jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o'rni

PPTX 2,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1734090375.pptx /docprops/thumbnail.jpeg jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni xix asrda ma’rifatparvarlik g’oyalari bilan nom olgan va xx asr boshida rivojlangan jadidchilik harakatining taraqqiyparvar nomoyondalari – behbudiy, fitrat, cho’lpon, munavvar qori, abdulla avloniylar ijodi va faoliyatida yana ham kuchaydi. jadidlar turkistondagi xalqlarni birlashtirish va butun o’lkaning milliy mustaqilligi uchun kurash g’oyasini ilgari surdilar. ma’lumki, o’z faoliyatini nafaqat siyosiy, balki ta’lim va tarbiyani yuksaltirish, turkiston o’lkasini ma’naviy hamda ma’rifiy isloh qilish, barkamol avlodni tarbiyalash masalasini o’z oldiga maqsad qilib qo’ygan jadidlar harakati o’lka xalqlari tarixida muhim ro’l o’ynagan. aslida jaded so’zi (arabcha “jadid”-yangi) yangilanish ma’nosini anglatib, yangi zamonaviy maktab, matbaa, milliy taraqqiyot usullarini jamiyatga tadbiq etishdan iborat ijtimoiy-siyosiy va ma’rifiy harakat, shu oqim tarafdorlarining umumiy nomi. jadidchilik xix asr oxiri va xx asr birinchi choragida turkistondagi milliyozodlik harakatining milliy mafkurasi, o’lka xalqlarining milliy mustaqillik va ma’rifatparvarlik g’oyasi sifatida shakllandi. barkamol avlod tarbiyasida jadidlar faoliyatining …

dan borishni taklif etganlar.1 turkiston jadidlari chor hukumati istibdodidan qoloq ahvolga tushib qolgan turkiston mahalliy aholini, jumladan o’sib kelayotgan yoshlarni ijtimoiy-siyosiy, madaniy-marifiy turmishini, ong-saviyasini ko’tarish, taraqqiy ettirish maqsadida juda katta madaniy ishlarni olib bordilar. mahmusxoja behbudiy ta’kidlaganidek, “har bir mamlakatda islohot va madaniyat asbobig’a tasavvul (vosita) va tashabbus etmoqlik harakati u mamlakatning yoshlari tarafidan zuhur eta boshlagani kabi, bizning turkistonda ham madaniyat eshigi manzalasida bo’lgan maktabi ibtidoiy ila intiboh va islohot jarchisi bo’lgan milliy matbuot qayratlu yoshlarning harakati maorif parvaronlarini soyasida vujudga keldi”.2 jadidlar ta’limoti – o’z zamonasining haqiqiy ta’limoti edi. chunki u nafaqat taraqqiyparvar shaxslar, balki fikrlovchi yoshlarni o’z ketidan ergashtira oladi. jadidlar voyaga yetgan yoshlar turkiston kelajagi, ravnaqi uchun kurashchi bo’lib yetishishi kerakligini uqtirdilar va bunda ular har xil illatlardan xalos bo’lishlarini ta’kidlaydilar. misol uchun, mahmudxo’ja behbudiy yosh yigitchalarni turli xil yomon illatlardan qaytargan, uning oqibatlaridan o’quvchilarni turli xil yomon illatlardan qaytargan, uning oqibatlaridan o’quvchilarni xabardor qilgan va …

olaning ta’lim va tarbiya olishida ota-onaning javobgarligi haqida so’z yuritib, o’z farzandining ma’rifatli bo’lishi uchun qo’llaridan kelgancha harakat qiladigan zotlar mavjudligini ta’kidlagan. behbudiy bayrut oliy o’quv yurtlari va dorulfununida farang, olomon va ingliz tillarida o’qitilishi, yevropalik olimlarning u yerda dars berishi, kimyo labaratoriyalarining borligi, tibbiyot oliygohlarida jarrohlik xonalarining borligiga havas va e’tiqod qilgan bo’lib, ona-turkistonning taraqqioyotdan naqadar orqada qolganini afsuslar bilan yozadi. jadidlar ota-onalar o’z farzandlarining tarbiyasi bilan shug’ullanib, ularni maktab va madrasalarga tayyorlab berishlarini ta’kidlaganlar. maktab va madrasalarda o’qib, ularni tugatib, yoshlar rivojlangan davlatlarning o’quv yurtlarida bilimlarini oshirib, zamonaviy ilmlarni egallashlari kerakligini uqtirganlar. adabiyotlarda yozilishicha, turkistondagi maorif tizimini isloh qilishni asosiy maqsad qilib olgan jadidlar yoshlarni milliy mustaqillik manfaatlarini himoya qila oladigan, iqtisodiy va siyosiy qaramlikdan chiqish muammolari bilan shug’ullanadilar, zamonaviy bilimga ega kadrlar bo’lishi kerakligini anglaganlar. jadidlar xalqning madaniyatdarajasini xalqaro saviyaga ko’tarishni orzu qilganlar, buning uchun esa yoshlarni yevropaning eng yaxshi o’quv maskanlarida o’qitish zarur, deb hisoblaganlar. yoshlarni …

