ix-xii asrlar movarounnahr va xurosonda madaniy hayot

PPTX 12 стр. 337,8 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 337,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

презентация powerpoint ix-xii asrlar movarounnahr va xurosonda madaniy hayot mundarija kirish i bob. ix-xii asrlardagi ijtimoiy-siyosiy hayotning moddiy va ma'naviy madaniyatning yuksalishidagi ahamiyati i.1 movarounnahr va xorazmda ijtimoiy va iqtisodiy o‘zgarishlarning aholi madaniy hayotiga ta’siri i.2. buyuk qomusiy olimlarning hayoti va ilmiy me’rosi ii bob. ix-xii asrlarda fan va madaniyatning rivojlanishi ii.1me’morchilik va san’at rivojining yangi bosqichi ii.2so‘fiylik ta’limotining keng tarqalishi va yetuk namoyondalari xulosa foydaanilgan adabiyotlar ro‘yhati kirish mavzuning dolzarbligi. arablar xuroson, movarounnahr va xorazmni bosib olgach,hamma yerda bo‘lgani kabi o‘lkamizda ham qattiqqo‘llik bilan yurtni arablashtirish siyosatini olib bordilar. bu borada islom dini,qur'oni karimdan ustalik bilan foydalanildi. o‘lkada islom dini bilan bir qatorda arab tili,arab alifbosi ham joriy qilindi. arab tili-davlat tili,islom dini tili va fan tili darajasida ko‘tarildi.mahalliy tilda yozilgan asarlar yo‘q qilindi,yerli bilimdonlar quvg'in ostiga olindi. bu paytlarda bag'dod shahri sharqning ilm-ma'rifat markazi sifatida katta ahamiyat kasb etdi. ix-asrda bu shaharda "bayt-ul-hikma"-sharqning fanlar akademiyasi tashkil etildi.xuddi shunga …

2 / 12

ida amaliy, seminar va labaratoriya mashg`ulotlarini tashkil etish metodlari, bu haqda yozilgan ilmiy kitoblar, monografiyalarni o‘rganish va tahlil qilish. mavzuning predmetini dars mashg‘ulotlarini tashkil qilish metodologiyasi, rivoijlanish bosqichlari, yangiliklari, maqsadi va vazifasi tashkil etadi. i bob. ix-xii asrlarda movaraunnahr va xuroson i.1 ix-xii asrlardagi ijtimoiy-siyosiy hayotning moddiy va ma'naviy madaniyatning yuksalishidagi ahamiyati somoniylar, qoraxoniylar, g'aznaviylar, saljuqiylar va xorazmshohlar sulolalari hukmronlik qilgan ix-xii asrlarda movarounnahr sarhadlarida yashagan ulus-elatlar o‘rtasida nisbatan osoyishtalik, totuvlik, yaqinlik va hamjihatlik vujudga keldiki, buning orqasida o‘lkada moddiy ishlab chiqarish, madaniy rivojlanish jarayoni ancha tezlashdi, shaharlar hayoti yuksaldi, savdo-sotiq, hunarmandchilik o‘sdi, aholi farovonligi ko‘tarila bordi. movarounnahr shaharlarining jug'rofiy nuqtai nazaridan buyuk ipak yo‘lining eng muhim tutash nuqtalarida joylashganligi, shu bois bu yerda ishlab chiqarilgan, yetishtirilgan har turli ziroatchilik, chorvachilik, hunarmandchilik mahsulotlari, zargarlik, zeb-ziynat mollarining ayirbosh qilib turilganligi orqasida o‘lkaning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayoti jiddiy yuksalishga yuz tutdi. buyuk ipak yo‘liga tutash aholi manzilgohlarida obod va ko‘rkam shaharlar vujudga …

3 / 12

emasining yevropada tarqalishiga sabab bo‘ldi. allomaning «al-xorazmiy» nomi «algoritm» shaklida fanda abadiy muhrlanib qoldi. olimning «kitob surat al-arz» nomli geografiyaga doir asari shu qadar fundamental ahamiyatga egaki, u arab tilida ko‘plab georafik asarlarning yaratilishiga zamin yaratdi. uning sharq geografiyasining otasi deb nomlanishi ham shundan xorazmiy yaratgan «zij» ovro‘pada ham, sharqda ham astronomiya fanining rivojlanish yo‘llarini belgilab berdi. alloma qalamiga mansub «kitob at-tarix» («tarix kitobi») asari movarounnahr, xuroson va kichik osiyo xalklarining viii-ix asrlarga oid tarixini to‘laqonli yoritishda muhim qo‘llanmadir. al-xorazmiyning arab ilmiy dunyosining yirik markazi bag'doddagi ma'mun akademiyasida ishlagan davrlari uning iste'dodining eng barq urgan payti bo‘ldi. u shu akademiyaning rahbari sifatida ilm ahliga ibrat bo‘ldi. ii bob. ix-xii asrlarda fan va madaniyatning rivojlanishi ii.1. me’morchilik va san’at rivojining yangi bosqichi ix-xiii asr boshlarida movarounnahr va xorazmda me’morchilik va san’at yangi rivojlanish bosqichida bo‘ldi. awalambor, o‘rta asr jamiyatining ijtimoiy-siyosiy tuzumi va islom dini mafkurasi madaniy hayotning bu sohasiga ham kuchli …

