milliy dinlar, ularning paydo bo’lishi va e’tiqod manbalari

DOCX 8 стр. 44,2 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 44,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

oraliq answers (dinshunoslik) 1. milliy dinlar, ularning paydo bo’lishi va e’tiqod manbalari. 1. milliy dinlar o‘z mazmun-mohiyati bilan asosan bir millatga mansub xalqlar e’tiqod qiladigan dinlardir. milliy dinlar shakllanishining dastlabki va eng so‘nggi davrlarini bir-biridan farqlash lozim. dastlabki milliy dinlar quldorlik jamiyatida vujudga kelgan bo‘lib, odatda, politeistik, ya’ni ko‘p xudolik dinlari bo‘lgan. masalan, qadimgi grek dini ko‘p xudolikning o‘zginasidir. zevs-pantion (qadimgi grek tilida - bosh xudo) hisoblanib, bir ukasi dengiz xudosi, ikkinchi ukasi - yer osti podsholigining xudosi hisoblanar edi. shuningdek, muhabbat va go‘zallik ma’budasi, urush xudosi xudosi, quyosh xudosi va san’at homiysi va boshqa yana bir qancha xudolar bo‘lgan. xudi shunga o‘xshash qadimgi yahudiylar dinning xudosi - yaxve ham ko‘p xudolikning yaqqol namunasidir. quldorlik jamiyatidagi dastlabki milliy dinlarning o‘ziga xos yana bir xususiyati oxirat to‘g‘risidagi tasavvurning paydo bo‘lishi va unga ishonishidir. ammo bu davrda bunday tasavvurlar hali to‘la shakillanmagan edi. ular keyingi davrlarda rivojlangan. bu davrda qurbonlik qilish keng …

2 / 8

dinlar milliy davlat xarakterida bo‘lishi bilan boshqa din shakillaridan ajralib turgan. eng soʻnggi davrning milliy dinlariga quyidagilar kiradi: hinduizm, jaynizm, sikxizm, daosizm, konfusiylik, sintoizm va iudaizm (yahudiylik). 2. din tushunchasi, uning shaklllanishi va mazmun mohiyati 2. din (arabcha: - e'tiqod", „ishonch", „itoat") jamoat tomonidan shifrlangan qadimiy yozuvlar, mifologiya va rituallarga qat'iy amal qilingan holda bajariluvchi harakatlar to'plamidir; shuningdek, shaxsiy e'tiqod hamda mistik kechinmalardan iborat boʻlishi ham mumkin. „din“ atamasi ham jamoat e'tiqodiga oid shaxsiy amaliyotlarni, ham guruh tomonidan bajariluvchi rituallarga qoʻllanadi. inson dinsiz, e'tiqodsiz, biron-bir narsaga ishonchsiz yashay olmaydi. din insoniyatning eng teran, eng go'zal ma'naviy-ruhiy ehtiyojlaridan biridir. insoniyat tarixida din turli shakllarda namoyon boʻlgan. dinning dastlabki ko'rinishlari fetishizm, totemizm, animizm, sehrgarlik va b.dir. shuningdek, urug'qabila dinlari, milliy dinlar (iudaizm, hinduiylik, sintoizm, daosizm, konfutsiychilik), jahon dinlari (buddizm, xristianlik, islom) vujudga kelgan. din avvaliga ko'pxudolik (poli-teistik), so'ngra yakkaxudolik (monoteistik) koʻrinishida boʻlgan. har bir din diniy dunyoqarash, diniy marosim, diniy tuyg'u va …

3 / 8

irib, xulq-atvor qoidasiga aylantiradi. madaniyat rivojiga katta ta'sir ko'rsatib, umuminsoniy va milliy qadriyatlarni saqlab qolish va avloddan- avlodga yetkazish ishiga yordam beradi. din insonning ishonchli hamrohi, odamzot hayotining bir qismi boʻlib kelgan. unga turli davrda turlicha munosabatda bo'lingan. dinni jamiyatning hukmron kuchlari davlat siyosati darajasiga ko'targan yoki din hamda dindorlarni ayovsiz ta'qib ostiga olgan hollar tarixda ko'p uchraydi. yaqin o'tmishda - sho'rolar davrida dinni kamsitish va unga qarshi kurash siyosati olib borildi. o'zbekiston mustaqillikka erishgach, din madaniy-ma'naviy omillar umumiy silsilasiga kiruvchi teng huquqli qadriyat sifatida tan olindi va dinga to'la erkinlik berildi. diniy jamoalar, tashkilotlarga qonun doirasida ochiq va daxlsiz faoliyat ko'rsatish imkoniyati yaratildi. oʻzbekistan aholisining asosiy qismi islom diniga, yevropalik aholi xristianlikning pravoslaviye mazhabiga e'tiqod qiladi. ular b-n bir qatorda katolik, protestant, boshqa mazhab (jami 15 dan ortiq konfessiya) vakillari yashaydi. ular vatan mustaqilligini mustahkamlash, siyosiyijtimoiy barqarorlikni ta'minlash yo'lida faoliyat yuritmoqdalar. o'zbekiston dunyoviy davlat boʻlib, din davlatdan ajratilgan. vijdon …

