gen muhandisligi

DOC 44,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1472125635_64737.doc gen muhandisligi reja: 1.gen muhandisligi fani haqida. 2.gen muhandisligining boshqa fanlar bilan aloqasi. 3.gen muhandisligining xalq xo‘jaligidagi ahamiyati. 4.xulosa. oxirgi 10-15 yil ichida gen injeneriya sohasida ko’plab yangi usullar asosida nuklein kislotalar bilan birgalikda in vitro olish hamda molekulyar biologiya va genetikada tub o’zgarishlarni sodir etish imkoniyatlari yaratildi. hozirda gen va genetik injeneriya so’zlari bir-biriga sinonim sifatida juda ko’p ishlatiladi. aytish mumkinki, genetik so’zi umuman biz tushunishimiz uchn qulay bo’lgan iboradir. genetik injeneriya nafaqat 1 ta gen bilan, balki bir butun genlar bilan bog‘liq holda ish olib borish imkoniyatiga egadir. hozirgi vaqtga kelib hayvon va o’simliklar organizmlarini birlashtirish va genotipini o’zgartirish mumkin bo’lib qoldi. gen injeneriya usuli yordamida nafaqat bir-biriga yaqin bo’lgan, hatto bir-biridan juda uzoq bo’lgan organizmlarning yangi naslini olish imkoniyati yaratildi. buning uchun dnk bo’laklarini elektroforez moslamasida kuchli elektr maydonida katta-kichikligiga qarab ajratiladi va hosil bo’lgan bo’laklar maxsus bo’yoq bilan bo’yaladi. natijada bir xil kattalikdagi dnk bo’laklarini …

inatsiyasini yaratishga muvaffaq bo’ldi. klonlash o’zida kodlangan oqsilni jamlasa unda transkriptsiya qilingan gen o’zida keraklicha oqsil yig‘adi. klonlangan bir organizm dnk sini boshqa organizmga o’tkazish mumkin. bu usul bilan ko’plab samaralar olish mumkin hamda ko’plab kasalliklarga chek qo’yilishi mumkin. agar tuproq bakteriya genini boshqa bakteriya geniga o’tkazsak unda tuproqda azot hosil qiluvchi bakteriyalarning ko’plab koloniyalari hosil bo’ladi. ma’lumki, ichak tayoqchasi geni odam genotipida insulin sintezlovchidir. olimlarimiz buni boshqa ichak tayoqchasidan olishdi. fanni uzoq vaqt davomida izlanishlari natijasida inson zigotasi ichiga boshqa genni joylashtirish va turli gen kasalliklarni davolash uchun yetarli imkon yaratilmoqda. hayvonlarni klonlash ishlari ancha ilgari boshlangan. bunda tuxum hujayrasidagi yadroni olib tashlab, boshqa tuxumning yadrosi o’rnatiladi. keyin uni probirkaga yoki biror-bir ona qorniga joylashtirish mumkin. dolli nomli qo’zichoq noan’anaviy yo’l bilan klonlashtirilgan. 6 yoshli qo’yning tuxum hujayrasi boshqa bir qo’yning tuxum hujayrasiga kirgan. rivojlanayotgan zigota ichiga 3-zotdagi qo’yni tuxum hujayrasi aralashtirilgan, lekin qo’zichada birinchi qo’yning barcha genlari o’tgan. …

a imkon beradi. hozirda ko’plab olimlarimiz xxi asrni gen meditsinasi va gen injeneriyasi taraqqiy etgan asr bo’lishini ta’kidlashmoqda. gen muhandisligi usullari asosida ko’plab yangi nuklein kislotalarning yaratilishi in vitro hujayralar olish, genetika va molekulyar biologiya fanlari sohasida tub o’zgarishlar sodir etdi. hozirda gen muhandisligi va genetika so’zlari bir-biriga sinonim sifatida ko’p ishlatiladi, aytish mumkinki genetika so’zi umuman biz tushunishimiz uchun qulay bo’lgan iboradir. gen muhandislikda nafaqat bitta gen, balki bir butun genlar bilan bog‘liq holda ish olib boriladi. genetika fani – o’simliklar va hayvonlarning yaqin yoki uzoq formalarini bir-biriga qo’shib yangi duragay organizmlar oladi. olingan duragay organizmlar genotip jihatdan ota-ona organizmidan qisman farq qiladi. gen muhandisligi fani bu usulga qarshi o’laroq u bir-biriga yaqin bo’lmagan uzoq organizmlarni bir-biriga qo’shib yangi nasl olish imkonini beradi. dnk bo’laklarini elektrofarez moslamasida kuchli elektr maydonida katta-kichikligiga qarab ajratildi va hosil bo’lgan bo’laklar maxsus bo’yoq bilan bo’yaladi. natijada bir xil kattalikdagi dnk bo’laklarini to’planishni oddiy …

