islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri

DOCX 15 pages 51.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.9 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

2-mavzu / 2 soat / 1 juftlik vii asrdan xii asrgacha bo‘lgan davrda maktab, tarbiya va pedagogik fikr taraqqiyoti reja: 1. islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri. 2. musulmon maktablarida ta’lim-tarbiya mazmuni 3. hadis ilmining paydo bo‘lishi, imom ismoil al-buxoriy, muhammad ibn iso at-termiziy 4. hadislarning mazmuni va tarbiyaviy ahamiyati. mashg’ulot maqsadi: talabalarga mustaqil fikrlash, ilmiy dunyoqarash va milliy g’oyani shakllantirish o’quv-tarbiya jarayonining tarkibiy qismlari, eng qadimgi davrda ta’lim tarbiya masalalari va uning mazmuni, bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish haqida ma`lumotlar berish. mavzuni o‘rganish natijasida talaba: talabalar mustaqil fikrlash, ilmiy dunyoqarash, maktab, tarbiya va pedagogik fikr taraqqiyoti masalalari va uning mazmuni haqidagi bilimlarni o‘zlashtiradi. mustaqil o‘zlashtirish uchun adabiyotlar: 1. xodjayev b.x. umumiy pedagogika nazariyasi va amaliyoti. darslik. – t.: “sano-standart” nashriyoti 2017, 417- bet. 2. musurmonova a. va boshqalar. umumiy pedagogika. o‘quv qo‘llanma. «ozkitobsavdonashriyoti», 2020. 399-bet. 3. krivshenko l.p. pedagogika. 2-ye izdanie. uchebnik dlya bakalavrov (russian edition), izdatelstvo “prospekt» …

2 / 15

ab tilidagi adabiyot faqatgina arablar emas, balki ko’pgina xalqlar namoyandalari tomonidan yaratilgan o’lmas yodgorlik bo’lib, u o’z taraqqiyotida uzoq va murakkab yo’lni bosib o’tdi. abbosiy xalifalar /750-1258/ davrida, ayniqsa dastlabki, uch asrda fan va adabiyot, shuningdek, tarixnavislik ham ravnaq topdi. xalifalikning poytaxti bag’dod shahri adabiyot va ilmiy tafakkurning markazlaridan biriga aylanib, arab tili esa ilm va fan ahllari uchun asosiy vosita rolini o’ynadi.chunonchi, g.n.sharbatov ta’kidlaganidek, “arablar hamda madaniyat va ilmu fanda arab tilini xalqaro til tariqasida qo’llagan o’rta osiyo, eron, kavkaz va sharqning boshqa xalqlari tomonidan yaratilgan ko’pdan-ko’p badiiy, tarixiy, jug’rofiy, ilmiy va diniy asarlar ham mana shu davrning mahsulidir”.musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni. vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o’rta osiyodabir nechta turdagi ta’lim muassasalari (maktab, madrasa, qorixona, daloilxona) mavjud edi.maktablar boshlang’ich ta’lim muassasasi hisoblanib, unda bolalarga yozish va o’qish o’rgatilgan, din haqida dastlabki ma’lumotlar berilgan. madrasalar yuqori turuvchi o’quv muassasasi hisoblangan, qorixona va daloilxona («daloil al-xayrot») quyi …

3 / 15

afiy ta’limotlar manbai. «qur’on» - dunyo madaniyatining ulkan boyligi, barcha musulmonlarning muqaddas kitobi bo’lib, arab tilida «qiroat» ma’nosini anglatadi. qur’on 114 suradan iborat. qur’on kishilarni birodarlikka, tinch-totuv yashashga, ezgulikka undaydi. shuning uchun ham u katta axloqiy ahamiyatga ega. «qur’on»ning axloqiy qimmati haqida fikr yuritilar ekan, uning insonning ma’naviy kamolga etishida qay darajada muhim o’ringa ega ekanligiga amin bo’lamiz.yuqorida ta’kidlanganidek, «quron»da uylanish, er-xotin, ota-ona va farzandalar munosabatlari, farzand tarbiyasi masalalariga katta ahamiyat berilgan. jumladan, har bir muslim va muslimaning oila qurishi ollohning farzi ekanligi ta’kidlanib, «qur’oni karim»ning «baqara» surasi 223-oyatida shunday bayon etiladi: «hotinlaringiz sizlarning ekinzor yerlaringiz bo’ladi. ziroat yerlari urug’ sepganda samara beradi. xotin ham ekinzordir va hosili farzand. bas o’z xotinlaringiz farzand niyatida aloqa qiling va kelajakda o’zlaringiz uchun farzand tarbiyalang. xudodan qo’rqing, uning nazariga ilinmangiz. bas, tug’ilish va visol uchun berilgan quvvatni bekor qoldirmang va zoe qilmang. ey, muhammad saodat mujdasini iymonlilarga bergin». hadis ilmining paydo bo’lishi. muhaddislar …

4 / 15

ibn hajjoj, imom nisoiy, imom ibn majj’ kazviniy, abu iso muhammad as- samarqandiy, imom at-termiziylardir. yuqorida nomlari zikr qilingan muhaddislarning hadis to’plashdagi xizmatlari juda katta. bu ulug’ alloma birgina "al jome’ as-sahih" ("ishonchli majmua") asari ustida o’n olti yil ish olib borgan. va olti yuz ming hadisni to’plab, 7275 tasini tanlab olgan. shuningdek, "al-jome’ as- sahih" asaridan odob-axloq mavzuiga bag’ishlangan hadislarni tanlab olib, alohida kitob holiga keltirgan. bu kitob al-adab al-mufrad ("adab durdonalari") deb nomlangan bo’lib, bu asar 1322 ta hadisni o’z ichiga olgan. at-termiziyning ijodiy faoliyatida yaratgan asarlari ichida, “al-jomi’ as-sahiyh” (“ishonchli to’plam”) eng asosiy o’rinni egallaydi. ushbu asar yuqorida qayd qilganimizdek “al-jomi’ al-kabiyr” (“katta to’plam”), “sahiyh at-termiziy”, “sunan at-termiziy”, (“termiziy sunnatlari”) kabi nomlar bilan ham yuritiladi. tarixchi ibn hojar al-asqaloniyning yozishicha at-termiziy ushbu asarini 270 hijriy (884 melodiy) yilda, ya’ni qariyb oltmish yoshlarida, ilm-fanda katta tajriba orttirib, imomlik darajasiga erishgandan keyin yozib tugatgan. abu iso at-termiziy yozib qoldirgan …

5 / 15

ha bosqichli va puxta tashkil etilgani bois savod o’rganish ko’p vaqtni olar edi. chunonchi, faqatgina alifboni o’rganishga 3-4 oydan bir yilgacha, ba’zida undan ham ko’p vaqt sarflanar edi. o’quvchilar dastlabki o’qish ko’nikmalarini egallaganlaridan so’ng «haftiyak»ni (fors. “qur’onning ettidan bir qismi”) o’qishni boshlaganlar. maktabni tamomlagan o’quvchilar ta’limni davom ettirish uchun madrasalarga kirganlar. madrasa odatda ikki bo’limdan, ya’ni: quyi (ibādat al-’islām) va yuqori (mas’ola) bo’limlardan iborat bo’lgan. lekin barcha madrasalarda ham bo’limlar shunday nomlanmaganini qayd etish lozim. masalan, buxoro madrasalarida quyi bo’lim «mushkulāt» deb yuritilgan. vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o’rta osiyoda bir nechta turdagi ta’lim muassasalari (maktab, madrasa, qorixona, daloilxona) mavjud edi. maktablar boshlang’ich ta’lim muassasasi hisoblanib, unda bolalarga yozish va o’qish o’rgatilgan, din haqida dastlabki ma’lumotlar berilgan. madrasalar yuqori turuvchi o’quv muassasasi hisoblangan, qorixona va daloilxona («daloil al-xayrot») quyi diniy xizmatchilarni tayyorlagan. maktablardagi ta’lim tizimi bir qancha bosqichli va puxta tashkil etilgani bois savod o’rganish ko’p vaqtni olar edi. …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri"

2-mavzu / 2 soat / 1 juftlik vii asrdan xii asrgacha bo‘lgan davrda maktab, tarbiya va pedagogik fikr taraqqiyoti reja: 1. islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri. 2. musulmon maktablarida ta’lim-tarbiya mazmuni 3. hadis ilmining paydo bo‘lishi, imom ismoil al-buxoriy, muhammad ibn iso at-termiziy 4. hadislarning mazmuni va tarbiyaviy ahamiyati. mashg’ulot maqsadi: talabalarga mustaqil fikrlash, ilmiy dunyoqarash va milliy g’oyani shakllantirish o’quv-tarbiya jarayonining tarkibiy qismlari, eng qadimgi davrda ta’lim tarbiya masalalari va uning mazmuni, bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish haqida ma`lumotlar berish. mavzuni o‘rganish natijasida talaba: talabalar mustaqil fikrlash, ilmiy dunyoqarash, maktab, tarbiya va pedagogik fikr taraqqiyoti masalalari va uni...

This file contains 15 pages in DOCX format (51.9 KB). To download "islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dinining tarqalishi va un… DOCX 15 pages Free download Telegram