seleksiyaning genetik asoslari

PPTX 1,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1711790208.pptx powerpoint 演示文稿 seleksiyaning genetik asoslari genetika kurs ishi reja: kirish. asosiy qism: seleksiya fan sifatida hozirgi zamon seleksiyasining muammolari nav, zot, shtamm tushunchalari yirik seleksioner olimlar va ularning seleksiya sohasidagi ishlari tanlash uchun o’zgaruvchanlik manbalari seleksiyada poliploidiyadan foydalanish irsiy o’zgaruvchanlikning gomologik qatorlar qonuni xulosa. foydalanilgan adabiyotlar seleksiya (lot. selectio — tanlash, saralash) — yuqori mahsuldor oʻsimliklar navlari va duragaylarini, hayvonlar zotlarini va mikroorganizmlar shtammlarini yaratish nazariyasi va amaliyoti. seleksiyaning ilmiynazariy bazasi genetika hisoblanadi. oʻsimliklar s.si botanika, sitologiya, embriologiya, gistologiya, fiziologiya, fitopatologiya, entomologiya, ekologiya, biokimyo, oʻsimlikshunoslik va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash texnologiyasi bilan chambarchas bogʻliq. ibtidoiy s. koʻrinishlari (beixtiyor tanlash) dehqonchilik paydo boʻlgan davrlardan boshlangan. bunday s. astasekin muayyan maqsadli yoʻnalishlarda olib borilgan. yovvoyi va qishloq xujaligi makkajo'xori o'simligini solishtirish. oʻzbekistonda ilmiy s.ning boshlanishi 20-asr boshlariga toʻgʻri keladi. rossiya imperiyasi sanoatining paxta xom ashyosiga boʻlgan katta ehtiyojlari taʼsirida dastlab gʻoʻza s.si bilan shugʻullanadigan muassasalar tashkil etildi. 1898-yilda ish boshlagan …

i va gʻoʻzaning yangi mahalliy 169 (dehqon), 182 (oq joʻra), amerikadan keltirilgan rusel navidan "navrotskiy", triumf navidan "navrotskiy zafari" navlari, bushuyev koramol zoti yaratildi. mas navlari markerlarga asoslangan seleksiya laboratoriyasi 2012 yilda tashkil etilgan bo‘lib, o‘tgan qisqa vaqt ichida ilk bor g‘o‘zada markerlarga asoslangan seleksiya (mas) texnologiyasi (“genom seleksiyasi”, “dnk-markerlar texnologiyasi”)ni qo‘llab tola sifati va hosildorligi yuqori bo‘lgan ertapishar ravnaq-1, ravnaq-2, baraka, sahovat va tafakkur g‘o‘za navlari yaratildi. ravnaq-1 va ravnaq-2 navlariga mualliflik patenti olindi. seleksiya jarayonining mahsuli - yangi o‘simlik navlari, hayvon zotlari va mikroorganizmlar shtammlaridir. uiami quyidagicha ta’riflash mumkin. nav, zot va shtammlar inson tomonidan yaratilgan, chiqib kelishi, asosiy morfologik, biologik va inson uchun ahamiyatli irsiy belgilari bilan o‘zaro o'xshash organizmlar yig‘indisi, ya’ni populatsiyasidan iborat. nav, zot va shtamm ichidagi hamma organizmlar o‘zaro o‘xshash, irsiy mustahkamlangan xususiyatlarga-mahsuldorlik, fiziologik va morfologik belgi-xususiyatlaming ma’lum majmuasi hamda tashqi muhit omillari ta’siriga bo‘lgan bir xil tipdagi reaksiyaga ega. masalan, leggom zotli tovuqlar …

tlari sut sog‘imi miqdori, sutdagi yog‘ va oqsil foizi, tirik vazni va boshqa xususiyatlar bilan xarakterlanadi. mikroorganizmlar shtammlari ham u yoki bu vitaminlar, aminokislotalar mahsulotining ma’lum darajasiga, oziqa muhit tarkibiga, haroratga bo‘lgan aniq talablarga ega. tanlash uchun o'zgaruvchanlik manbalari boshlang‘ich materialning o‘zgaruvchanligi o'simliklaming yangi navlari, hayvonlaming zotlari va mikroorganizmlaming shtammlarini yaratishning asosi hisoblanadi. bunda kombinativ va mutatsion o‘zgamvchanliklar, shu jumladan, poliploidiya ham muhim ahamiyatga ega. seleksiyada poliploidiyadan foydalanish madaniy o‘simliklar seleksiyasida muhim ahamiyatga ega bo‘lgan poliploidiya metodi o‘simliklar seleksiyasi uchun o‘zgaruvchanlikning qimmatli manbayi hisoblanadi. poliploidiya mohiyatini bilmagan ravishda mahalliy seleksiya bu hodisadan bug‘doy, g‘o‘za, kartoshka va boshqa ekinlami yaratishda o‘zgaruvchanlik manbayi sifatida keng foydalangan. seleksiyada avtopoliploidiyadan foydalanish. avtopoliploidiya hodisasining mohiyati ilgari qayd qilganimizdek, xromosomalar to‘plamlarining martaga ko‘payishi natijasida hujayralar va bundan kelib chiqqan holda butun o‘simlikning ko‘lami, vazni ortishidan iborat. poliploid formalarni olishda kolxisindan foydalanish ancha samara beradi. diploid sonli xromosomalarning ikki marta ko‘payishi natijasida tetraploid songa olib kelishi odatda …

