ўсимликларнинг химояланиш механизми

DOC 60.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404219085_52059.doc ўсимликларнинг ҳимояланиш механизми. суст ва фаол иммунитет режа. 1. ўсимликларнинг ҳимояланиш механизмининг моҳияти. 2. суст ва фаол иммунитет факторлари нима. 3. ўсимликларнинг кимёвий таркибининг касаллик қўзғатувчиларга таъсири. 4. ўсимликларнинг фаол иммунитетини такомиллаштириш йўллари. касаллик қўзғатувчи микроорганизмлар ўсимлик билан муносабатда бўлгандан кейин улар орасида ўзига хос жараёнлар руй беради. ўсимликлар баъзан микроорганизмларга қаршилик кўрсатса, баъзан ўзини улардан мухофаза қилади. улар орасидаги муносабатларнинг амалга ошишида экологик шароит асосий роль ўйнайди. экологик шароит микроорганизларга қулай бўлганда ўсимликка таъсир кўрсатиш хусусияти кучайса, аксинча патоген организмларнинг тарқалишига салбий таъсир кўрсатади. с.тарр (1975) фикрича замбуруғлар спораларининг ўсимлик баргига кириб келиши учун қуйидаги шароит бўлиши керак: 1. ўсимлик барги ва замбуруғ споралари орасида ҳеч қандай муносабатлар намоён бўлмайди. натижада спораларнинг ўсиш найчаси барг тўқимасига кириб келмайди. 2. спора ва ўсиш найчасининг ўсиши тезлашади ёки сустлашади. бунга асосий сабаб ўсимлик тўқимасида қандайдир моддаларнинг ҳосил бўлишидир. 3. споранинг ўсишидан ҳосил бўлган ўсиш найчаси барг тўқимасига кириб келсада яна …

млар орасида амалга ошаётган муносабатларни келиб чиқишида инсон тезлаштирувчи ёки секинлаштирувчи роль ўйнайди. ўсимликларнинг патоген микроорганизмларга нисбатан жавоб реакциясига асосан чидамлилик хусусиятининг намоён бўлишига кўра ўсимликлар иммунитети 2гуруҳга бўлиш мумкин. 1.суст иммунитет 2.фаол иммунитет ўсимликларда суст иммунитет факторларининг вужудга келишида қуйидагилар асосий роль ўйнайди: 1.ўсимлик тўқимасининг анотомо-морфологик тузилиши. 2.ҳужайра ширасининг кимёвий таркиби. 3.ўсимлик ҳужайрасининг физиологик хусусияти. 4.ўсимлик ҳужайрасидаги кимёвий махсус моддаларнинг мавжудлиги. ўсимликларнинг тўқимасини анатомо-морфологик тузилиши уларнинг касалликларга чидамлилигида муҳим аҳамиятга эгадир. ўсимлик устига тушган замбуруғ спорасининг ўсиши ва ривожланиши, тўқимага кириб келишида унинг тузилишига боғлиқ равишда патогенлик жараёни турлича намоён бўлади. споранинг ўсиши учун зарур бўлган шароитнинг энг муҳими тўқима устида бир томчи сувнинг бўлиши ва ҳавонинг нисбий намлигининг юқори бўлишидир. кўрсатилган шариотда усаётган ўсимликлар касалликга берилувчан бўлса, шароитнинг ўзгариши уларнинг чидамлилик даражасини ортишига сабаб бўлади. ўсимликларнинг кутикула қаватини усти туклар билан қопланган бўлса ўсимликда сув томчилари ҳосил бўлиши жуда қийин ва уларда замбуруғлар ривожланмайди. масалан пипин навли олма …

юзидаги кутикула қавати юпқа бўлганлигидан улар тез зарарланади. кекса меваларда кутикула қавати қалинлашганлигидан макроспориоз билан зарарланиши камаяди. бодринг ўсимлигининг ёввойи навлари қалин кутикула қаватига эга бўлганлиги туфайли ун шудринг касаллиги билан касалланмайди. узумнинг кутикула қавати юпқа навлари вotrutis сinlria замбуруғи билан тез касалланади. кутикула қавати айрим ўсимликларда нафақат механик, балки кимёвий ҳимоя вазифасини бажаради. кутикула қаватидаги кутин моддаси фунгистастик хусусиятга эга. устицияларни шаклига боғлиқ равишда, цитруслар ракининг қўзғатувчиси грейпфрут устица очиқлиги туфайли унга кириб келса, мандаринда ёпиқлигидан кириб кела олмайди. ўсимликларнинг касалликларга чидамлилиги гул тузилишига ҳам боғлиқ. масалан, тош қоракуя билан касалланувчи ўсимликларнинг гулининг ёпиқ гуллаши туфайли у кам зарарланади. ўсимликларнинг чидамлилик даражаси ўсимликда синтез қилинаётган моддалар миқдори ва сифати билан боғлиқдир. факультатив паразитлар ҳар-хил гидролитик ферментларга эга бўлганлигидан улар парчаланиш хусусиятига эга ва шунинг учун улар некротрофлар деб номланилади. шунинг учун бу ўсимликларда фотосинтез жараёни амалга ошиши натижасида ҳосил бўлган углеводлар паразитлар учун озиқа манбаи ҳисобланади. масалан, ғўзанинг вилтга …

