mavzu :respublikamizning noyob durdona obyekti bo`lgang`o`za kolleksiyasining materillari bilantanishish

PPTX 20 pages 3.9 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint mavzu : respublikamizning noyob durdona obyekti bo`lgan g`o`za kolleksiyasining materillari bilan tanishish o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirlilgi andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va botanika kafedrasi biologiya yo`nalishi 306 – guruh talabasi ibrohimova ro`zaxonning «genetika va genomika» fanidan kurs ishi kirish kurs ishining dolzarbligi: gulxayridoshlar oilasiga mansub o`simliklar turkumi; paxta tolasi olish uchun ekiladigan texnika ekini. 3 ta kenja turkum (gossipium, karpas, sturtia)ni o`z ichiga oladi. bular bir yillik va ko`p yillik butalar, daraxtlar hamda tropik mintaqa buta va o`tlaridir. g`o`zaning 50 turi maʼlum. tola olinadigan o`simlik sifatida hindi-xitoy, afrika-osiyo, meksika, peru g`o`zalari ekiladi. xx-asr oxiriga kelib asosiy paxta yetishti-ruvchi mamlakatlardan xitoyda 3,8, aqshda 3,6, hindistonda 2,0, pokistonda 1,5, turkiyada 0,8 mln.t; jahon bo`yicha 18,2 mln. t paxta tolasi yetishtirildi (1999). o`zbekiston paxta tolasi yetishtirish bo`yicha jahonda 4-o`rinda turadi (g`o`za ekin maydoni 1440,8 ming ga, hosildorligi 24,5 s/ga, yalpi hosili 3537,1 ming t; 2004). …

2 / 20

lik butalar, daraxtlar hamda tropik mintaqa buta va o`tlaridir. g`o`zaning 50 turi maʼlum. g`o`za turkumida xromosomalar soni diploid (2 l = 26) va tetraploid (2 p =52) bo`lgan turlari bor. genomining tarkibiga ko`ra ular 6 guruhga (a, v, d, s, ye, g`) bo`linadi. tetraploidlarda genomi ad. turlar guruhlar ichida oson, guruhlar o`rtasida esa qiyin chatishadi yoki duragaylarning to`liq bepushtligi kuzatiladi. tola olinadigan o`simlik sifatida hindi-xitoy, afrika-osiyo, meksika, peru g`o`zalari ekiladi (qarang yovvoyi g`o`zalar, madaniy g`o`zalar). g`o`za dehqonchilikdagi qadimiy ekinlardan biri. g`o`za paxtasidan olinadigan toladan foydalanish qadim zamonlar — paleolit davridan boshlangan. g`o`zaning vatani hindiston hisoblanadi. hind vodiysida mil. dan 3 ming yil ilgari paxta yetishtirilib, undan yigirilgan ip tayyorlangan. shuningdek, xitoy, eron, peru va meksikada g`o`za miloddan bir necha asr ilgari maʼlum bo`lgan. arxeologik maʼlumotlarga ko`ra, o`rta osiyoda miloddan avvalgi vi—v -asrdan boshlab ekilgan. 10-asrdan ispaniyaga va undan boshqa yevropa mamlakatlariga tarqalgan. g`o`za jahonning 80 dan ortiq mamlakatda yetishtiriladi. asosiy …

3 / 20

di. poyasi tik o`sadi, shoxlaydi, bo`yi 70—150 sm. pastki barglarining qo`ltig`idan to`g`ri, uzun o`suv (monopodial) shoxlar rivojlanadi, ular bosh poyadan o`tkir burchak ostida chiqadi. tuzilishi jihatidan bosh poyaga o`xshaydi, biror sabab bilan bosh poya shikastlanib, nobud bo`lsa, uning o`rnini bosa oladi. barglari birin-ketin joylashgan, yupqa yoki qalin, ko`pincha yashil, 3—7 bo`lmali, yonbarglarga ega. birinchi chin barg nihol unib chiqqanidan 7—10 kun, ikkinchisi 4—5 kun keyin paydo bo`ladi. ko`sakylar ochilishi bilan yangi barglar chiqishi sekinlashadi, qarigan barglarning to`kilishi tezlashadi. bosh poyada vegetatsiya oxirigacha 20—25 va undan ko`proq barg hosil bo`ladi. [guli ikki jinsli, yirik; gulband, gulyonbarglar, kosacha, gultoj, changchi ustunchasi va urug`chidan iborat qarang gul]. g`o`za — gulshirali o`simlik; shira bezlari gul ichida va gul tashqarisida bo`ladi. tuguncha o`rta tolali /uzalarda 4—5, ingichka tolali g`o`zolarda 3—4 uyali. har bir uyada 5—9 va undan ko`proq urug`kurtaklari bor. mevasi 3—5 chanoqli ko`sak, chanoq, meva bandi, gulyonbarglar, kosacha, meva qati, markaziy urug`don, chigit va …

4 / 20

harorat 10—12° hisoblanadi. yetarli namlik, aeratsiya, yorug`lik bo`lganda harorat 13—14° da murtak una boshlaydi. chigit ekilgandan 5—7—15 kun keyin nihollar qiyg`os to`liq unib chiqadi. nihollar unib chiqqandan taxminan bir oy o`tgach, birinchi shona hosil bo`ladi, yana 25—30 kundan keyin gul ko`rinadi. g`o`za o`zidan changlanadigan o`simlik (chetdan changlanish kamdan-kam kuzatiladi). navning biologik xususiyatlariga qarab, gullagandan 50—60 kun keyin birinchi ko`sak pishib ochiladi. xo`jalik ahamiyati. g`o`za qimmatli texnika o`simligi; g`o`zadan olinadigan mahsulotlardan to`qimachilik, tikuvchilik, kimyo, aviatsiya, avtomobil, oziq-ovqat va boshqa sanoat tarmoqlarida keng foydalaniladi. paxta tolasidan kiyim-kechak va texnika gazlamalari tayyorlanadi. chigitidan lingp, paxsha moyi, kunjara, shulxa, shrot olinadi. paxta moyi (chigit tarkibida 22—29%) qimmatli oziq mahsuloti bo`lib, glitserid, ye, a vitaminlari va d provitamini hamda linolat kislotaga boy. paxta shulxasi va shroti chorvachilik uchun yuqori sifatli to`yimli ozuqa hisoblanadi. paxta shrotidan ajratib olingan oqsilli ozuqa yosh hayvonlarga sut o`rnida beriladi. g`o`zapoyadan sellyuloza, qog`oz, karton, mebellar uchun plita materiallari ishlab chiqarishda foydalaniladi. …

5 / 20

rati 10 kun davomida 12—14° bo`lganda mart oxiri—aprel boshlarida boshlanadi. ekishda tuksizlantirilgan (chigitni aniq ekish) yoki tukdor chigitlardan foydalaniladi. qo`sh qatorlab, keng qatorlab (qator orasi 60, 90 sm) ekiladi. ko`chat qalinligi tuproq sharoitlari va navning biologik xususiyatlariga qarab har gektarda 110—170 minggacha niholni tashkil etadi. o`rta osiyoda g`o`za faqat sug`oriladigan zonalarda ekiladi. g`o`za selleksiyasi va boshqa ilmiy tadqiqot ishlari o`zbekistonda genetika fanining shakllanishi va rivojlanishida dunyoga mashhur olim akademik n.i.vavilovning o`simliklar genetikasi, seleksiyasi va urug`chiligi haqidagi nazariy va metodik ilmiy-tadqiqot ishlarining natijasi katta ahamiyatga ega bo`ldi. ayniqsa uning madaniy o`simliklarning kelib chiqish markazlari haqidagi ta`limoti hamda n.i.vavilov va uning hamkasblari tomonidan sobiq ittifoqda dunyoda eng boy o`simliklar genofondidan iborat madaniy o`simliklar va ular- ning yovvoyi ajdodlarining dunyo kolleksiyasining yaratilishi o`zbekis- tonda madaniy o`simliklar genetikasi va seleksiyasida fundamental va amaliy tadqiqotlarni rivojlantirish uchun asos bo`ldi. o`zbekistonda genetika fanining aksariyat yo`nalishlari bo`yicha ilmiy-tadqiqot ishlarining hamda yuqori malakali mutaxassislar tayyor- lashning samarali bo`lishida …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mavzu :respublikamizning noyob durdona obyekti bo`lgang`o`za kolleksiyasining materillari bilantanishish"

prezentatsiya powerpoint mavzu : respublikamizning noyob durdona obyekti bo`lgan g`o`za kolleksiyasining materillari bilan tanishish o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirlilgi andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va botanika kafedrasi biologiya yo`nalishi 306 – guruh talabasi ibrohimova ro`zaxonning «genetika va genomika» fanidan kurs ishi kirish kurs ishining dolzarbligi: gulxayridoshlar oilasiga mansub o`simliklar turkumi; paxta tolasi olish uchun ekiladigan texnika ekini. 3 ta kenja turkum (gossipium, karpas, sturtia)ni o`z ichiga oladi. bular bir yillik va ko`p yillik butalar, daraxtlar hamda tropik mintaqa buta va o`tlaridir. g`o`zaning 50 turi maʼlum. tola olinadigan o`simlik sifatida hindi-xitoy, afrika-osiyo, meksika, peru g`o`zalari ek...

This file contains 20 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "mavzu :respublikamizning noyob durdona obyekti bo`lgang`o`za kolleksiyasining materillari bilantanishish", click the Telegram button on the left.

Tags: mavzu :respublikamizning noyob … PPTX 20 pages Free download Telegram