tinish belgilari

PPT 12 pages 253,5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 253,5 KB

Fayl turi PPT

Pages 12

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

nutqning fonetik birliklari. bo`g`in va urg`u mavzu: tinish belgilari reja: 1. gapning ajratilgan bo`laklari haqida umumiy ma’lumot. 2. tinish belgilari haqida umumiy tushuncha 3. ajratilgan izohlovchilar. 4. ajratilgan to’ldiruvchi. 5. ajratilgan hol. gapning ajratilgan bo`laklari sodda gap tarkibida ayrim hollarda ajratilgan bo`laklar ham qatnashishi mumkin. ajratilgan bo`laklar odatda o`zlari aloqador bo`lgan so`zlarning ma’nosini izohlab, bo`rttirib, aniqlashtirib keladi va boshqa bo`laklardan maxsus to`xtam (pauza) bilan ajratilib, mantiqiy urg`u oladi. masalan: soyda, qo`sh yong`oqning tagida, oppoq qorga ko`milib uzoq turdi. (o.yoqubov). ish qanchalik qiyin bo`lmasin, biz, ayniqsa yoshlar, ishtiyoq bilan, g`ayrat va shijoat bilan ishlardik. (ch.aytmatov). birinchi gapda «qo`sh yong`oqning tagida» o`rin holi o`zidan oldin kelgan «soyda» so`zining ma’nosini, ikkinchi gapda «yoshlar» o`zidan oldin kelgan «biz» so`zining ma’nosini izohlab, asosiy gap bo`laklaridan to`xtam (pauza) bilan ajratilgan. ajratilgan bo`laklarning ham ikkisi ham oddiy gap bo`lagi shaklida qo`llangan. ajratilgan bo`laklar oborot shaklida ham bo`lishi mumkin. masalan: vohid mirobidov-ku, uning achchiq kinoyalarini kulgiga olib, qulog`ining …

2 / 12

bosh, majnuntollar tagida aylanib, xayol surib yurardi». (s.soliev) gapida «yalangbosh» sifatlovchisi shaxsning («muxtor») belgisini bo`rttirib berish uchun sifatlanmishdan keyin keltirilgan. ajratilgan qaratuvchi. bunda qaratuvchi o`zidan oldin kelgan boshqa bir qaratuvchini izohlash, aniqlashtirish yo`li bilan ajratiladi. masalan: to`g`ri, uning yozganlari, aniqrog`i, mashinistkaga aytib turib, qog`ozga tushirganlarining aksari mazmunan sayoz bo`lar, oldingilarini takrorlardi. (t.po`lat). bu gapda «aniqrog`i, mashinistkaga aytib turib, qog`ozga tushirganlarining» aniqlovchisi, o`zidan oldin kelgan qaratuvchining («yozganlari» so`zining) ma’nosini izohlab, bo`rttirib kelgan. ajratilgan izohlovchilar izohlovchilar ko`pincha ajratilgan bo`ladi. bunda ular izohlanmishdan keyin kelib, maxsus intonatsiya bilan talaffuz qilinadi. masalan: siz, sunnatillo, o`zingiz juda aqlli, o`zi uzoqni ko`radigan odamsiz. (s.soliev). ko`rimsizgina jangchi – ali tajang ... kelib o`zbekcha cho`kkaydi. (oybek). minbarni institutni oldinroq bitirganlar - yuqori kurs studentlari egalladi. (j.abdullaxonov). ajratilgan to`ldiruvchi ajratilgan to`ldiruvchilar shakllanishiga ko`ra ikki xil bo`ladi: 1. ko`makchili qurilma oboroti shaklidagi ajratilgan to`ldiruvchilar. 2. oddiy gap bo`lagi oboroti shaklidagi ajratilgan to`ldiruvchilar. ko`makchili qurilma oboroti shaklidagi ajratilgan to`ldiruvchilar kesimdan uzoqda …

3 / 12

i – polkovnik tomonidan yozilgan xat ekan. (h.nazir). ana shu sanoqli kishilar orasida operatsiyaning harbiy jihatini – etkazib berishni ta’minlagan kapitan ham bor edi. (a.chakovskiy). ajratilgan bo`laklarda tinish belgilarining ishlatilishi ajratilgan bo`laklarda tinish belgilari quyidagicha ishlatiladi: 1. ajratilgan bo`laklar, odatda, vergul bilan ajratiladi. masalan: biz, tibbiyot xodimlari, xalqqa jon-dildan xizmat qilamiz. (s.soliev). 2. ajratilgan bo`laklarning tarkibi keng bo`lsa yoki uning ichida verguli bo`lsa, bunday ajratilgan bo`laklar tire bilan ajratiladi. masalan: kotiba qiz – ulfatoy o`rta bo`yli, oq yuzli, yonoqlari loladay, qop-qora qosh-ko`zli ayol – choynakda choy ko`tarib kirdi... (s.soliev). ajratilgan hol ajratilgan hollar shakllari jihatdan ikki xil bo`ladi: i. oborot shaklidagi ajratilgan hollar. ii. oddiy gap bo`lagi shaklidagi ajratilgan hollar. oborot shaklidagi ajratilgan hollar o`z navbatida uchga bo`linadi: 1. ravishdosh oboroti shaklidagi ajratilgan hollar. 2. o`xshatish oboroti shaklidagi ajratilgan hollar. 3. ko`makchili qurilma oboroti shaklidagi ajratilgan hollar. ravishdosh oboroti shaklidagi ajratilgan hollar. ravishdosh o`ziga oid so`zlar bilan kengayib keladi va …