nligini aytib o’tdik. ko’chib yuruvchi genetik elementlar yoki transfozonlar o’simlik organizmida bo’lishini aqsh olimasi barbara mak-klinton kashf etgan. ko’chib yuruvchi genetik elementlar ayni vaqtda transpozitsion elementlar yoki transpozonlar deb ham ataladi. transpozonlarni kashf etilishi genetik muhandislikning rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo’ladi. transpozonlar xilma-xil strukturaga ega bo’lsalar-da barcha transpozonlar molekulalarining 2 chetida maxsus nukleotidlar izchilligi, markaziy qismida esa dnk molekulasining belgilangan joyidan yopishqoq uchlar hosil qilib notekis kesuvchi transpozaza fermentini sintez qiluvchi gen mavjuddir. o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgandan so‘ng qishloq xo‘jaligiga bo‘lgan munosabat tubdan o‘zgardi. shu boisdan talabalar jahon miqyosida keng ko‘lamda qo‘llanilayotgan biotexnologiya fani yutuqlarini mukammal egallashlari va amaliyotga tadbiq eta olshlari lozim. bu fanini o’qitashdan maqsad talabalarga tirik organizmlar irsiy belgilari haqidagi axborot joylashgan dnk molekulasining tuzilishi va ahamiyati, gen molekulyar biologiyasi; genetik muxandislikning moddiy asoslari,: transformatsiya, transduksiya, ko’chib yuruvchi genetik elementlar-transpozonlar, plazmidalar, viruslar, bakteriofaglar, restriktazalar, rekombinant dnk olish, genlarni klonlash, hujayra muhandisligi, hujayra va to’qimalarni sun’iy sharoitda o’stirish …

seminarlar yordamida chuqurlashtirishni ta’lab qiladi. talabalar biotexnologiya va gen muhandisligi kursini mukammal o’rganish uchun mazkur fan bo’yicha darsliklardan tashqari ushbu sohaga tegishli chop etilgan va chop etilayotgan adabiyotlar, ilmiy jurnallar va vaqtli manbalardan foydalanish tavsiya etiladi. 2.bu fanni mikrobiologiya, biokimyo, sitologiya, genetika va seleksya, fiziologiya, ekologiya, o’simlikshunoslik, biofizika, fitopatologiya, virusologiya, molekulyar biologiya va boshqa fanlar bilan uzviy bog‘liq. amaliy gen muhandisligini qishloq xo’jaligida tadbiq qilishning moddiy asoslarini ham talabalarga o’rgatadi. tirik organizmlar irsiy axborotini sun’iy yo’l bilan ma’lum maqsadga muvofiq o’zgartirish jarayoni genetik muhandislik fanining asosiy ustqurmasi hisoblanadi. genetik muhandislik hujayra, xromosoma va gen darajasida amalga oshiriladi. hujayra darajasidagi genetik muxandislik ikki hujayrani o’zaro qo’shilish yo’li bilan amalga oshiriladi. xromosoma darajasidagi genetik muhandislik hujayra yadrosiga qo’shimcha xromosomalar kiritish orqali amalga oshiriladi. gen darajasidagi genetik muhandislik yoki gen muhandisligi eng murakkab bo’lib, quyidagi bosqichlar asosida amalga oshiriladi: 1 qimmatli xo’jalik ahamiyati kasb etadigan gen funksiyasi orqali qidirib topilidi, ajratib olinadi, klonlanadi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gen muhandisligi"

1472125635_64737.doc gen muhandisligi reja: 1.gen muhandisligi fani haqida. 2.gen muhandisligining boshqa fanlar bilan aloqasi. 3.gen muhandisligining xalq xo‘jaligidagi ahamiyati. 4.xulosa. oxirgi 10-15 yil ichida gen injeneriya sohasida ko’plab yangi usullar asosida nuklein kislotalar bilan birgalikda in vitro olish hamda molekulyar biologiya va genetikada tub o’zgarishlarni sodir etish imkoniyatlari yaratildi. hozirda gen va genetik injeneriya so’zlari bir-biriga sinonim sifatida juda ko’p ishlatiladi. aytish mumkinki, genetik so’zi umuman biz tushunishimiz uchn qulay bo’lgan iboradir. genetik injeneriya nafaqat 1 ta gen bilan, balki bir butun genlar bilan bog‘liq holda ish olib borish imkoniyatiga egadir. hozirgi vaqtga kelib hayvon va o’simliklar organizmlarini birlashtirish va genoti...

Формат DOC, 44,0 КБ. Чтобы скачать "gen muhandisligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gen muhandisligi DOC Бесплатная загрузка Telegram