ўзбекистон республикасининг ташкил топиш арафасида этник ҳолат ва миллий-ҳудудий чегараланишнинг мақсад ва моҳияти
Предварительный просмотр (5 стр.)
Прокрутите вниз 👇
![ди. унинг ёзишича, қобул ва унинг атрофидаги бир неча қишлоқларда сартлар яшайди, бошқа вилоят ва қишлоқларда эса бошқа халқлар, жумладан тожиклар яшайди[footnoteref:2], дейди. қозоқ ва қирғизлар учун ҳар қандай ўтроқ ҳаёт кечирувчи мусулмон сартдир. айниқса, кўчманчи қозоқ учун ҳар бир шаҳарли ва қишлоқ деҳқони сарт бўлган. расмий маҳкама тилида сарт сўзи тожиклар эмас, балки туркийлашган ўтроқ аҳоли тушинилган[footnoteref:3]. академик в.в.бартольд сарт атамаси туркийча “савдогар”, “савдо карвон боши” маъносини англатишини ҳамда қозоқ ва қирғизлар, умуман олганда турко-мўғул“ қабила ва элатлар этник келиб чиқишидан қатъий назар “сарт”атамасини туркистоннинг ўтроқ аҳолисига нисбатан ишлатишларини яхши билсада, сарт бу форсий забон этник бирлик – тожикдир[footnoteref:4], деган хулосага келади. [2: м.з.бобир. бобирнома. тошкент-1958.] [3: ниёз муҳаммад. “тарих-и шахрухия.] [4: бартольд в.в. щша асар, щша саҳифалар.] ҳозирги кунда фанда сарт атамаси масаласида асосан икки хил қараш шаклланган. биринчиси- сарт бу этнос, форсий забон тожикдир, деган қарашдир. дастлаб г.вамбери, в.радлов, н. остроумов[footnoteref:5]лар шундай фикр билан чиққан эдилар. бундай …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/preview_AtRjasI.webp "ўзбекистон республикасининг ташкил топиш арафасида этник ҳолат ва миллий-ҳудудий чегараланишнинг мақсад ва моҳияти - Страница 3")
![лари ўзбек ҳақида гап кетганда, фақат xvi аср бошларида шайбонийхон билан бирга ўрта осиёга кириб келган даштиқипчоқ кўчманчи ўзбекларини тушунади. [5: остроумов н.п. сарты. этнографические материалы. ташкент-1908/] [6: yu. bregel. the sart in the khanate of khiva. journal of asian history. v.12, №2ю 1978ю ] “сарт” масаласидаги иккинчи қараш асосан жадидларга тегишли бўлиб, уларнинг фаоллари шерали лапин, маҳмудхўжа беҳбудий[footnoteref:7]лар эдилар. бу қарашга и.магидович каби рус шарқшунослари ҳам ҳайрихоҳ эдилар. бу қараш тарафдорлари томонидан “сарт”нинг алоҳида этник бирлик, этнос эканлиги инқор этилади. шерали лапин “сарт”нинг келиб чиқиши масаласида в.в. бартольд билан 1894 йилда матбуотда қаттиқ бахслашади ва ўз позициясини аниқ ифодалайди. унингча: «сарт» этник келиб чиқишидан қатъий назар, ўрта осиёнинг туб жойли аҳолиси; алоҳида “сарт” тили бўлмаганидек, “сарт” деган алоҳида этнос, маҳсус халқ ҳам йўқ; сартлар маҳаллий форсий забон ва туркийгўй ўтроқ аҳолининг аралашувидан тарихан таркиб топган туркий тилли туркистонлилардир; уларнинг тили туркий тилнинг замонавий бир кўриниши бўлиб, у арабо-форсий тиллардан …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/preview_LOY7vIO.webp "ўзбекистон республикасининг ташкил топиш арафасида этник ҳолат ва миллий-ҳудудий чегараланишнинг мақсад ва моҳияти - Страница 4")
О "ўзбекистон республикасининг ташкил топиш арафасида этник ҳолат ва миллий-ҳудудий чегараланишнинг мақсад ва моҳияти"
xvii – боб 361 xvii–боб. ўзбекистон республикасининг ташкил топиш арафасида этник ҳолат ва миллий-ҳудудий чегараланишнинг мақсад ва моҳияти xx асрнинг бошларига келганда туркистонда қадимдан давом этиб келаётган этник мураккаблик анча тартибга тушиб қолган эди. туркистон аҳолиси орасида икки тиллилик, яъни туркий-ўзбек ва форсий-тожик тиллари мавжуд бўлиб, аҳолининг аксарият кўпчиллиги туркий-ўзбек тилида сўзлашар эди. бу икки тилда сўзлашувчи элатлар ҳудудий жойлашиш жиҳатидан шунчалар бир-бирлари билан аралашиб кетган кетган эдиларки, дастлаб миллий- ҳудудий чегаралаш даврида уларни иккига ажратиб ташлаш жуда оғир кечган. бу ҳолат жуда қадим-қадимлардан давом этиб келаётган тарихий жараён ва этномаданий ҳақиқат эди. ҳар иккаласининг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш даражаси ҳам бир хил бўли...
Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (35,6 КБ). Чтобы скачать "ўзбекистон республикасининг ташкил топиш арафасида этник ҳолат ва миллий-ҳудудий чегараланишнинг мақсад ва моҳияти", нажмите кнопку Telegram слева.
DOC
PPTX
DOC
DOC
DOC
DOC
DOCX
DOC
DOC
DOC
DOC