mikroorganizmlarning geologik faoliyati

DOCX 31.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1502351252_68729.docx mikroorganizmlarning geologik faoliyati reja: 1. tuproq hosil bo'lishida mikroorganizmlarning ahamiyati. 2. oltingugurtning tabiatda aylanishi. tuproq hosil bo'lishida mikroorganizmlarning ahamiyati. barcha tirik organizmlar yig'indisi sayyoramizning biomassasini tashkil etadi. biosfera — yer qobig'ining tiriklik mavjud bo'lgan ustki qavatidir. biosferada o'simliklar, hayvonlar, mikroorga-nizmlar, odamlaraing geologik faoliyati namoyon bo'ladi. biosferaning yuqori chegarasi 10 km bo'lib, u butun quruq-likni, pastliklarni o'z ichiga oladi, okeanlardagi chegarasi 4—10 km chuqurlikkacha tushadi. biosfera biomassasini ko'paytirishda o'simliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarning ahamiyati katta. v.i.vernadskiy fikricha, tog' jinslarining o'zgarishida mikro-organizmlar kuchli agentlardan bin bo'ladi, chunki u juda tez ko'payishi, ko'p miqdordagi moddalarni o'zgartirib, hayot uchun zarur bo'lgan energiyadan foydalanishi bilan xarakterli. masalan, temir bakteriyalari 1 g tanasini qurish uchun 464 g fec03 ni, ammonifikatorlar 20 g nh3 ni, nitrifikatorlar 72 g hn02 ni oksidlashi kerak bo'ladi. achitqi zamburg'lar bir necha yuz tonna-lab mahsulotlarni o'zgartirib, spirtga aylantiradi. cho'kindi moddalar hosil bo'lishi organik olamning hosil bo'lish jarayoni bilan chambarchas bog'liqdir. yerda hayot …

iy hamda natriyning suvda eriydigan karbonat tuzlarini hosil qiladi. erimaydigan kaolinni (tuproqni) suv boshqa joylarga oqizib ketadi. granit ustiga oz miqdorda bo'lsa ham tushib qolgan organik modda shu yerda saprofit bakteriyalarning rivojlanishi uchun sharoit yaratadi. o'z navbatida, saprofit bakteriyalar organik moddalarni parchalab, c02 ajratadi. bu c02 tog' jinslarini yanada yemiradi. bulardantashqari, tog'jinslari ustida nitrifikatorlar ham paydo bo'lib, ular nh3 hosil qiladi, bular uchun kerakli bo'lgan co ni saprofit bakteriyalar hosil qiladi. so'ngra ba'zi bir yashil suvo'tlari paydo bo'ladi, ba'zilari atmosfera azotini o'zlashtira olsa, ikkinchilari azotfiksator bakteriyalar bilan birga yashab, lishaynik-iami vujudga keltiradi, bulardan keyin moxlarva asta-sekin yuksak o'simliklar paydo bo'la boshlaydi. shunday qilib, tog' jinslari yemiriladi va tuproqning chirindili qatlami vujudga keladi, chunki saprofit mikroorganizmlar o'simliklar qoldig'ini parchalab, gumus hosil qiladi. tauson ko'rsatganidek, mikroorganizmlarning ba'zi guruhlari neft, fenollar, parafin, naftalin va boshqa mahsuiotlami o'zlashtira olishi bilan saprofitlardan farq qiladi. uning aniqlasbicha, rnikroor-ganizmlar faoliyati natijasida c02 hosil bo'lar ekan. u dengiz …

ni yemirgan. ayniqsa, ohaktoshli jinslarning tez yemirilishida saprofit bakteriyalarning roli nihoyatda katta bo'lgan. bu bakteriyalar c02 dan tashqari, oksalat, sirka, sut, limon va boshqa organik kislotalar hosil qiladi, bu kislotalar o'z navbatida cac03 ni tez yemiradi. 36-rasm. thiobacillus 36-rasm. thiobacillus thiooxydans. ferrooxydans. tog' jinslarining yemirilishida saprofitlardan tashqari, avtotrof-lardan: nitrifikatorlar, oltingugurt bakteriyalari va boshqalar ham qatnashadi. avtotroflar saprofitlarga qaraganda, ohaktoshlarni 8 marta tez yemiradi. oltingugurt bakteriyalari hosil qilgan h2s04 ham tog' jinslarini yemiradi. sulfid rudalaridan: pirit (fes2), alkopirit (cufes,), molibdenit (mos2) va boshqalar hosil bo'lishida thiobacillus ferrooxydans, thiobacillus thiooxydans (36—37-rasmlar) ishtirok etadilar. barcha ohaktoshlarning 90% i mikroorganizmlar tomonidan hosil bo'lgan. bunda ayniqsa bakteriyalar, aktinomitsetlar va zamburug'larning ahamiyati katta. mikroorganizmlar ohaktoshlar hosil qilishi uchun muhitda ularning tuzlari bo'lishi kerak, dengiz suvida esa kalsiy tuzlari doim yetarli bo'ladi. o'z navbatida, saprofitlar ohaktoshlarni parchalab turadi. demak, mikroorganizmlar ohaktoshlarni ham hosil qilishi, ham parchalashi mumkin ekan. bunday nitrifikatorlar sclitra konlarini ham hosil qilishi mumkin. oltingugurtning …