ri yoshlarga murojaat ham etib, ularni oldinga intilishga, zamonaviy bilimlarni egallashga va umuman, ravnaq etishga chorlaganlar. shu o’rinda jadidlarning yoshlarga murojaatiga e’tibor qilaylik: “ey, g’ayratlik yoshlar! bir-biringiz ila ittifoq etub, jamiyatlar barpo qilub, ……millat yo’lida xizmat etingiz. millat va xalq sizdan hurmatva yaxshilik talab etadur, nafsoniyat va g’urur emas….. muhtaram yoshlar! zamon siznikidir. balki butun sharingiz va millatingiz ila taraqqiy qilursiz”. tarixdan ibrat olib yashash, tarix haqiqatlarini bilish kishiga quvvat beradi, uni hayot haqiqati bilan qurollantiradi. tarixni yozishda hech qachon o'ng tomonga ham, chap tomonga ham og'masdan, faqat haqiqat va adolat nuqtai nazaridan yo'l tutilishi kerak. soxta tarix bamisoli og'u kabi insonni zaharlaydi, uning ong-u dunyoqarashini chalg'itadi. an'analarimizni bilish degani. agarki har qaysi odam kechagi kunni yaxshi biladigan bo'lsa, hech qachon avvalgi xatosini yana takrorlamaydi. eski tuzum davrida biz o'z tariximizni bilmas edik. ko'zimiz bamisoli ko'r edi. butun olam yuksak hurmat va ehtirom bilan tilga oladigan buyuk ajdodlarimizni tanimas edig-u, …

ishjarayoniga jalb etish, madaniyma’naviysaviyatini yuksaltirishga chorlaydi. jahon taraqqiyoti yutuqlarini turkistonga olib kelish istagida ulardan vatan uchun xizmat qiladigan yetuk olimlar, sanoat va qishloq xo’jaligi sohalarining zamonaviy bilimdon, mutaxasislari, madaniyatarboblari yetishib chiqib, ular yurtini obod, farovon etishlariga ishonganlar. chunki jadidlarning o’zlari ham yosh bo’lganliklari uchun mahalliy yoshlarning muammolari, fikr-g’oyalari turli voqealarga munosabati ularga juda yaqin va tushunarli edi. 1. oblomurodov n, hazratqulov a va boshqalar. o’zbekiston tarixi.(o’quv qo’llanma)t.2011 foydalangan adabiyoti 2. m.abdurashidxonov. xotiralarimdan(jadidchilik tarixidan lavhalar). 3. behbudiy m. muhtaram yoshlarga murojaat. oyna-1914. 41-son 4. karimov i.a. biz kelajagimiznio’z qo’limiz bilan quramiz.t:o’zbekiston.1999.b.385 image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.png image8.png image1.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o'rni"

1734090375.pptx /docprops/thumbnail.jpeg jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni xix asrda ma’rifatparvarlik g’oyalari bilan nom olgan va xx asr boshida rivojlangan jadidchilik harakatining taraqqiyparvar nomoyondalari – behbudiy, fitrat, cho’lpon, munavvar qori, abdulla avloniylar ijodi va faoliyatida yana ham kuchaydi. jadidlar turkistondagi xalqlarni birlashtirish va butun o’lkaning milliy mustaqilligi uchun kurash g’oyasini ilgari surdilar. ma’lumki, o’z faoliyatini nafaqat siyosiy, balki ta’lim va tarbiyani yuksaltirish, turkiston o’lkasini ma’naviy hamda ma’rifiy isloh qilish, barkamol avlodni tarbiyalash masalasini o’z oldiga maqsad qilib qo’ygan jadidlar harakati o’lka xalq...

Формат PPTX, 2,3 МБ. Чтобы скачать "jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o'rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jadid ma’rifatparvarlarining o’… PPTX Бесплатная загрузка Telegram