uchun u bug‘doyning uzoq qarindoshi bug‘doyiqdan foydalanishga ahd qilgan hozirgi vaqtda g‘o‘za genofondini fundamental tadqiq qilish va uning takomillashgan sistematikasini yaratish sohasidagi ilmiy ishlar akademik a. a. abdullayev va uning shogirdlari(s.m. rizayeva, m. a. axmedov, r. d. dariyev, r. sh. shodmonov, x. s.saydaliyev)tomonidan amalga oshirilmoqda. uning rahbarligida qator mamlakatlarga uyushtirilgan ekspedisiyalar natijasida g‘o‘za genofondi kolleksiyasi boyitildi, sifati ko‘tarildi. bu kolleksiyada yig‘ib o‘rganilgan g‘o‘za yowoyi turlari 50 ga yaqinlashib qoldi. sunday kolleksiya dunyodabirinchi o‘rinni egallaydi. g‘o‘za o‘simligining yowoyi va madaniyturlarining kelib chiqishi, evolutsiyasi va sistematikasi sohasidagi fundamental ilmiy tadqiqot ishlari natijasida gossypium l. turkumiga kiruvchi g‘o‘za turlarining morfobiologik, sitogenetik va genetik dalillarga asoslangan yangi sistematikasi asoslari yaratildi professor a. t. g‘ofurov g‘o‘za o'simligining madaniy turlari g.hirsutum l. va g.barbadense l. navlari duragaylarini genetik tahlil qilish sohasida hamda shogirdi s. fayzullayev bilan g‘o‘za genetik kolleksiyasining turli variantlarda genetik nishonlangan izogen liniyalarida o‘simliklar evolutsiyasining genetik asoslarini tadqiq qilish sohasida noyob ilmiy tadqiqot ishlarini …

professorlar p. k. soldatov, m. s. juravel, a. a. ribakov, s. s. kalmikov va boshqalaming xizmati katta. 0 ‘zbekistonda limon-sitms o‘simligining yangi navlarini yaratishda z. faxrutdinovning xizmatlari tasannoga sazovor. sabzavot, poliz ekinlari va kartoshka biologiyasi, genetikasi va seleksiyasi sohasida atoqli olimlar d. abdukarimov, a. s. shukina, м. i. kulakova, a. s. hakimovlar samarali xizmat qildilar. bu o‘simliklaming yangi navlari yaratildi gomologik qatorlar qonuni, irsiy oʻzgaruvchanl ikning gomologik qatorlar qonuni — n.i. vavilov tomonidan oʻsimliklarning turli sistematik guruhlaridagi irsiy oʻzgaruvchanlikni qiyosiy oʻrganish asosida ifodalab berilgan qonun (1920). g.q.q.ning asosiy mazmuni: genetik jihatdan yaqin boʻlgan turlar va turkumlar irsiy oʻzgaruvchanlikning bir xil oʻxshash qatorlariga ega boʻladi; ular umumiy tizimda genetik jihatdan qanchalik yaqin boʻlsa, ularning oʻzgaruvchanlik qatorlaridagi oʻxshashlik shu qadar toʻliqroq boʻladi. umuman oʻsimliklarning har qaysi alohida oilasi oʻzgaruvchanlikning muayyan sikliga egaligi, yaʼni oilani tashkil etuvchi barcha turkum va turlarda oʻzgaruvchanlikning takrorlanishi bilan harakterlanadi. adabiyotlar 1.d. a. musayev, sh. turabekov, a. t. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "seleksiyaning genetik asoslari"

1711790208.pptx powerpoint 演示文稿 seleksiyaning genetik asoslari genetika kurs ishi reja: kirish. asosiy qism: seleksiya fan sifatida hozirgi zamon seleksiyasining muammolari nav, zot, shtamm tushunchalari yirik seleksioner olimlar va ularning seleksiya sohasidagi ishlari tanlash uchun o’zgaruvchanlik manbalari seleksiyada poliploidiyadan foydalanish irsiy o’zgaruvchanlikning gomologik qatorlar qonuni xulosa. foydalanilgan adabiyotlar seleksiya (lot. selectio — tanlash, saralash) — yuqori mahsuldor oʻsimliklar navlari va duragaylarini, hayvonlar zotlarini va mikroorganizmlar shtammlarini yaratish nazariyasi va amaliyoti. seleksiyaning ilmiynazariy bazasi genetika hisoblanadi. oʻsimliklar s.si botanika, sitologiya, embriologiya, gistologiya, fiziologiya, fitopatologiya, entomologiya, ekologiy...

Формат PPTX, 1,2 МБ. Чтобы скачать "seleksiyaning genetik asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: seleksiyaning genetik asoslari PPTX Бесплатная загрузка Telegram