ans, desulfovibrio desulfuricans misol bo'ladi. bu bakteriyalar bir xivchinli harakatchan vibrionlarga o'xshash bo'ladi. chirituvchi va sulfat redutsirlovchi organizmlarning faoliyati natijasida vodorod sulfid to'planadi. shunday usul bilan suv havza larida, ko'llarda. dcngizlarda h2s lo'planadi. masalan, qora dcngizda 200 met г chuqurlikda shunchalik ko'p miqdorda h,s hosii bo'ladiki bu yerda faqat anaerob bakteriyalargina yashay oladi, qolganlari esa yashay olmaydi. tuproqda, suv havzalarida to'plangan h2s oltingugurt bakteriya-lari tomonidan oksidlanadi. bu bakteriyalarni 1887-yilda vinograd-skiy aniqlagan. bakteriyalar avvaliga h2s ni s gacha, keyin h2s04 gacha oksidlaydi: 2h2s + 02 = 2h20 + s2 s2 + 2h20 + 02 = 2h2s04 + 479 kj ajralgan energiya c02 va h20 dan organik modda sintezlanishi uchun sarflanadi. tion bakteriyalar tion bakteriyalar alohida guruhni tashkil etadi, ular h2s dan na2s206 yoki na2s203, yoxud h2s04 hosii qiladi, lekin hujay-ralarida oltingugurt to'plamaydi. bu bakteriyalar sho'r suvlarda, chuchuk suvlarda va tuproqda uchraydi. asosiy vakili tayoqcha-simon thiobacillus thioporus spora hosii qilmaydi, avtotrof, s …

502 -> fes04 + h2s04 kislotali muhitda kimyoviy oksidlanish jarayoni bormaganligi tufayli keyingi oksidlanish th. ferrooxydans ishtirokida boradi: 2fes04 + 0,5o2 + h2s04 -» fe2(s04), + h20 kcyihchalik fes2 kimyoviy yo'l bilan oksidlanadi va s hosii bo'ladi,, uni h2s04 gacha oksidlaydi: s + 1,502 + h20 -> 2h+ + s04~ + s6+ bu bakteriya sulfidli rudalarni oksidlab, sulfatlarga aylantirishda muhim ahamiyatga cga. u hatto xalkopirit (cufes,), molibdenit (mos2) va boshqa sulfidli minerallarni ham oksidlaydi. temir bakteriyalari 1888-yilda vinogradskiy temir bakteriyalarida uchraydigan xemosintez jarayonini kashf etdi. bu bakteriyalar chuchuk va sho'r suvlarda ko'p tarqalgan bo'lib, ikki valentli temir tuzlarini o'zlashtirib, temir gidratlar hosii qiladi: 4ғес03 + 6н20 + 02 = 4ғе(он)3 + 4с02 + 167kj temir bakteriyalari ko'l va botqoqliklarda temir rudalari hosil bo'lisbida ishtirok etadi. uzoq vaqtgacha bu bakteriyalarni aniqlay olmaganlar. b.v.perfilev (1926-1927-y.) ko'l cho'kindisidan temir bakteriyasini topgan va uni sphaerothrix deb nomlagan. keyingi yillarda (1952-, 1961-y.) u kapillyar mikroskopiya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarning geologik faoliyati"

1502351252_68729.docx mikroorganizmlarning geologik faoliyati reja: 1. tuproq hosil bo'lishida mikroorganizmlarning ahamiyati. 2. oltingugurtning tabiatda aylanishi. tuproq hosil bo'lishida mikroorganizmlarning ahamiyati. barcha tirik organizmlar yig'indisi sayyoramizning biomassasini tashkil etadi. biosfera — yer qobig'ining tiriklik mavjud bo'lgan ustki qavatidir. biosferada o'simliklar, hayvonlar, mikroorga-nizmlar, odamlaraing geologik faoliyati namoyon bo'ladi. biosferaning yuqori chegarasi 10 km bo'lib, u butun quruq-likni, pastliklarni o'z ichiga oladi, okeanlardagi chegarasi 4—10 km chuqurlikkacha tushadi. biosfera biomassasini ko'paytirishda o'simliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarning ahamiyati katta. v.i.vernadskiy fikricha, tog' jinslarining o'zgarishida mikro-organizmlar kuc...

DOCX format, 31.3 KB. To download "mikroorganizmlarning geologik faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarning geologik f… DOCX Free download Telegram