islom dini va bayram marosimlari

DOC 9 pages 99.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 99.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

ислом динининг маросимлари islom dini va bayram marosimlari raja 1. islom dini va islomning asosiy shartlari 2. islom dini bayramlari 3. islom dini marosimlari islom so’zining arab tilidagi lug’aviy ma’nosi – taslim bo’lish, bo’ysunish, istilohda esa yagona allohga bo’ysunish ma’nolarini beradi. islom dini ta’limoti bo’yicha muhammad payg’ambar avvalgi (o’rta yer havzasi tsivilizatsiyasida ma’lum bo’lgan) payg’ambarlar ishini davom ettirgan, ular dinini qayta tiklagan, qiyomat oldidan yuborilgan oxirgi payg’ambar (xotam al-anbiyo’) – nabiy va rasul deb tan olinadi. islomning asosiy shartlari hisoblanmish besh rukn quyidagilardir: imon; namoz; zakot; ro’za; haj; imon masalasida islomda (ahl as-sunna, shi‘alar, xavorijlar ichida) avvalgi davrda turli maktablar vujudga kelib, ular shu kungacha rivojlanib kelmoqda. ba’zi ta’limotlar (masalan, mu’tazila, murji’a) yo’qolib, yangi teologik maktablar paydo bo’lgan. shuningdek, ko’p hollarda alohida olingan mashhur mutafakkir-ulamoning shaxsiy yo’li (mazhabi) o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’ladi. ahl as-sunna va-l-jamoa ichida klassik davrda ikki asosiy maktab – moturidiylar va ash’ariylar kuchli mavqega ega bo’ldilar. …

2 / 9

r’onning «al-ixlos» surasida alloh taoloning yagonaligi shunday ta’riflanadi: «aytgin (ey, muhammad payg’ambar): alloh yagonadir, beniyozdir (hech kim va hech narsaga muhtoj emas, balki barcha unga muhtojdir), tug’magan, tug’ilmagan va uning tengi yo’qdir» (qur’on, 112:1-4); farishtalarning borligiga imon keltirish. farishtalar (malo’ika) allohning nurdan yaratgan, uning buyruqlarini so’zsiz bajaruvchi, uning amridan tashqari chiqmaydigan xos bandalaridir. ulardan jabroil, mikoil kabi buyuk farishtalarning nomlari qur’onda zikr etilgan. jabroil farishtaning vazifalaridan biri payg’ambarlarga allohning vahylarini yetkazish bo’lgan. farishtalardan ba’zilari odamlar bilan doim birga bo’lib, ularning yaxshi va yomon ishlarini yozib boradilar. qur’onda ular «kirom kotibun» (mukarram kotiblar) deb zikr etilgan (qur’on, 82: 10-12). bundan tashqari, tafsir kitoblarida isrofil, azro’il nomli farishtalarning ismlari qayd etilgan. qur’on va hadislarda farishtalar haqida juda ko’p yerda so’z yuritilgan. ularga ishonish imonning shartlaridandir; ilohiy kitoblarga imon keltirish. alloh muhammad payg’ambarga qur’onni nozil qilganidek, boshqa payg’ambarlarga ham kitoblar tushirgan. ulardan bizga ma’lum bo’lganlari: ibrohim payg’ambarga «sahifalar», muso payg’ambarga «tavrot», dovud payg’ambarga …

3 / 9

’ambarlarning umumiy soni 124 ming ekanligi bayon qilingan. musulmonlar uchun ulardan qur’onda nomi zikr qilingan va zikr qilinmaganlarning barchasiga barobar imon keltirish shart; oxirat kuniga ishonish. dunyoning ibtidosi bo’lgani kabi uning intihosi ham bor. islom ta’limotiga ko’ra, bu dunyo bir sinov maydonidir. bu dunyoda qilingan savob ishlar uchun mukofot, gunoh ishlar uchun jazo beriladigan oxirat hayoti mavjud. qiyomat kuniga va oxirat hayotiga ishonish islomning asosiy g’oyalaridandir; taqdirga – inson boshiga tushgan yaxshiligu yomonlik allohdan ekaniga e’tiqod qilish. yuqorida aytib o’tilganidek, islomning ma’nosi «taslim bo’lmoq» dir. shunga binoan, inson hayotda ro’baro’ bo’ladigan barcha yaxshi-yomon ishlarni o’zi uchun alloh tomonidan belgilangan sinov va imtihon deb bilishi lozim. yaxshiliklarga shukur qilmog’i, qiyinchilik va mashaqqatlarga sabr qilmog’i imonning shartlaridan hisoblanadi; o’limdan keyin qayta tirilishga ishonish. islom ta’limotiga ko’ra, qiyomat kuni bo’lganda barcha insonlar qabrdan turadilar va mahshargoh maydoniga yig’iladilar. u yerda barcha odamlar dunyodagi amallariga qarab mukofot (jannat) yoki jazo (do’zax)ga mahkum etiladilar. namoz …

