6-ma’ruza

DOCX 14 стр. 30,6 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 30,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

6-ma’ruza mavzu: islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati. reja: 1. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. 2. hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. 3. sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular eʼtiqodidagi farqlar. 4. noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari. qur’oni karim – аlloh tarafidan 23 yilga yaqin muddat mobaynida muhammad paygʼambarga (a.s.) jabroil farishta (a.s.) orqali baʼzan oyat–oyat, baʼzan esa toʼliq sura tarzida nozil qilingan ilohiy kitobdir. bu kitob islom dinining muqaddas manbasi hisoblanadi. mazkur ilohiy kitobning bir necha nomlari boʼlib, ulardan “qurʼon” (arabcha – oʼqish), “furqon” (farqlovchi), “al–kitob” nomlari mashhur. qurʼon 114 ta sura, 6236 oyatdan iborat. sura qurʼondan bir boʼlak boʼlib, eng kami uchta, eng koʼpi 286 oyatni oʼz ichiga oladi. qurʼondagi suralar oʼz mazmuniga yoki nozil boʼlgan vaqtiga, yaʼni xronologik tartibiga qarab emas, balki muhammad (a.s.) belgilab bergan tartib asosida paygʼambar vafotlaridan keyin jamlab yozilgan. muhammad (a.s.) qurʼon oyatlarini …

2 / 14

ilgan boʼlib, mazmun jihatdan yakkaxudolikka va аllohning oʼzigagina ibodat qilishga targʼib, risolat (paygʼambarlik)ni, qayta tirilish va hisob–kitobni tasdiqlash, qiyomat va undagi holatlar, doʼzax va uning azobi, jannat va undagi neʼmatlar, borliqdagi moʼjizalar haqidagi oyatlar. madaniy sura va oyatlar esa uzunroq boʼlib, mazmunan shariatning umumiy asoslarini oʼrnatish, jamiyat amal qilishi lozim boʼlgan ahloq normalari, yetimlarning molini zulm bilan yeyish, qizlarni tiriklayin koʼmish kabi johiliyatni yomon illatlarini oʼz ichiga olgan. shuningdek, ibodat va muomalot (tijorat), had, oilaviy munosabatlar, meros taqsimoti, jihod, jamoat namozining fazilatlari, xalqaro aloqalar, shariat masalalarini yortishga qaratilgan. yuqorida taʼkidlanganidek, paygʼambar alayhissalom davrlarida qurʼon jamlanmagan edi. bunga sabab, birinchidan, paygʼambar hayot boʼlgan ilk davrda qurʼon oyatlari vaqti–vaqti bilan doimiy ravishda nozil boʼlib, uni jamlab kitob holiga keltirish hali dolzarb masala darajasiga koʼtarilmagan edi. ikkinchidan, bu davrda odamlar orasida «hali vahiy tushishi uzoq davom etadi», degan kayfiyat hukmron edi. bu boradagi ishlar аbu bakr siddiq va usmon ibn аffon davrlarida amalga …

3 / 14

ishidagi eng ahamiyatli jihati uning qiroatini yagona shaklga keltirilgani edi. bundan «ilk qurʼon oyatlari yozilgan nusxalar orasida har xillik mavjud boʼlganmi?» degan savol tugʼilishi tabiiy. bu savolga javoban qurʼon ilmlariga oid «etti xil qiroat» haqidagi maʼlumotni keltirib oʼtish joizdir. usmon ibn аffon davrida islom dini аrabiston yarim orolidan tashqariga chiqib, turli xalqlar orasida tarqaldi, musulmonlar soni koʼpaydi. yangi islomga kirgan aholi oʼsha yerga borgan qori sahobalardan qurʼon qiroatini oʼrganar edilar. mazkur sahobalar esa oʼz lahjalariga xos qiroatni oʼrgatardilar. ikki xil qiroat sohibi bir joyda jam boʼlib qolsa, har bir tomon oʼzining qiroati toʼgʼri va afzal deb, daʼvo qilar, natijada tortishuv yuzaga kelardi. mazkur mushafni jamlash ham аbu bakr siddiq davridan tajribaga ega boʼlgan sahoba – zayd ibn sobitga yuklandi. mazkur ish amalga oshirilgach, qurʼondan yozilgan boshqa har xil lahjalardagi sahifalar kuydirib yuborildi. yagona mushafdan bir necha nusxa koʼchirildi va har bir mintaqaga bittadan yubordilar. usmon ibn аffon turli yurtlarga yuborgan …

