ming davrida arifmetik amallarni oʻrganish

PPTX 20 pages 1.5 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation ming ichida arifmetik amallarni oʻrganish qozoqboyeva mahliyo 1. arifmetikaning kundalik hayotdagi qo‘llanilishi 2. ming davrida arifmetik amallarni o‘rganish usullari 3. hisob kitob vositalari va qo‘llanmalar reja: matematik matnlar va qo'lyozmalar ming sulolasi davrida matematik qo'lyozmalarida 1 dan 100 gacha bo'lgan sonlarni yozishning o'ziga xos usullari, shu jumladan, tayanch belgilar va raqamlarni birlashtirish tizimlari mavjud bo'lgan. ba'zi qo'lyozmalarda amaliy masalalar, masalan, yer maydonini hisoblash, soliqlarni hisoblash va savdo operatsiyalari misollarini topish mumkin bo'lib, bu arifmetika operatsiyalarining kundalik hayotdagi ahamiyatini ko'rsatadi. suanpan: hisoblash vositasi sifatida ming sulolasi davrida suanpan 7 ta ustundan iborat bo'lib, har bir ustun 5 ta yuqori va 2 ta pastki boncukdan tashkil topgan, bu esa 1 dan 15,625 gacha bo'lgan sonlarni ifodalash imkonini bergan. suanpanning keng tarqalganligi ming sulolasidagi savdo, soliqlarni hisoblash va boshqa ko'plab sohalarda 10 dan ortiq xonalik sonlar bilan ishlashni osonlashtirgan. ko'paytirish va bo'lish amallari bo'lish amali esa, takroran ayirish yoki "qoldiq bilan …

2 / 20

tiq masalalar o’rgatilgan. geometrik hisoblashlar to'rtburchak, uchburchak va aylana shakllarining maydonini hisoblash uchun aniq formulalar mavjud bo'lib, ular "suanfa" deb nomlangan matematik risolalarda batafsil bayon etilgan. masalan, uchburchakning maydonini topish uchun (asos x balandlik)/2 formulasi qo'llanilgan. ming sulolasi davrida geometrik hisob-kitoblar, ayniqsa, yer maydonini o'lchashda 3,14 sonini π (pi) qiymati sifatida qo'llash keng tarqalgan edi. bu hisob-kitoblar, asosan, dehqonchilik va qurilish ishlarida muhim rol o'ynagan. mashhur matematiklar va ularning hissalari ming davrida rivojlangan abak (suanpan) hisoblash asbobi 1 dan 9 gacha bo'lgan raqamlar va nol bilan ishlashni soddalashtirgan, savdo va moliyaviy hisob-kitoblarni tezlashtirishga yordam bergan. matematik zhu shijie 1303-yilda yozilgan "siyuan yujien" ("to'rtta noma'lum tenglamalarni echish") kitobida yuqori darajali tenglamalarni yechish usullarini, shu jumladan, 4 darajali tenglamalarni echish usullarini bayon qilgan. ildizdan chiqarish ming sulolasi davrida "ildizdan chiqarish" amaliyoti asosan kvadrat va kub ildizlarni hisoblashga qaratilgan bo'lib, 5 dan 10 gacha bo'lgan sonlar uchun maxsus jadvallardan foydalanish keng tarqalgan edi. …

3 / 20

усуллар кенг қўлланилган. ming sulolasida arifmetik amallarni o'rganishga kirish savdo-sotiq va soliq hisob-kitoblari ming davri arifmetikasining asosiy qo‘llanilishi bo‘lib, 100 dan 1000 gacha bo‘lgan sonlar bilan ishlash ko‘nikmalari, savdogarlar va soliq yig‘uvchilar uchun juda muhim ahamiyat kasb etgan. ming davrida arifmetika bo‘yicha asosiy to‘rtta amal (qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish)ni o‘rganish, asosan, "san shu" (算術) nomli qo‘lyozma va bosma kitoblar orqali amalga oshirilgan bo‘lib, ular raqamlar va amallarni tushuntirishda 10 ta raqamli sanoq sistemasidan foydalangan. raqamlar tizimi va yozuvi ming sulolasi davrida raqamlar asosan xitoy iyerogliflaridan foydalanib, 1 dan 10 gacha boʻlgan raqamlar uchun alohida belgilar va undan yuqori sonlar uchun murakkab kombinatsiyalar yordamida yozilgan. matematik matnlar va darsliklarda, sonlarni yozishda oddiy raqamlar bilan bir qatorda, birlik, oʻnlik, yuzlik va mingliklarni ifodalovchi maxsus belgilar ham ishlatilgan. kasrlar bilan ishlash kasrlarni ko'paytirish va bo'lish amallari esa, sonlarni 10, 100 yoki 1000 ga ko'paytirib yoki bo'lib, o'nlik kasrlarga o'tkazish orqali soddalashtirilgan. bu …

4 / 20

fodalash uchun turli xil tarzda joylashtirilgan. ming davrida katta sonlar bilan ishlashda, o‘nlik sanoq sistemasiga asoslangan, yozuv vositalari yordamida hisob-kitoblar bajarilgan bo‘lib, bu murakkab hisob-kitoblarni amalga oshirishga imkon bergan. qurilish va muhandislikda arifmetika kanallar va suv omborlarini qurishda, suv oqimining tezligini aniqlash uchun, arifmetik progressiya formulalaridan foydalanib, suvning harakatini hisoblashda murakkab hisob-kitoblar amalga oshirilgan. ming davrida ko'priklar qurishda, geometrik shakllarning maydon va hajmini aniqlash uchun, π (pi) sonining yaqinlashgan qiymatlaridan foydalanib, murakkab hisoblashlar olib borilgan. astronomiya va kalendar hisoblari тақвим ҳисоб-китобларида ойнинг фазаларини аниқ белгилаш учун, куннинг давомийлигини ўлчашда, яъни 24 соатли тизим асосидаги ҳисоб-китобларда юқори даражадаги арифметика билимидан фойдаланилган. минг сулоласидаги астрономик кузатувлар календарь тузишда муҳим роль ўйнаб, 24 та муайян кунлик ва йиллик циклларнинг аниқ ҳисоб-китобини талаб қилган, бу эса арифметика билимининг юқори даражада эканлигини кўрсатади. qo'shish va ayirish amallari qo'shish va ayirishning murakkab misollarini hisoblashda, o'nlik sanoq sistemasiga asoslangan maxsus yozma usullar qo'llanilgan, bu esa 2 xonali, …

5 / 20

ming davrida arifmetik amallarni oʻrganish - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ming davrida arifmetik amallarni oʻrganish"

powerpoint presentation ming ichida arifmetik amallarni oʻrganish qozoqboyeva mahliyo 1. arifmetikaning kundalik hayotdagi qo‘llanilishi 2. ming davrida arifmetik amallarni o‘rganish usullari 3. hisob kitob vositalari va qo‘llanmalar reja: matematik matnlar va qo'lyozmalar ming sulolasi davrida matematik qo'lyozmalarida 1 dan 100 gacha bo'lgan sonlarni yozishning o'ziga xos usullari, shu jumladan, tayanch belgilar va raqamlarni birlashtirish tizimlari mavjud bo'lgan. ba'zi qo'lyozmalarda amaliy masalalar, masalan, yer maydonini hisoblash, soliqlarni hisoblash va savdo operatsiyalari misollarini topish mumkin bo'lib, bu arifmetika operatsiyalarining kundalik hayotdagi ahamiyatini ko'rsatadi. suanpan: hisoblash vositasi sifatida ming sulolasi davrida suanpan 7 ta ustundan iborat bo'lib, har ...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "ming davrida arifmetik amallarni oʻrganish", click the Telegram button on the left.

Tags: ming davrida arifmetik amallarn… PPTX 20 pages Free download Telegram