4 / 9

aqa qilish. zakot moli zakot miqdoriga yetgan badavlat kishilar uchun farz etilgan. zakot yetim-esir, beva-bechoralar, musofirlar, qarzdorlar, alloh yo’lida yurganlar, zakot yig’uvchilarga beriladi. zakot hijriy hisob bilan bir yil davomida ishlatilmay turgan yoki shaxsiy ehtiyojdan tashqari xususiy mulk sifatida foydalanilayotgan mablag’dan beriladi. zakot islomdagi ijtimoiy himoyalashning o’ziga xos ko’rinishidir. bu jamiyat taraqqiyoti, tinch va osudaligi yo’lida katta ahamiyat kasb etadi. ro’za yilda bir oy – hijriy qamariy kalendarning ramazon oyi davomida kunduz kunlari yeyish-ichish va jinsiy aloqada bo’lishdan tiyilish. ro’za hijratning ikkinchi yili farz bo’lgan. bu ibodat kasal yo safarda bo’lgan kishilardan boshqa kunlarda tutib berish sharti bilan soqit qilinadi. sababsiz ro’zani buzgan kishi uning kafforati sifatida ikki oy paydar-pay ro’za tutishi lozim bo’ladi. shuningdek, ro’za ramazondan tashqari oylarda ham tutilishi mumkin. masalan, nafl ro’za yoki qasamni buzishdagi kafforat ro’zasi tutiladi. haj qodir bo’lgan kishi uchun umrida bir marta makka shahridagi ka’bani ziyorat qilish va ushbu ibodat o’z ichiga oladigan …

5 / 9

arrufiga kiritgan edi. xalifalikka kirgan hududlarga asta-sekin arab madaniyati, uning ko’plab unsurlari kirib kela boshladi. eng asosiysi, islomning muqaddas kitobi «qur’oni karim» g’oyalari turli xalqlar orasida keng yoyila boshladi. buning uchun bu erlarda arab tili, arab yozuvi joriy etildi. musulmon madaniyatining ko’rki hisoblangan naqshinkor bezaklar bilan ziynatlangan salobatli masjidu madrasalar, xonaqoyu maqbaralar, diniy va ilmiy kitoblar, qo’lyozmalarga boy kutubxonalar va boshqa inshootlar qad rostlay boshladi. ular shu xalqlarning avvalgi moddiy madaniyati xarobalari o’rnida barpo etildi. «qur’oni karim” («qiroat» so’zidan olingan) g’oyalari, qadriyatlari (odamlarni to’g’rilik, rostgo’ylik, poklik, halollik, ezgulik, yaxshilik, saxovat, do’stlik, birodarlik, o’zaro totuvlik, hamjihatlik, tinchligu osoyishtalikka undash va h.k.), islomiy ahkomlar, jamiyatu odamlar hayotiga singdirib borilib, shu asosda ular avvalgi ko’pxudolik, g’ayridiniy sarqitlardan, xurofot tushunchalaridan xalos bo’lib bordilar. xalifa usmon payg’ambarimiz o’limidan keyin og’izma-og’iz ko’chib yurgan “qur’oni karim” matnlarini bir joyga to’plab, yagona mukammal matnni yaratib, islom madaniyati tarixida nom qoldirgan. u kotib muhammad zayd ibn sobit ko’magida va …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini va bayram marosimlari"

ислом динининг маросимлари islom dini va bayram marosimlari raja 1. islom dini va islomning asosiy shartlari 2. islom dini bayramlari 3. islom dini marosimlari islom so’zining arab tilidagi lug’aviy ma’nosi – taslim bo’lish, bo’ysunish, istilohda esa yagona allohga bo’ysunish ma’nolarini beradi. islom dini ta’limoti bo’yicha muhammad payg’ambar avvalgi (o’rta yer havzasi tsivilizatsiyasida ma’lum bo’lgan) payg’ambarlar ishini davom ettirgan, ular dinini qayta tiklagan, qiyomat oldidan yuborilgan oxirgi payg’ambar (xotam al-anbiyo’) – nabiy va rasul deb tan olinadi. islomning asosiy shartlari hisoblanmish besh rukn quyidagilardir: imon; namoz; zakot; ro’za; haj; imon masalasida islomda (ahl as-sunna, shi‘alar, xavorijlar ichida) avvalgi davrda turli maktablar vujudga kelib, ular shu kungach...

This file contains 9 pages in DOC format (99.0 KB). To download "islom dini va bayram marosimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini va bayram marosimlari DOC 9 pages Free download Telegram