4 / 12

, o`zlariga oid so`zlar bilan kengayib, gapning boshqa bo`laklaridan ajratilishi mumkin. bunda qurilma qarshi, singari, kabi, tufayli, yarasha, holda kabi ko`makchilar bilan shakllanadi. masalan: nozik, oppoq bilagini daraxtga cho`zgan holda, qorayib pishgan shotutdan og`ziga tashlar ekan, tebrandi. (h.g`ulom). ko`makchili qurilma oboroti shaklidagi ajratilgan hollar turli holatni, o`xshatishni ifodalaydi. oddiy gap bo`lagi shaklidagi ajratilgan hollar o`zidan oldin kelgan holning ma’nosini izohlaydi. uning so`rog`i, vazifasi izohlanayotgan holning so`rog`i va vazifasiga teng bo`ladi. bunda ko`pincha payt va o`rin hollari ajratiladi. ajratilgan o`rin holi: qishloqdan bir qir narida - behisob qizg`aldoqlar dalani qizartirib, xiyol chayqalib turgan joyda - hulkar o`t o`rardi. (p.qodirov). oyko`l qishlog`ining o`rtasida, buloq bo`yida, usta qambar bilan norboy ota shunaqa ustundan uchtasini tiklashgan. (p.qodirov). ajratilgan payt holi: ertaga, yigit, seni kuzatganim zahoti, orqamga qaytaman. (p.markov). 1-mashq. o‘qing. gapning ajratilgan va uyushiq bo‘laklarini aniqlang, ular orasidagi farqni ayting. 1. yigirma kun deganda nizomjon qorayib, ozib qirdan qaytib keldi. (s.ahm.) 2. “og‘aynilar, – …

5 / 12

unlaridan birida, ikki otliq qishloqdan chiqib, tog’ga qarab yo‘l oldi. (o. yo.) 2-mashq. bosh bo’laklar ajratilgan gaplarni aniqlab, ularni tahlil qiling. 1. qudratillaxo’janing xotini – hojarbibi o’g’lidan xursand edi. (as.m.) 2. hokimning bunday holini kuzatib turgan ikki do’sti – shohmurod ko’histoniy bilan ibrohim do’lday iljayishib hokim yoniga kirib kelishardi. (mirm.) 3. hozirgina kelib to’xtagan oq “volga”ning shofyori – novcha, barvasta yigit kabinadan chiqib turgan ekan. (h.g’.) 4. ariqda suv tiniq, qirg’oq – maysazor ham ko’m-ko’k. (h.g’.) 5. bu yerdan ko’cha – yangi posyolkaning shu ko’klamda ochilgan birinchi ko’chasi – navbahor yaqqol ko’rinib turar edi. (h.g’.) 6. bu suv, ya’ni besh foizgacha mineral tuzlari bo’lgan bu oqava suvlar yerga qanday ta’sir etarkin. (o.y.) 7. onam, mehribonim, keldi. 8. sobir, ukam, injener bo’ldi. 9. duradgor, amakim, kecha mukofot oldi. 10. ukam, qo’zichog’im, orom olib uxlayapti. 3-mashq. ajratilgan qaratqich aniqlovchisini topib, qaysi so‘zni izohlayotganini ayting; ularni qaralmish bilan birga ko‘chiring. 1. biz, ana …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "tinish belgilari"

nutqning fonetik birliklari. bo`g`in va urg`u mavzu: tinish belgilari reja: 1. gapning ajratilgan bo`laklari haqida umumiy ma’lumot. 2. tinish belgilari haqida umumiy tushuncha 3. ajratilgan izohlovchilar. 4. ajratilgan to’ldiruvchi. 5. ajratilgan hol. gapning ajratilgan bo`laklari sodda gap tarkibida ayrim hollarda ajratilgan bo`laklar ham qatnashishi mumkin. ajratilgan bo`laklar odatda o`zlari aloqador bo`lgan so`zlarning ma’nosini izohlab, bo`rttirib, aniqlashtirib keladi va boshqa bo`laklardan maxsus to`xtam (pauza) bilan ajratilib, mantiqiy urg`u oladi. masalan: soyda, qo`sh yong`oqning tagida, oppoq qorga ko`milib uzoq turdi. (o.yoqubov). ish qanchalik qiyin bo`lmasin, biz, ayniqsa yoshlar, ishtiyoq bilan, g`ayrat va shijoat bilan ishlardik. (ch.aytmatov). birinchi gapda «qo`sh yong`...

This file contains 12 pages in PPT format (253,5 KB). To download "tinish belgilari", click the Telegram button on the left.

Tags: tinish belgilari PPT 12 pages Free download Telegram