bog’cha yoshi davridagi bolalar psixologiyasi

PDF 12 pages 285.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 285.6 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

9-mavzu: bog’cha yoshi davrida bola faoliyati psixologik xarakteristikasi. reja: 1. bola psixik o’sishida o’yinning ahamiyati. 2. bog’cha bolasining badiiy faoliyati. 3. bog’cha yoshida mehnat faoliyatining xususiyatlari. 4. bog’cha bolasining o’quv faoliyati. bolaning psixik jihatdan o’sishda bog’cha yoshidagi davr ancha murakkab va juda mas’uliyatli davrdir. 3 yoshdan 7 yoshgacha bo’lgan davr bog’cha yoshi davri hisoblanadi. asosan mana shu davrdan boshlab bolaning mustaqil faoliyati kuchaya boshlaydi. bog’cha yoshida bola mustaqil bo’la olish uchun zarur bo’lgan ikkita qudratli kuchga ega. birinchidan, ma’lum darajada o’ziga bo’ysundirilgan harakat apparatiga ega. ikkinchidan esa, atrofidagi katta odamlar va o’z tengdoshlari bilan bir qadar erkin muosabatda bo’la oladigan nutqqa ega. mana shuning uchun bog’cha yoshidagi bolalarning xulq-atvorlari, qiziqishlar va ehtiyojlari bog’chagacha tarbiya yoshidagi bolalarnikidan farq qiladi. bu esa, o’z navbatida, bog’cha yoshidagi bolalar bilan bog’chaga tarbiya yoshidagi bolalar tarbiyasiga ham turlicha munosabatda bo’lishni taqozo etadi. agar yangi tug’ilgan hamda bog’chagacha tarbiya yoshidagi bolalarga beriladigan tarbiya asosan ularni ovqatlanishi …

2 / 12

a katta ahamiyatga ega”. mashhur rus pedagoglaridan lestgafning fikricha, insonning boshqa yoshdagi davri shunday bir davrki, bu davrda unda kelgusida qanday harakter hislatlari paydo bo’lishi belgilanadi va axloqiy harakterning asoslari yuzaga keladi. insonning kamol topa borishda bog’cha yoshidagi davrning ahamiyatiga doir lestgafning bu fikri buyuk rus pedagogi a.s.makarenkoning quyidagi fikriga to’la mos keladi. a.s.makarenko bolalarni juda kichiklik davridan boshlab tarbiyalash zarurligi haqida gapirib, tarbiyaning eng muhim asoslari bolaning 5 yoshgacha bo’lgan davri mobaynida yuzaga keltiriladi. mana shu davrda qilingan ish butun tarbiya protsessining 90 % ni tashkil etadi, degan edi. haqiqatdan ham bolaning bog’cha yoshidagi davri shu qadar mazmundor va aktiv davrdirki, bu davr bolaning kelgusi o’sishida albatta o’z aksini qoldiradi. lekin bundan bolaning bog’cha yoshidagi davri, uning qanday odam bo’lib chiqishni batamom belgilab beradi, degan ma’no kelib chiqmaydi. mana shuning uchun bola shaxsining shaklllanishi faqat bog’cha yoshidagi davr bilangina bog’lab bo’lmaydi. umuman inson o’z tabiati jihatidan deyarli butun umri …

3 / 12

ga ko’tariladi. bog’cha yoshidagi bolaning har bir xatti – harakatidan uning mustaqilligi, nutqning elementar bo’lsa ham, gramatik jihatdan to’g’ri shaklini amaliy o’zlashtira boshlaganligi ko’rinib turadi. bog’cha yoshidagi bolalarning ko’zga tashlanib turuvchi hususiyatlaridan yana biri ularning taqlidchanlik va serharakatliklaridir. bog’cha yoshidagi davrida bolalarning naqadar serharakat bo’lishlari barcha ota-onalarga tarbiyachilarga ma’lum bu yoshdagi bola butun kun davomida xilma- xil va tinimsiz harakat qilish orqali atrofdagi muhit va odamlar bilan munosabatda bo’ladi. binobarin, shunday xilma-xil harakatlar tufayli o’z tasavvuri hamda bilim doirasini kengaytirib boradi. bog’cha yoshidagi bolaning jismoniy jihatdan o’sishini harakterli tomoni shundan iboratki, bu davrda ham bolaning tanasi bilan qo’l-oyoklari barobar mutanosiblikda o’smaydi.bog’cha yoshidagi bolalarnig oyoqlari nisbatan ko’prok o’sadi. biroq, shunga qaramay, 6 yoshgacha bo’lgan bolaning suyaklari xali yaxshi qotmagan, ya’ni tog’aysimon bo’ladi. muskullari ham hali baquvvat bo’lmaydi. shuning uchun bog’cha yoshidagi bolalar ma’lum muddat davomida qiyshiq o’tirib qolishlari yoki bo’lmasa, qaltis harakat qilishlari orqasida umurtqa suyaklarini qiyshaytirib qo’yishlari mumkin. ana shuning …

4 / 12

y jihatdan o’sishlari davomida ularning tashqi qiyofalari va skeletlari bilan birga ichki organlari ham ancha tez o’sadi. bog’cha yoshidagi bolaning yuragi xajmi jihatdan, chaqaloq bolaning yuragiga nisbatan 4-5 barobar ulg’aygan bo’ladi. lekin barcha yoshida ular bir qancha marta ulg’aygan bo’lsa ham uning muskullari hali etarli darajada mustaxkamlanmagan bo’ladi. mana shuning uchun bog’cha yoshidagi bolaning yuragi bir qisqarishda organizm uchun etarli qon siqib chiqara olmaydi. bog’cha yoshidagi bola yuragining katta odamlar yuragiga qaraganda nisbatan tezroq urishini sababi ham mana shundadir. chunonchi, agar bir yoshdagi bolaning yuragi 1 marta qisqarishda 10,2 kub.santimetr qon siqib chiqarsa, 7 yoshli bolaning yuragi 1 marta qisqarganda 23 kub.santimetr qon siqib chiqaradi. katta yoshdagi odamlarning yuragi esa 60 kub.santimetrdan ortiqroq qon siqib chiqaradi. shu narsani ham aytish kerakki, bolaning bog’cha yoshidagi davrida qon bosimi biroz kuchayadi. bu hodisa barcha yoshdagi davrda yurakning nisbatan kuchli ishlashi bilan bog’liqdir. ma’lumki, o’pkaning normal ishlashi va rivojlanishga ko’krak qafasiga o’sishi ko’p …

5 / 12

ngayib borib, 13-14 yoshga etganda o’z shakli va hajm jihatdan katta odamlarning ko’krak qafaslariga yaqinlashadi. ko’krak qafasining torligi va o’pkalarning kichikligi tufayli bolalar tez-tez nafas oladilar. bolaning bog’cha yoshidagi davrida, ya’ni 3 yoshdan 7yoshgacha bo’lgan davrida nafas olish miqdori deyarli o’zgarmaydi. biroq bog’cha yoshidagi davrida bola xaddan tashqari harakatchan bo’lgani tufayli uning organizmi juda ko’p miqdorda oqsilni talab qiladi. shuning uchun bolaning bog’cha yoshida mumkin qadar ochiq xavoni ta’minlash kerak bo’ladi. ma’lumki bolalar asab tizimining eng kuchli taraqqiy etadigan davri 1 yoshdan 3 yoshgacha bo’lgan davriga to’g’ri keladi. yuqorida aytib o’tganimizdek yangi tug’ilgan bola bosh miyasining o’rtacha og’irligi 380 – 400 gramm keladi. bola bog’cha yoshiga etguncha uning miyasi g’oyat kuchli ravishda o’sib, deyarli 3 barobar ko’payadi. demak, bog’cha yoshiga yetgan bola miyasining og’irligi 1200 grammga etadi. bog’cha yoshidagi bolaning miyasi faqat xajm jihatidan emas, shakl jihatdan ham ancha murakkablashadi. masalan: 3 yoshli bola miyasidagi qo’zgalishlarni tegishli markazlarga elituvchi asosiy …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bog’cha yoshi davridagi bolalar psixologiyasi"

9-mavzu: bog’cha yoshi davrida bola faoliyati psixologik xarakteristikasi. reja: 1. bola psixik o’sishida o’yinning ahamiyati. 2. bog’cha bolasining badiiy faoliyati. 3. bog’cha yoshida mehnat faoliyatining xususiyatlari. 4. bog’cha bolasining o’quv faoliyati. bolaning psixik jihatdan o’sishda bog’cha yoshidagi davr ancha murakkab va juda mas’uliyatli davrdir. 3 yoshdan 7 yoshgacha bo’lgan davr bog’cha yoshi davri hisoblanadi. asosan mana shu davrdan boshlab bolaning mustaqil faoliyati kuchaya boshlaydi. bog’cha yoshida bola mustaqil bo’la olish uchun zarur bo’lgan ikkita qudratli kuchga ega. birinchidan, ma’lum darajada o’ziga bo’ysundirilgan harakat apparatiga ega. ikkinchidan esa, atrofidagi katta odamlar va o’z tengdoshlari bilan bir qadar erkin muosabatda bo’la oladigan nutqqa ega. ma...

This file contains 12 pages in PDF format (285.6 KB). To download "bog’cha yoshi davridagi bolalar psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bog’cha yoshi davridagi bolalar… PDF 12 pages Free download Telegram