чидамсизлик хусусияти аминокислоталар таркиби билан боғлиқдир. масалан, аденин маълум миқдорда phytopthtora infestans замбуруғини ўсишини чегаралаб қўяди. оқсилнинг парчаланиши натижасида ҳосил бўлган амиак ва мочевина замбуруғларга сальбий таъсир кўрсатади. органик кислоталар. ҳужайра шираси таркибидаги водород ионларига боғлиқ равишда ҳосил бўладиган рн миқдори замбуруғлар фермент хусусиятига таъсир кўрсатади. осмотик босим ва ўтказувчанлик. паразит замбуруғлар ҳужайрасининг босим кучи ўсимлик ҳужайрасига нисбатан юқори бўлади. натижада унинг ўсимлик ичига кириб келиши тезлашади. касалликка чидамли навларнинг ҳужайрадаги босим миқдори чидамсиз навга нисбатан юқори бўлади. масалан, замбуруғда ҳужайрасининг босим кучи 44 атм, ўсимликда 22 атмга тенгдир. ҳужайранинг тургор ёки плазмолиз ҳолати ҳам касалликнинг кириб келишида муҳим роль ўйнайди. тадқиқотларнинг кўрсатишича, касалликларнинг кенг тарқалиши ўсимлик ҳужайрасининг плазмолиз ҳолатида кўп учрайди. физиологик актив моддалар. айрим ўсимликлар кўпгина биологик актив моддаларни, витаминларни синтез қилади. масалан, витамин в, биотин ва бошқалар. ҳосил бўлган биологик актив моддалар ўсимлик ҳужайрасида патоген микроорганизмлар ривожланишига тўсқинлик қилади. алкоидлар, гликозидлар, эфир мойлари, ошловчи моддалар ҳам замбуруғлар …

лар ҳужайранинг нобуд бўлишига олиб келади ва факультатив паразитлар ўлик ҳужайрада сапрофитлар тариқасида яшашни давом эттиради. тезда сезгирлик туфайли некроз ҳосил бўлиши бошланади. некроз ҳосил бўлган ҳужайраларда замбуруғ ҳужайраси ҳам бирга ҳалок бўлади. масалан, ун шудринг замбуруғи erysiphe poligoni - бедада касаллик келтириб чиқарганда чидамли навларда некроз миқдори кўп бўлади. замбуруғ гифаси ҳужайрага кириб гаусторий ҳосил қилади ва мицелийни озиқлантиради. чидамли навларга эса гифа ҳужайрага кириб келиши билан гифа ва ядро қорайиб, тезда гифа билан ҳужайра ядроси ҳалок бўлади. бу ҳужайралар атрофидаги хужайралар ҳам тезда ҳалок бўлиб ўзига хос зона ҳосил қилади. масалан, занг замбуруғи ғалла экинларида, картошкада - фитофтора касалликлари ўсимликка кириб келганда ҳужайралар рангсизлашиб улар ҳалок бўлади. бундай барглар доғларда замбуруғ спораси ҳосил бўлиши билан туғалланади. касаликка берилувчан навларда касаллик тезда тарқалиб, ўсимликни ўсишдан қолдиради ва ҳосил миқдорини пасайтиради. ферментни хусусиятларининг кучайиши. модда алмашиниш жараёнидаги ўзгаришларни келиб чиқиши чидамсиз навларда инфекциянинг кўпайишига, чидамли навларда инфекциянинг камайишига сабаб бўлади. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўсимликларнинг химояланиш механизми"

1404219085_52059.doc ўсимликларнинг ҳимояланиш механизми. суст ва фаол иммунитет режа. 1. ўсимликларнинг ҳимояланиш механизмининг моҳияти. 2. суст ва фаол иммунитет факторлари нима. 3. ўсимликларнинг кимёвий таркибининг касаллик қўзғатувчиларга таъсири. 4. ўсимликларнинг фаол иммунитетини такомиллаштириш йўллари. касаллик қўзғатувчи микроорганизмлар ўсимлик билан муносабатда бўлгандан кейин улар орасида ўзига хос жараёнлар руй беради. ўсимликлар баъзан микроорганизмларга қаршилик кўрсатса, баъзан ўзини улардан мухофаза қилади. улар орасидаги муносабатларнинг амалга ошишида экологик шароит асосий роль ўйнайди. экологик шароит микроорганизларга қулай бўлганда ўсимликка таъсир кўрсатиш хусусияти кучайса, аксинча патоген организмларнинг тарқалишига салбий таъсир кўрсатади. с.тарр (1975) фикрич...

DOC format, 60.0 KB. To download "ўсимликларнинг химояланиш механизми", click the Telegram button on the left.

Tags: ўсимликларнинг химояланиш механ… DOC Free download Telegram