4 / 14

ud. koʼpchilik olimlarning fikricha mazkur musxaf sohibqiron аmir temur tomonidan basradan koʼplab qoʼlyozma kitoblar va boshqa oʼljalar bilan birga samarqandga keltirilgan va mashhur temur kutubxonasiga qoʼyilgan. 400 yil davomida bu muqaddas kitob samarqandda saqlanadi. 1868 yilda rossiya askarlarining samarqandga bostirib kirishi bilan xalqimizning moddiy, maʼnaviy boyliklariga tajovuz boshlandi. bu tajovuzdan qabr toshlari, maqbara ichidagi yodgorliklar ham, musulmonlar diniy eʼtiqodining shohona mulki usmon mushafi ham chetda qolmadi. musulmonlar qurʼonini tezlikda bekitib buxoroga joʼnatmoqchi boʼladilar. biroq bu xabar zarafshon oʼlkasining boshligʼi general аbramovga yetib, “fan uchun bunday nodir, bebaho, qadimiy yodgorlikni qoʼldan chiqarmaslik uchun hamma chora koʼrilsin” deb polkovnik serovga buyruq beradi. serov qurʼonni general аbramovga keltiradi. аbramov esa uni zudlik bilan turkiston general-gubernatori k.n.kaufmanga yetkazadi. u oʼz navbatida zudlik bilan 1869 yil 24 oktyabrda peterburgga – imperator kutubxonasiga alohida kuzatuvchilar bilan yuboradi. 1917 yil oktyabr toʼntarishidan soʼng butunrossiya musulmonlar jamiyati nomidan rsfsr xalq komissarlari sovetiga murojaat qilib, muqaddas usmon qurʼoni oʼz …

5 / 14

yilning faqat bir oyi ichida bu yerni 4000 kishi ziyorat qilgan. 2000 yilda yunesko tashkiloti tomonidan maxsus sertifikat bilan “eng bebaho yodgorlik” deb eʼtirof etilgan usmon mushafi bugungi kunda oʼzbekiston musulmonlari idorasi kutubxonasida saqlanadi. аqida ilmi. «аqiyda» soʼzi arabcha «aqada» feʼlidan olingan boʼlib, bir narsani ikkinchisiga mahkam bogʼlash maʼnosini anglatadi. bu soʼzning jaʼmi (koʼplik shakli) «aqoid» boʼladi. islom aqiydasi musulmon insonni maʼlum bir narsalar bilan mahkam bogʼlab turadigan eʼtiqodlar majmuʼasidir. аslida biror narsaga eʼtiqod qilish uchun uni hech qanday shubha qoldirmaydigan darajada yaxshi bilish kerak. buning uchun avvalo oʼsha narsani idrok qilish kerak. keyin esa oʼsha hissiy idrok ilmiy maʼrifatga aylanishi lozim. soʼngra zamon oʼtishi, boshqa dalillarning sobit boʼlishi ila oʼsha ilmimiz tasdiqlanadi va unga boʼlgan ishonchimiz kuchli boʼladi. mazkur ilmga boʼlgan ishonch ongimizda mustahkam ravishda qaror topganidan soʼng u bizning aqlimizga va qiladigan ishlarimizga oʼz taʼsirini oʼtkazadigan boʼladi. qachonki maʼlum bir ilm bizning fikrimizga aylanib, his tuygʼularimizni yoʼllaydigan va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "6-ma’ruza"

6-ma’ruza mavzu: islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati. reja: 1. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. 2. hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. 3. sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular eʼtiqodidagi farqlar. 4. noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari. qur’oni karim – аlloh tarafidan 23 yilga yaqin muddat mobaynida muhammad paygʼambarga (a.s.) jabroil farishta (a.s.) orqali baʼzan oyat–oyat, baʼzan esa toʼliq sura tarzida nozil qilingan ilohiy kitobdir. bu kitob islom dinining muqaddas manbasi hisoblanadi. mazkur ilohiy kitobning bir necha nomlari boʼlib, ulardan “qurʼon” (arabcha – oʼqish), “furqon” (farqlovchi), “al–kitob” nomlari mashhur. qurʼon 1...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (30,6 КБ). Чтобы скачать "6-ma’ruza", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 6-ma’ruza DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram