o'simliklar gen muhandisligi

PPTX 22 pages 1.3 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

o'simliklar gen muxandisligi o'simliklar gen muxandisligi tayyorladi r.m.artikova reja 1. transgen o'simlik olishning asosiy bosqichlarini 2. genni tanlash va uni klonlash. 3.retsipient o'simlik genotipini tanlash 4.genni kiritish va uning retsipient o'simlik genomidagi ekspressiyasi. 5.transformant hujayralar regeneratsiyasi va transgen o'simliklarni tanlash 6.o'simliklar gen muxandisligi uchun vektorlar 7.o'simliklar hujayrasiga genlarni kiritish usullari gen muhandisligi texnologiyasi transgen o'simlik olishning quyidagi bosqichlarini o'z ichiga oladi: 1) genni tanlash va uni klonlash; 2) retsipient - o'simlik genotipini tanlash; 3) genni kiritish va uning retsipient – o'simlik genomiga ekspressiyasi; 4) transformant hujayralar regeneratsiyasi va transgen o'simliklarni tanlash. genni tanlash va uni klonlash. genni tanlash, o'simlikka ho'jalik ahamiyati qimmatli ma'lum bir belgini o'tkazish zaruriyatidan kelib chiqadi. hozirgi vaqtda, asosan, o'simliklar transformatsiyasi uchun monogen belgilar, ya'ni, pestitsidlarga chidamlilik, yoki boshqa xil stress omillarga chidamlilikni belgilovchi genlar keng qo'llaniladi. bu belgilarga javobgar genlarning ko'pchiligi bakteriya genomlaridan ajratib olingan. turli xilga mansub o'simliklarning mos kelmasligi sababli bunday genlarni retsipient o'simliklar …

2 / 22

ransformatsiya usuli, ayniqsa, bir pallali o'simliklar uchun keng qo'llanilmoqda. begona genni retsipient o'simlik genomiga ekspressiyasini amalga oshirish va avlodlarda belgining nasldan – naslga turg'un o'tishini ta'minlash muhim masala hisoblanadi. kiritilgan genni ekspressiya bo'lishi bir qator sabablar: genni o'simlik genomiga integratsiya bo'lgan joyi, promotor qismining metillanish izchilligi, kiritilgan genning xususiyatlari va h.k. larga bog'liq. transformant hujayralar regeneratsiyasi va transgen o'simliklarni tanlash. transformant hujayralardan etuk o'simlikni regeneratsiya bo'lishi hujayralar totipotentligiga bog'liq, ammo bu har doim ham amalga oshavermaydi. totipotentlik belgisi ikki pallali o'simliklar: tamaki, kartoshka, lavlagi, soya, raps, beda, pomidor, sabzi, karam va ba'zi mevali daraxtlarda yaqqol ifodalangan. hozirgi vaqtda g'alla ekinlariga mansub ba'zi o'simliklar makkajo'xori, sholi, bug'doy, suli kabilarni regeneratsiya qilish usullari ishlab chiqilgan. o'simliklar gen muxandisligi uchun vektorlar shish hosil qiluvchi kuchli induktorlardan biri agrobacterium tumefaciens misolida shish chaqiruvchi vosita ti – plazmida deb nomlangan (ingliz tilidan tumor inducing – shish chaqiruvchi) maxsus plazmida bo'lib, uning bir qismi o'simlik hujayrasi …

3 / 22

idalar replikatsiyasi boshlang'ich nuqtasi va h.k.); 2) o'simlik hujayralari transformatsiyasi uchun zarur bo'lgan guruhga mansub ketma-ketliklarga ega guruhlarga bo'lish mumkin. ti – plazmidaning genetik xaritasi o'simliklar hujayrasiga genlarni kiritish usullari o'simliklarga genlarni to'g'ridan-to'g'ri ko'chirib o'tkazish transformatsiyaning birmuncha yuqori samarador-ligiga (10-2) elektroporatsiya va polietilenlikol qo'shish usuli orqali erishish mumkin. agrobakteriyalar bilan transformatsiya qilishga nisbatan, to'g'ridan - to'g'ri ko'chirib o'tkazish usulining chastotasi kam bo'lsa-da, birmuncha afzalliklarga ega. vektor maxsus biologik signallar va transformatsiya funktsiyalari (t-dnk hududi bilan chegaralangan va vir-hududi) ga ega bo'lmasligi ham mumkin. transformatsiya uchun deyarli har qanday begona gen tutuvchi dnk vektori qo'llanilishi mumkin. bunda gibrid gen hujayra rekombinatsiyasi mexanizmlaridan foydalanib, ayniqsa, protoplast yadrosiga to'g'ridan - to'g'ri in'ektsiya qilishda o'simlik yadro dnksiga integratsiya bo'ladi va ekspressiyalanadi. dnk mikroin'ektsiyasi. bir qator tajribalarning ko'rsatishicha, o'simlik hujayralari transformatsiyasi uchun hayvon hujayralaridagi mikroin'ektsiyalar singari mikroin'ektsiyalari usulini qo'llash mumkin. bunda in'ektsiya uchun protoplastlar olishda ularni polilizinli shishalarga yopishtirish usullari ishlab chiqilganligi qator texnik qiyinchiliklarni …

4 / 22

iga yuqori voltli impuls (kuchlanish 200-350 v, impuls davomiyligi 54 ms) bilan ta'sir etiladi. natijada dnk molekulalari hujayra membranasidagi poralar (teshikchalar) orqali yutiladi. eritma aralashtirilgandan so'ng protoplastlarni regeneratsiya bo'lishi uchun etarli muhitga ekiladi. ko'chirib o'tkazishning samarasi elektr shokidan so'ng 24-28 soat o'tgach aniqlanadi. liposomalarga joylashtirish o'simlik protoplastlariga o'tkaziladigan ekzogen genetik materialni nukleazalar ta'siridan himoya qilishda qo'llaniladigan usul liposamalarga joylashtirish usuli. liposomalar qobig'i fosfolipidlardan tashkil topgan sferik shakllar hisoblanadi. ularni fosfolipidlarni suvli emulsiyalariga ultratovushlar bilan ishlov berish yoki qattiq chayqatish natijasida olish mumkin. liposomalar yordamida ko'chirib o'tkazish tizimlarning afzalliklari sifatida ularning hujayralarga nisbatan zaharliligining kamligi, liposomalarni parchalash xususiyatiga ega hujayralari bo'lgan ko'plab o'simliklarda ishlatish mumkinligini ko'rsatish mumkin. hozirgi vaqtga kelib, mazkur usul texnik jihatdan qiyinligi va transformatsiyalash faolligining nisbatan kam (0,5-1 %) ligi uchun tobora kam foydalanilmoqda. bioballistik transformatsiyalar usuli . bioballistika usuli mohiyati shundan iboratki, diametri 0,6-1,2 mkm bo'lgan volfram, oltin yoki platina bo'lakchalari transformatsiya uchun zarur gen konstruktsiyalari saqlovchi …

5 / 22

llistik zambaraklar yordamida bir pallali makkajo'xori, sholi, bug'doy, arpa o'simliklari transformatsiya qilinib, turg'un transgen o'simliklar olingan. o'simliklar transformatsiyasining dalillari o'simliklar transformatsiyasi vektorlari tarkibiga funktsional gendan tashqari selektiv nishon genlari kiradi bu gen odatda antibiotiklar kanamitsin (prtii -geni) yoki gigromitsin (prtii- geni) ga chidamlilik genlarini kodirlaydi, shuning uchun transgen o'simliklarni dastlabki tanlov ishlarini tegishli antibiotiklar saqlovchi oziqa muhitlarida olib boriladi. bunday muhitda genomi tarkibida selektiv nishon geni bo'lgan o'simliklargina regeneratsiya qila oladi. adabiyotlar 1.artikova r.m., murodova s.s. qishloq xo'jalik biotexnologiyasi toshkent “fan va texnologiya” nashriyoti, 2010 2.biotexnologiya: ucheb. posobie dlya vuzov. v 8 kn./pod. red. n.s.egorova., v.d.samuilova. m.: visshaya shkola, 1997. – 228 s. 3.sheveluxa v.s. va boshq. selskoxozyaystvennaya biotexnologiya. m.1999 4. bernard r. jack j, pasternak molecular biotechnology washngton 2010 p.1020 1. www.molbio.ru 2. www.biotech.com 3. www.ziyonet.uz image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklar gen muhandisligi"

o'simliklar gen muxandisligi o'simliklar gen muxandisligi tayyorladi r.m.artikova reja 1. transgen o'simlik olishning asosiy bosqichlarini 2. genni tanlash va uni klonlash. 3.retsipient o'simlik genotipini tanlash 4.genni kiritish va uning retsipient o'simlik genomidagi ekspressiyasi. 5.transformant hujayralar regeneratsiyasi va transgen o'simliklarni tanlash 6.o'simliklar gen muxandisligi uchun vektorlar 7.o'simliklar hujayrasiga genlarni kiritish usullari gen muhandisligi texnologiyasi transgen o'simlik olishning quyidagi bosqichlarini o'z ichiga oladi: 1) genni tanlash va uni klonlash; 2) retsipient - o'simlik genotipini tanlash; 3) genni kiritish va uning retsipient – o'simlik genomiga ekspressiyasi; 4) transformant hujayralar regeneratsiyasi va transgen o'simliklarni tanlash. genni ta...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "o'simliklar gen muhandisligi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklar gen muhandisligi PPTX 22 pages Free download Telegram