………….31 kirish. amir temur bizning buyuk bobokalonimiz hisoblanadi. u ham xuddi ajdodlarimiz muqanna,spitamen, jaloliddin manguberdi, mahmud tarobiy, temur maliklar kabi vatan ozodligi, yurt tinchligi uchun mo’g’ullarga qarshi kurashib, jasoratlar ko’rsatdi va mo’g’ullarni butunlay yurtimizdan quvib yubordi. amir temur o’zbek davlatchiligi tarixida muhim ahamiyatga ega bo’lgan, davlatchiligimiz shakllanishida muhim ahamiyat kasb etgan temuriylar davlatiga asos soldi va dunyoning o’sha vaqtdagi eng qudratli davlatlaridan biriga aylantira oldi. mavzuning dolzarbligi. amir temur vatanimiz tarixida, o’zbek davlatchiligi taraqqiyotida beqiyos xizmat ko’rsatgan shaxs.amir temur jahon tarixida buyuk davlat arbobi, mashhur sarkarda sifatida …

2 / 41

jahon ahlining bu buyuk zotga, uning ulug’vor ishlariga bildirgan cheksiz hurmati va e’zozi ramzidir. adolat va insof bilan tangri yaratgan bandalarini o’zimdan rozi qildim.gunohkorga ham, begunohga ham rahm qilib, haqqoniyat yuzasidan hukm chiqardim. xayr-ehson ishlarim bilan odamlar ko’nglidan joy oldim. amir temur. mo‘g‘ullar hukmronligi davrida xalq azob chekdi, xo‘rlandi, talandi. chig‘atoy xonlari bilan mahalliy aholi, zodagonlar o‘rtasida ziddiyat tobora keskinlashdi. bu ziddiyatlar natijasida chig‘atoy ulusi bo‘linib ketdi va bu bo‘lingan davlatlar o‘rtasida o‘zaro kurash avj olib, mo‘g‘ul xonlarining movarounnahrga hujumlari ko‘paydi. bunday vaziyat mamlakatdan, xalq orasidan kuchli, bilimli, irodali, vatanparvar, elparvar bir shaxsning chiqishini,bu shaxs yurtni ozod etib, uni birlashtirib, xalqni taraqqiyot sari yetaklovchilik rolini bajarishini taqozo etayotgan edi.xx asming 60-yillari oxirida 0 ‘zbekistonning taniqli faylasuf olimi ibrohim mo‘minov “amir temuming 0 ‘rta osiyo tarixida tutgan o‘rni” nomli risola yozib, temurning shu yurtga va xalq uchun qilgan xizmatlariga yuksak baho bergan edi. buning uchun o‘sha davrdagi hukmron hukumat muallifning keyingi …

3 / 41

gan ulkan markazlashgan daatat tuzishga muvaffaq bo’ldi. sohibqiron turk-mug’ul an’analariga amal qilgan holda o’z davlati hududlarini suyurg’ol (ulus) tariqasida inom qilish yo’li bilan boshkargan. temur movarounnahrdan tashqaridagi yerlarini ulusga bo’lib, farzandlariga in’om etdi. bu masalaning e’tiborli tomoni shundaki, garchi sohibqiron tomonidan bo’lib berilgan yerlar ichki mustaqillikka ega bo’lsalar-da, lekin amalda batamom markaziy hokimiyatga bo’ysundilar. temurning o’ta darajadagi zukkoligini shundan bilsa bo’ladiki, u uluslar o’rtasida nizolar kelib chiqmasligi uchun ularning faoliyatini doimo nazorat qilib turadi. temur davlatining eng ko’zga ko’ringan va muammoli tomoni sohibqiron kichik bir viloyat doirasida tarbiya topgan davlat mafkurasining boshqaruv tayanchi kuchli hokimiyat tushundi va davlat, saltanat ishlarini yuzaga chiqarishda kamchilikka yo’l qo’ymaydigan vazirlarni tanlashga harakat qildi. amir temur vazir to’rtta sifatga ega bo’lishi lozim hisoblagan: birinchisi-asllik, toza nasllilik, ikkinchisi-aql-farosatlilik, uchinchisi-sipohu raiyat axdidan xabardorlik to’rtinchisi-sabr-chidamlilik va tinchliksevarlik. amir temur hukmronlik qilgan davrlarda davlatning markaziy ma’muriyati boshida devonbegi, arkbegi va to’rt vazir turgan. vazirlar soliqlar yig’ish, meros ishlari, askarlar …

4 / 41

ko’kartirsa, yoxud biron tashlandiq yerni obod qilsa, faqat yerni o’zlashtirganining uchinchi yili (birinchi, ikkinchi yil umuman to’lamagan) qonun doirasda xiroj solig’i olingan. undan tashqari ushr, mol, suvloq soliq turlari mavjud bo’lib, ular yillar davomida amal qilingan tartib-qoidalarga binoan to’plangan. soliq to’plovchi soliq yig’ish jarayonida soliqni yaxshi so’zlar bilan to’plashi, aholini kaltaklash hollari, zanjirband etish hollari kelib chiqmasligini nazorat qilishi shart edi. amir temur davlatni mustaxkamlashda qonun-qoidalarning tutgan o’rniga keng e’tibor berdi. fransuz olimi alfons de lamartin amir temur davlati haqida shuday degan edi: «yevropa iskandarda, na atillada va na moskoviya zafarini quchgan fotih napoleonda adolatli qonunlar asosiga qurilgan bunday boshqaruvni bunyod etgan emas». «davlat ishlarini, - deb edi amir temur, - saltanat qonun-qoidalariga asoslaigan holda boshqardim. to’ra va tuzukka tayanib saltanatda o’z martaba va maqomimni mustahkam saqlab turdim». sohibqiron mamlakat obodonchiligiga ham juda katta e’tibor berdi. dastlab, samarqandni poytaxt qilib olgach, u katta imtiyozlarga ega bo’lgan shaharga aylanadi. sohibqiron harakati …

5 / 41

ga katta diqqat-e’tibor bilan qaradi. yozma manbalardagi ma’lumotlariga qaraganda, amir temur shahrisabzda oqsaroy, jome’ masjid, madrasalar barpo ettiradi. sohibqirondagi ulug’ sahovatning yana bir tomoni shunda ediki, u bepoyon dashtlar bilan qamrab olingan turkiston shahrini ham obodonchiligiga keng e’tibor berdi. jumladan, xoja axmad yassaviy maqbarasini qurish bilan bu yerda nafaqat obodonchilik, balki ko’chmanchi va o’troq aholi orasidagi munosabatni yaxshi yo’lga qo’yish, urug’lar o’rtasida tinchlik saqlash maqsadi yotgani ma’lum. amir temur davrida yangi shaharlar, savdo va hunarmandchilik keng rivojlanganligini aytib o’tmoq lozim. temurning sa’yi harakatlari bilan buxoro, shaxrisabz, toshkent kabi shaharlar savdo va hunarmandchilik markazlari sifatida rivojlanib bordi. ayniqsa, bu davrlarda hunarmandchilikning keng rivojlanishi shaxarlarda xunarmandchilik mahallalari, savdo rastalari soni ortib borganida katta ahamiyatga ega bo’ldi. sohibqiron savdo yo’llari rivojiga, uning tinchligiga keng e’tibor berib bordi. shaxsan o’zining nazorati ostida savdo yo’llari nazorat qilib borilishi savdo karvonlarining xavfsizligini ta’minladi. amir temurning siyosiy kurash maydoniga kirib kelishi. mo‘g‘ullar hukmronligi davrida xalq azob chekdi, …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temurning ichki va tashqi siyosati"

mundarija kirish.……………………………………………………………………………....2 i bob. amir temurning ichki va tashqi siyosati…………………………………5 1.1. amir temurning siyosiy kurash maydoniga kirib kelishi………………….….5 1.2. amir temurning chet davlatlar bilan aloqalari…………………………….…10 ii bob. amir temur davlatida boshqaruv tizimi……………………………….13 2.1. “temur tuzuklari.” amir temur shaxsi va uning buyukligi………………….13 2.2. amir temur davrida siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy hayot………….…23 2.3. temuriy davlati sud hokimiyati, harbiy qo‘shin va soliq tizimi………………27 xulosa ………………………………………………………………………….…28 foydalanilgan adabiyotlar………………………………...…………………….31 kirish. amir temur bizning buyuk bobokalonimiz hisoblanadi. u ham xuddi ajdodlarimiz muqanna,spitamen, jaloliddin manguberdi, mahmud tarobiy, temur maliklar kabi vatan ozodlig...

This file contains 41 pages in DOCX format (83.2 KB). To download "amir temurning ichki va tashqi siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temurning ichki va tashqi … DOCX 41 pages Free download Telegram