4 / 12

arqaladi. yakkasinch va qo‘shsinchli binolarning tagsinchlaridan tortib, ustunlari-yu sarroflari va to‘sinlarigacha yog‘ochlarni payvandlash uslubida qurilib, sinchlarning orasi xom g‘isht yoki guvalalar bilan urib chiqilgan. bu tuzilishdagi imoratlarni qurish hozirgacha saqlanib keladi. afrosiyob, varaxsha, buxoro va poykand shahar xarobalarida kovlab ochilgan turar joy qoldiqlaridan ma’lum bo‘lishicha, x-xi asrlarda ham paxsa va xom g‘ishtdan qurilgan imoratlar shahar me’morchiligida asosiy o‘rinni tutgan. ix- xii asr boshlarida me’morchilik bilan birga naqqoshlik va o‘ymakorlik san’ati ham ancha rivoj topadi. imoratni o‘ymakor ustun va to‘sinlar, devorlarini bo‘yoqli yoki ganchkori naqshlar bilan bezash keng tarqaladi. bu davrga kelib naqqoshlik va tasviriy san’at o‘zgacha tus oladi. endilikda jonli mavjudotlarni tasvirlashdan murakkab geometrik va naqshlar ishlashga o‘tiladi 2.2 so‘fiylik ta’limotining keng tarqalishi va yetuk namoyondalari so‘fiylik ta ’limoti viii asr oxiri - ix asr boshlarida paydo bo‘lib, butun musulmon m am lakatlari, shu jum ladan, movarounnahrda ham keng tarqalgan. so‘fiylik butun sharq m a’naviy hayotida inson kamoloti xususidagi g'oyalarning …

5 / 12

zkur gbyalarga muvofiq hamda ularga amal qilgan holda haqiqat uchun intilganlar. aslida esa, komil insonning shakllanishi, bu - ulaming ideali, orzui bolgan. shunday bolsa-da, ular komil, etuk va ma’rifatli inson idealini yaratish asosida jaholat, nodonlik, hirs va ta’maga qarshi kurashganlar. komillikning mezoni ikki narsa: birinchisi, axloq, ya’ni, mo‘min-musulmon, solih inson bo‘lish; ikkinchisi - o‘z-o‘zini tanishdan iboratdir. xulosa arablar xuroson, movaruannxr va xorazmni bosib olgach, hamma yyerda bo`lgani kabi o`lkamizda ham qattiqqo`llik bilan yurtni arablashtirish siyosatini olib bordilar. o`lkada islom dini bilan bir qatorda arab tili, arab alifbosi ham joriy qilindi. arab tili-davlat tili, islom dini tili va fan tili darajasiga ko`tarildi. mahalliy tilda yozilgan asarlar yo`q qilindi. biroq arablar keltirgan bunday ziyon o`rta osiyo xalqlari madaniyatini to`liq halokatga olib kelolmadi. asta-sekin qishloq ho`jaligi, savdo-sotiq va hunarmandchilik tiklana boshladi. ix asrdayoq o`rta osiyoda madaniy hayot gullay boshladi. damashq, qohira, bag`dod, kufa, basra va boshqa shuning singari katta shaharlarda movaraunnaxr va xorazmdan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ix-xii asrlar movarounnahr va xurosonda madaniy hayot"

презентация powerpoint ix-xii asrlar movarounnahr va xurosonda madaniy hayot mundarija kirish i bob. ix-xii asrlardagi ijtimoiy-siyosiy hayotning moddiy va ma'naviy madaniyatning yuksalishidagi ahamiyati i.1 movarounnahr va xorazmda ijtimoiy va iqtisodiy o‘zgarishlarning aholi madaniy hayotiga ta’siri i.2. buyuk qomusiy olimlarning hayoti va ilmiy me’rosi ii bob. ix-xii asrlarda fan va madaniyatning rivojlanishi ii.1me’morchilik va san’at rivojining yangi bosqichi ii.2so‘fiylik ta’limotining keng tarqalishi va yetuk namoyondalari xulosa foydaanilgan adabiyotlar ro‘yhati kirish mavzuning dolzarbligi. arablar xuroson, movarounnahr va xorazmni bosib olgach,hamma yerda bo‘lgani kabi o‘lkamizda ham qattiqqo‘llik bilan yurtni arablashtirish siyosatini olib bordilar. bu borada islom dini,qur'oni ...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (337,8 КБ). Чтобы скачать "ix-xii asrlar movarounnahr va xurosonda madaniy hayot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ix-xii asrlar movarounnahr va x… PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram