tarkibida lipid tutuvchi o'simliklar

DOCX 29,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1703531070.docx tarkibida lipid tutuvchi o’simliklar reja: 1. tarkibida lipid saqlovchi o’simliklar 2. vitaminlar 3. fermentlarning tuzulishi va spetsifikligi 4. allosterik fermentlar tarkibida lipid saqlovchi o’simliklar simlik moylari o’simliklarning to’qimalarida keng tarqalgan. lipidlar o’simlik hujayralarining asosiy moddalaridan bo’lib, ayrimlarida ular juda ko’p to’planadi (lokalizatsiyalanadi). ular asosan o’simliklar urug’larida to’planib, ayrimlarida 50-70% gacha bo’lishi mumkin. yog’larni juda ko’p miqdorda to’playdigan o’simliklar guruhi moyli o’simliklar deb nom olgan va ular sanoat ahamiyatiga ega bo’ladi. sanoat ahamiyatiga ega bo’lgan bu guruh o’simliklariga hozirgi kunda 100ga yaqin o’simliklar kiradi. o’zbekistonda asosiy moyli urug’ sifatida paxta chigiti ishlatiladi. keyingi vaqtlarda paxta dalalari qisqartirilishi natijasida, paxta chigiti o’rnini qoplay oladigan boshqa moyli o’simliklar ekish ishlarini amalga oshirish orqali respublikamiz uchun noan’anaviy moyli o’simliklardan kungaboqar, maxsar, soya o’simliklarining seleksiyasi va ularning moyini qayta ishlash texnologiyalari o’rganilmoqda. moyli ekinlar guruhini xilma-xil ekinlar tashkil qilgan. bu ekinlar har xil botanik oilalarga mansub bo’lib morfologik va biologik xususiyatlari bilan farq qiladi. …
2
arning moyini xalq xo’jaligida foydalanishiga bog’liq. moy ishlab chiqarilgandan keyin qolgan kunjara va shrot chorva mollariga yuqori to’yimli ozuqa hisoblanadi. ayrim moyli ekinlar silos tayyorlashda qo’llaniladi. yer yuzida moyli ekinlar ko’p tarqalgan, ekin maydoni 140 mln ga dan ortiqdir. eng ko’p tarqalgan ekinlar - soya (73,5 mln ga), kungaboqar (18,33 mln ga) indov (22,25 mln ga), yeryong’oq (21,78mln ga), moyli zig‗ir (7,5 mln ga), kunjut (6,75 mln ga). moyli ekinlar aqsh, kanada, hindiston, braziliya, argentina, xitoy, pokiston, rossiya, moldova, ukrainada tarqalgan. o’zbekistonda moyli ekinlardan maxsar, kungaboqar, kunjut, yeryong’oq, moyli zig’ir va soya ekilmoqda, qadimdan kunjut, zig’ir, indov, maxsar urug’i, paxta chigiti, meva danaklaridan o’simlik moyi olingan. ayrim o’simlik moylari (kastor, zaytun, bodom va boshqalar) tibbiyot va kosmetik preparatlar tayyorlashda muhim ahamiyatga ega. moyli urug’lardan olinadigan oqsil moddalari odam va hayvon ozuqasining biologik qiymatini oshiruvchi qo’shimcha sifatida ishlatiladi. moyli urug’lar urug’ va meva po’stlari asosan sellyulozadan tashkil topganligi sababli spirt ishlab …
3
i, 3-o’rinda palma moylari, 4-o’rinda indov moy va keyingi o’rinlarda chigit, zaytun, kunjut, maxsar va boshqa moylar qo’llanilmoqda. vitaminlar vitaminlar biologik faol moddalar bo’lib, organizmda moddalar almashinuvida qatnashadi. rus olimi n.i. lunin (1853-1938) 1880-yilda himoya qilgan doktorlik dissertatsiyasida vitaminlar hayvonlar organizmi uchun muhim modda ekanligini birinchi bo’lib isbotladi. uning xulosasiga ko’ra, ovqat tarkibida oqsillar, yog’lar, uglevodlar, tuzlar va suvdan tashqari, alohida moddalar ham bo’ladi, bularsiz organizm yashashi mumkin emas, deyilgan edi. keyinchalik bu noma’lum muhim moddalar 1912-yilda k. funk tomonidan vitaminlar deb nomlandi (vita-hayot degan ma’noni bildiradi). vitaminlarning 40 dan ortiq turi bo’lib, ularning har biri odam organizmida muhim fiziologik vazifani bajaradi. organizmda vitamin sintez qilinmaydi, kishi o’zi uchun zarur vitaminni turli ovqat moddalari bilan oladi. ovqatda vitamin yetishmaganda gipovitaminoz, mutlaqo bo’lmaganda avitaminoz paydo bo’ladi. vitaminning asosiy manbai o’simliklardir (qarang vitaminli o’simliklar). vitamin hosil bo’lishida mikroorganizmlar ham katta rol o’ynaydi. vitaminning biologik ahamiyati moddalar almashinuviga rostlovchi taʼsir etishdan iborat. vitamin …
4
adi, organizmning kasalliklarga hamda tashqi muhitning noqulay taʼsiriga chadami kamayadi. vitamin yetishmovchiligiga ovqat tarkibida vitamin kam bo’lishigina emas, balki ularning ichakda so’rilishi, to’qimalarga yetkazib berilishi va biologik faol shaklga aylanishi jarayonlarining buzilishi ham sabab bo’ladi. lekin baʼzi vitaminning fiziologik ehtiyojdan ortiqroq bo’lishi gipervitaminozga olib kelishi ham mumkin. keyingi yillarla 30 dan ziyod vitaminning kimyoviy tuzilishi to’la o’rganilib, ko’plari sintez qilindi. a vitamini bolaning o’sishiga taʼsir qiladi. organizmning infeksiyalarga qarshi chidamligini oshiradi. terini va shilliq pardalarni normal holatda tutib turadi. moddalar almashinuvida, xususan, yog’ almashinuvida qatnashadi. a vitamini organizmga yetarli miqdorda tushib turmasa infeksiyalarga qarshi chidamlilik susayib ketadi. teri va shilliq pardalar quruq bo’lib qoladi. ko’zning quvvati pasayadi. bu vitamin baliq moyida, sariyog’da, tuxum sarig’ida, sutda ko’p bo’ladi. o’simlik mahsulotlari (pomidor, sabzi, apelsin va boshqalar) da karotin bor. u organizmda vitamin a ga aylanadi. d vitamini (kalsiferol) organizmda kalsiy va fosforning almashinuviga yordam beradi. shuningdek, suyak to’qimasining shakllanishiga va ijobiy o’sishiga …
5
kin. b2 vitamining eng muhim manbalari – sut, pishloq, tvorog, tuxum, go’sht va non hisoblanadi. b12 vitamini oqsil almashinuvida qatnashadi. organizmning o’sish va rivojlanishiga ijobiy taʼsir etadi. qon hosil bo’lishida juda katta ahamiyatga ega. b12 vitamini sut, pishloq, go’sht, jigar, buyrak, tuxum sarig’i tarkibida mavjud. s vitamini uglevod, oqsil va minerallar almashinuvida, organizmdagi oksidlanish-qaytarilish jarayonlarida va qon hosil bo’lishida ishtirok etadi. s vitamini organizmning infeksiyalarga chidamliligini oshiradi va to’qimalar hamda hujayralarning o’sishiga yordam beradi. shuningdek, mayda qon tomir (kapillyar)larning devorini mustahkamlaydi. bu vitamin meva-sabzavotlar tarkibida ko’p bo’ladi. s vitamini yorug’lik va qaynash jarayonida tez parchalanib ketgani bois mahsulotlarni to’g’ri saqlash va pishirish muhim ahamiyatga ega. bolanining rivojlanishida vitaminlarning ahamiyati katta. vitaminlar moddalar almashinuvi jarayonining nazoratchilaridir. ayniqsa, ular bolaning o’sish va rivojlanish jarayoniga bevosita aloqador bo’ladi. kasalliklarga qarshi chidamini oshiradi, yaʼni immunitetni mustahkamlaydi. o’sish davrida bolaning vitaminlarga bo’lgan ehtiyojini qondirish, uning kelajakda sog’lom bo’lib rivojlanishi uchun muhim ahamiyatga ega. fermentlarning tuzulishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarkibida lipid tutuvchi o'simliklar"

1703531070.docx tarkibida lipid tutuvchi o’simliklar reja: 1. tarkibida lipid saqlovchi o’simliklar 2. vitaminlar 3. fermentlarning tuzulishi va spetsifikligi 4. allosterik fermentlar tarkibida lipid saqlovchi o’simliklar simlik moylari o’simliklarning to’qimalarida keng tarqalgan. lipidlar o’simlik hujayralarining asosiy moddalaridan bo’lib, ayrimlarida ular juda ko’p to’planadi (lokalizatsiyalanadi). ular asosan o’simliklar urug’larida to’planib, ayrimlarida 50-70% gacha bo’lishi mumkin. yog’larni juda ko’p miqdorda to’playdigan o’simliklar guruhi moyli o’simliklar deb nom olgan va ular sanoat ahamiyatiga ega bo’ladi. sanoat ahamiyatiga ega bo’lgan bu guruh o’simliklariga hozirgi kunda 100ga yaqin o’simliklar kiradi. o’zbekistonda asosiy moyli urug’ sifatida paxta chigiti ishlatiladi. ke...

Формат DOCX, 29,8 КБ. Чтобы скачать "tarkibida lipid tutuvchi o'simliklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarkibida lipid tutuvchi o'siml… DOCX Бесплатная загрузка Telegram