fermentlar

PPT 43 pages 1.1 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPT

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

slide 1 mavzu: fermentlarning struktura-funktsional tuzilishi. oddiy va murakkab fermentlar. fermentlarning ta’sir etish mexanizmlari reja: fermentlar to'g'risida umumiy tushuncha fermentlarning anorganik katalizatorlarga o`xshashlik va farqlari fermentlarning tasnifi fermentlarning struktura-funktsional tuzilishi oddiy fermentlar murakkab fermentlar ferment ta’sir etishining molekulyar mexanizmlari fermentlarning o`ziga xosligi fermentlar (lot. fermentum – achish, bijg`ish ma’bosini bildiradi)- bular biologik katalizatorlar bo`lib, organizm hayot faoliyati uchun zarur kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtiruvchi moddalar. fermentlar –globulyar oqsillar fermentning bir necha yuz zvenodan iborat polimer zanjirlari globula shaklida o`ralgan bo`ladi. fermentlarning ishtirokida tirik organizmlardagi modda va energiya alamshinuvi jarayonlari amalga oshadi. fermentlarning anorganik katalizatorlarga o`xshashlik va farqlari fermentlar va ferment bo`lmagan katalizatorlar katalizning umumiy qonuniyatlariga bo`ysungan holda quyidagi o`xshashliklarga ega: fermentlar faqat energetik imkoniyati bor reaktsiyalarni katalizlaydi. ular hech qachon reaktsiya yo`nalishini o`zgartirmaydi. fermentlar qaytar reaktsiya muvozanat holatini o`zgartirmasdan reaktsiyani tezlatadi. ular reaktsiya jarayonida sarf bo`lmaydilar. shu sababli hujayradagi ferment biror bir parchalanish ta’siriga uchramaguncha ishlayveradi. ammo ferment biologik bo`lmagan katalizatordan ba’zi …

2 / 43

fermentlar faolligini boshqarish mumkin bo`lib, bu xususiyat biologik bo`lmagan katalizatorlar uchun xos emas fermentativ reaktsiya tezligi ferment miqdoriga to`g`ri proporsional fermentlar faqat tirik organizmlarda sintezlanadi. enargiya reaktsiyaning borishi reagentlar mahsulot fermentsiz ferment bilan “erkin” substratni faollash energiyasi ferment bilan bog`langan substratni energiyasi substrat reaktsiyaga kirishi uchun faollanish energiyasi deb ataluvchi energiya kerak bo`ladi. talab etiladigan faollanish energiyasi miqdori qancha ko`p bo`lsa, shu haroratdagi reaktsiya tezligi ham shuncha past bo`ladi. fermentlar katalizator sifatida ta’sir etib, faollanish energiyasini pasaytiradi. ular haroratni deyarli o`zgartirmasdan reaktsiyaning umumiy tezligini oshiradi. fermentlarning struktura-funktsional tuzilishi fermentlar uchun oqsil strukturasiga tegishli hamma xossalar tegishli. xuddi boshqa funktsional oqsillar singari ular ham oddiy (protein-fermentlar) va murakkab (ferment-proteid) ga bo`linadi. murakkab fementlarning oqsil qismi - apoferment va oqsil bo`lmagan qismi – kofaktor deb aytiladi. fermentlarning kofaktorlari metall ionlari va kofermentlar. ferment murakkab oddiy aminokislotalar oqsil qismi (apofement) oqsil bo`lmagan qismi (kofaktor) metall ionlari kofermentlar vitaminli vitamin bo`lmagan fermentning funktsional tuzilishi …

3 / 43

tashkil qiladi. kataliz jarayonida fermentlarning quyidagi funksional guruhlari ishtirok etadilar: dikarbon aminokislotalarning cooh va polipeptid zanjirning cooh guruhlari; lizin va polipeptid zanjirning nh2 guruhi; argininning guanidin guruhi; triptofanning indol guruhi; gistidinning imidazol guruhi; serin va treoninning oh guruhi; sisteinning sh va sistinning disulfid guruhi; metioninning tioefir guruhi; tirozinning fenol guruhi; alifatik aminokislotalarning gidrofob zanjiri va fenilalaninning aromatik halqasi. fermentning birlamchi strukturasida faol markazni tashkil etuvchi aminokislotalar qoldiqlarining joy- lashishi. ferment faol markazining fazoviy tuzilishi. ferment –substrat kompleksining sxematik tasviri substrat 3 4 5 20 24 25 26 43 murakkab ferment molekulasida faol markazdan tashqari allosterik ( grekcha allos – boshqa, yot; steros – fazoviy, strukturaga oid) markaz ham bo`lib, u ferment molekulasida fazoviy jihatdan faol markazdan ajralgan. allosterik markaz bilan bog`lanuvchi molekulalar tuzilishiga ko`ra substratga o`xshamaydi, lekin faol markaz konfiguratsiyasini o`zgartirgan holda substratni faol markaz bilan bog`lanishiga va o`zgarishiga ta’sir etadi. har bir ferment molekulasi bir nechta allosterik markazlarga ega …

4 / 43

oshqaruvchi markazlari borligi aniqlangan. substrat molekulasi bilan ferment faol markazi o`rtasidadagi bog` yetarli darajada kuchsiz bo`lishi kerak. chunki reaktsiya tugaganidan so`ng hosil bo`lgan mahsulot faol markazdan osonlik bilan ajralishi kerak. faol markazdagi substrat molekulalari vodorod bog`lari yoki ion guruhlarining o`zaro ta’siri natijasida ushlab turliadi. hosil bo`lgan mahsulotlar shakli jihatidan faol markazga mos kelmaydi. shu sababli ular faol markazdan ajraladilar, faol markaz esa boshqa substrat molekulalarini qabul qilishga tayyor bo`ladi. mixaelis-menten fikri bo`yicha fermentativ kataliz jarayonining borishi: fermentativ kataliz jarayonini shartli ravishda o`ziga xos 3 bosqichga bo`lish mumkin: substratni fermentga diffuziyalanishi va uni fermentni faol markazi bilan bog`lanib, ferment-substrat kompleksi – es ni hosil bo`lishi. birlamchi ferment-substrat komplekslaridan bir yoki bir nechta faollashgan ferment-substrat komplekslari – es* va es** ni hosil bo`lishi. fermentning faol markazidan reaktsiya mahsulotini ajralishi va muhitga tarqalishi – em kompleksi e va m (mahsulot) ga ajraladi. 1894 yilda nemis kimyogari fisher fermentning o`ziga xosligi uning shakliga bog`liq …

5 / 43

figuratsiyasi va uning faol markazi substratlar yoki boshqa ligandlar birikishi jarayonida o`zgaradi. faol markaz –substratni yopishtiruvchi emas, balki substrat unga birikish vaqtida mos keluvchi shaklni qabul qilishga majburlaydi (shuning uchun ham “majburiy moslik” deb nomlanadi). “majburiy moslik” farazi bir qator fermentlarning substratga birikishidan keyin faol markazning funktsional guruhlarining joylashishini o`zgarishi qayd etilgandan so`ng tajribada o`z tasdig`ini topdi. koshlend gipotezasini namoyish etuvchi sxema. substrat ferment bilan bog`lanib, uni o`zgartiradi, natijada fermentning faol guruhlari yaqinlashadi. hajmi yirikroq yoki kichikroq bo`lgan molekulalar ferment bilan o`zaro ta’sirlasha olmaydilar. isxodnie veshestva produkti veshestva atf adf+f energiya xod reaktsii adenozintrifosfornaya kislota adenozindifosfornaya kislota ostatok fosfornoy kisloti n2o substratlar orasida bog`lar hosil bo`lishi uchun ular bir-biri bilan yaqin joylashgan bo`lishi kerak. bunda qulf va kalit mexanizmi bo`yicha boradi, lekin bir fermentga ikkita substrat to`gri keladi. fermentlar ta’sirining o`ziga xosligi. 1. stereokimyoviy substrat spetsifiklik. 2. mutlaq spetsifiklik. 3. mutlaq guruhli spetsifiklik 4. nisbiy guruhli spetsifiklik 5. nisbiy substratli …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fermentlar"

slide 1 mavzu: fermentlarning struktura-funktsional tuzilishi. oddiy va murakkab fermentlar. fermentlarning ta’sir etish mexanizmlari reja: fermentlar to'g'risida umumiy tushuncha fermentlarning anorganik katalizatorlarga o`xshashlik va farqlari fermentlarning tasnifi fermentlarning struktura-funktsional tuzilishi oddiy fermentlar murakkab fermentlar ferment ta’sir etishining molekulyar mexanizmlari fermentlarning o`ziga xosligi fermentlar (lot. fermentum – achish, bijg`ish ma’bosini bildiradi)- bular biologik katalizatorlar bo`lib, organizm hayot faoliyati uchun zarur kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtiruvchi moddalar. fermentlar –globulyar oqsillar fermentning bir necha yuz zvenodan iborat polimer zanjirlari globula shaklida o`ralgan bo`ladi. fermentlarning ishtirokida tirik organizmlardag...

This file contains 43 pages in PPT format (1.1 MB). To download "fermentlar", click the Telegram button on the left.

Tags: fermentlar PPT 43 pages Free download Telegram