4 / 8

dim etadi. 2. axloqiy yo'l-yo'riq: din ko'pincha axloqiy xatti-harakatlar va axloqiy qarorlar qabul qilish uchun asos yaratadi. u odamlarning boshqalar bilan qanday munosabatda bo'lishlari va o'z hayotlarini yashashlari haqida ko'rsatmalar berishi mumkin. 3. ijtimoiy nazorat: din axloqiy me'yorlar va me'yorlarni qo'llash orqali xulq-atvorga ta'sir qilishi va ijtimoiy tartibni saqlashi mumkin. bu axloqsiz yoki jamiyat uchun zararli deb hisoblangan ba'zi xatti-harakatlardan voz kechishi mumkin. 4. ijtimoiy qo'llab-quvvatlash: diniy jamoalar ko'pincha o'z a'zolariga kasallik, yo'qotish yoki qiyinchilik kabi muhtojlik paytlarida hissiy va amaliy yordam ko'rsatadilar. bu diniy jamoalar ichida kuchli ijtimoiy qo'llab-quvvatlash tarmog'ini yaratishi mumkin. 5. ijtimoiy o'zgarishlar: din ijtimoiy harakatlar va o'zgarishlar uchun katalizator bo'lishi mumkin. u shaxslarni ijtimoiy adolat va tenglik yo‘lida ishlashga ilhomlantirish qudratiga ega va odamlarni ijtimoiy muammolarni hal qilishga safarbar qila oladi. 6. shaxsni shakllantirish: din individual va guruh o'ziga xosligini shakllantirishda muhim rol o'ynashi mumkin. bu tegishlilik va maqsad tuyg'usini ta'minlaydi va odamlarga dunyodagi o'z o'rnini …

5 / 8

ta’limotlar mazmunli va to‘liq hayot kechirishda rahm-shafqat, ogohlik va axloqiy xulq-atvor muhimligini ta’kidlaydi. buddaviylik taʼlimotining tarqalishiga buddist rohiblar va amaliyotchilarning missionerlik harakatlari, shuningdek, turli mintaqalar oʻrtasidagi savdo va madaniy almashinuvlar yordam berdi. natijada, buddizm turli xil urf-odatlar va maktablarga aylandi, ularning har biri o'ziga xos amaliyot va ta'limotlarni sharhlaydi. buddizm ildiz otgan jamiyatlarning ijtimoiy va madaniy tuzilishiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. u san'at, adabiyot va me'morchilikka ta'sir ko'rsatdi va ijtimoiy normalar va qadriyatlarni shakllantirishda ham rol o'ynadi. buddist ta'limotlari ko'pincha tinchlik, bag'rikenglik va zo'ravonlikni targ'ib qilish bilan bog'liq bo'lib, ijtimoiy adolatsizliklarni bartaraf etish va inson huquqlarini ta'minlashga qaratilgan ijtimoiy harakatlar va tashabbuslarni ilhomlantirgan. umuman olganda, buddist ta'limotlarining mohiyati va tarqalishi odamlar va jamoalar hayotiga chuqur ta'sir ko'rsatdi, ijtimoiy birlikni, axloqiy yo'l-yo'riqni, ijtimoiy qo'llab-quvvatlashni, shaxsiyatni shakllantirishni va nizolarni hal qilishni ta'minladi. 5. zardushtiylik dinining asosiy g’oyalari va e’tiqod manbalari. 5. zardushtiylik dunyodagi eng qadimgi dinlardan biri boʻlib, taxminan 3500 yil avval qadimgi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliy dinlar, ularning paydo bo’lishi va e’tiqod manbalari"

oraliq answers (dinshunoslik) 1. milliy dinlar, ularning paydo bo’lishi va e’tiqod manbalari. 1. milliy dinlar o‘z mazmun-mohiyati bilan asosan bir millatga mansub xalqlar e’tiqod qiladigan dinlardir. milliy dinlar shakllanishining dastlabki va eng so‘nggi davrlarini bir-biridan farqlash lozim. dastlabki milliy dinlar quldorlik jamiyatida vujudga kelgan bo‘lib, odatda, politeistik, ya’ni ko‘p xudolik dinlari bo‘lgan. masalan, qadimgi grek dini ko‘p xudolikning o‘zginasidir. zevs-pantion (qadimgi grek tilida - bosh xudo) hisoblanib, bir ukasi dengiz xudosi, ikkinchi ukasi - yer osti podsholigining xudosi hisoblanar edi. shuningdek, muhabbat va go‘zallik ma’budasi, urush xudosi xudosi, quyosh xudosi va san’at homiysi va boshqa yana bir qancha xudolar bo‘lgan. xudi shunga o‘xshash qadimgi yah...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (44,2 КБ). Чтобы скачать "milliy dinlar, ularning paydo bo’lishi va e’tiqod manbalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliy dinlar, ularning paydo b… DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram