психология фанининг тарихи. олий асаб фаолияти ва психика

PPTX 25 pages 70.8 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.8 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

слайд 1 психология фанининг тарихи. олий асаб фаолияти ва психика психология фанининг тарихи. олий асаб фаолияти ва психика режа: 1. психология фанининг келиб чиқиши 2. олий асаб фаолияти ва психика 3. шахс дунёқараши ва эътиқодини ўзгартирувчи омиллар психология фанининг келиб чиқиши психология термини xvi асрда пайдо бўлиб, xviii аср ўрталаридан кенг ишлатила бошланди. бироқ инсон психикаси (рух)ни ўрганишга жуда қадим даврлардаёқ харакат қининган. қадимги хиндистон, хитой, миср, бобил, юнонистон каби мамлакатларда руҳий холат хақида илк фикрлар илгари сурилган. лекин психика хақидаги таълимот фалсафа фани доирасида унинг бир қисми сифатида ўрганилди. психология тарихида ҳам, фалсафада бўлганидек, асосан икки оқим – материализм ва идеализм кураши мавжуд. материалистик оқим тарафдорлари психикани табиий матриалистик нуқтаиназардан тушунтиришга ҳаракат қилдилар психология фанининг келиб чиқиши хусусан қадимги юнон мутафаккир-материалистлари барча мавжуд нарсаларни жумладан психикани ягона моддий асослар э.аввал 624-547 сув (фалес), ҳаво (анаксимен), олов (гераклит э.ав. 540-480) атомлар йиғиндиси) демокрит (э.авв. 460-370), (эпикур э.авв.341-270) ва ш.к.дан келиб …

2 / 25

қилсада, психик жараёнлар, хусусан сезги, хотира тўғрисида мантиқий тафаккур ва психик холатлар хақида хозирги замон психология фанига асос бўлган таълимот яратди дунёқарашларида пантеизм (вужудиюн) ҳукмрон бўлган ўрта осиё пантеизм (юнон - ҳамма нарса, худо) – пантеизм; худони табиатга тенглаштирувчи ва табиатни худонинг сиймоси деб қаровчи диний-фалсафий таълимот; табият қонунларига мистик тус бериб, фанни динга яқинлаштиришга интилиб, диний химоя қилувчи “таълимот”) мутафаккирлари – форобий (870 й. милод), абу али ибн сино, абу райхон беруний ва бошқаларнинг хам руҳий олам хақидаги таълимотлар диққатитга сазовор. форобий психик ҳодисаларни ўрганиш ва билиш назариясида арасту изидан бориб, айрим масалаларда ундан илгарилаб кетди. психиканинг табиатга муносабатит масаласини дуалистик тарзда хал қилган француз файласуф-рационалисти р.декарт асаб тизимининг рефлекторик иши ғоясини илгари сурди (рефлекс) ва хис-туйғуларнинг физиологик асослари хақида фикрлар билдирди. ассоциация (т.гобс, декарт), аффект (б.спиноза) (лот. –руҳий хаяжон, эхтирос) – тез ва кучли пайдо бўлиб, шиддат билан ўтадитган қисқа муддатли эмоционал холат, апперцепция (лот. идрок, қабул қилиш) …

3 / 25

фанининг тараққиётида буюк роль ўйнаган п.п.блонский г.с.костюк к.н.корнилов а.в.запорожнц л.с.виготский а.н.леонтьев а.р.лурия с.л.рубенштейн б.г.анаьев психология фанининг тараққиётида буюк роль ўйнаганб.г.анаьев, п.п.блонский, л.с.виготский, а.в.запорожнц, к.н.корнилов, г.с.костюк, а.н.леонтьев, а.р.лурия, с.л.рубенштейн, а.а.смирнов, б.м.теплов, д.н.узнодзе ва бошқа илмий қарашлар етишиб чиқди. москва, киев ва тбилисидаги психология илмий-тадқиўот институтлари москва, ленинград, тбилиси, пермь, рязань, влапдимир ва бошқа шахарлардаги университетлар ва педагогика институтларининг психология кафедралари психологик ғояларининг марказига айланиб қолди. замонавий жаҳон психологиясининг йўналишлари. бихевиоризм – психологик тадқиқот предмети сифатида фақат ҳулқ ва унинг ташқи ва ички стимулларга боғлиқлиги кўрилади. бихевиоризм хусусан психик воқеа-ҳодисаларни илмий тадқиқ этишни инкор этади. бихевиорим асосчиси америкалик олим д.уотсон (1878-1958). необихевиорим – хх асрнинг 30- йилларида бихевиоримдан кейин пайдо бўлган йўналиш. хулқни бошқарилишида психик ҳолатларнинг фаол ролини тан олиши билан таърифланади намояндалари: америкалик психологлар э. толмен (1886-1959), к.халл (1884-1952), б.скиннер (1904й.- ) замонавий жаҳон психологиясининг йўналишлари. гештальтпсихология хх асрнинг бошларида психология фанининг очиқ инқирози даврида германияда пайдо бўлган. ассоциативизмга қарши гештальтпсихологния …

4 / 25

д фрейд (1856-1939) номи билан боғлиқ бўлган таълимот. психоанализдан ташқари (ғоялар ва тушлар таъбирини изохлаш ва бошқа онгсиз психик воқеаларнинг, ҳамда турли руҳий касалликларни ташҳис этиш ва даволаш методларини), шахс назариясини, инсон ва жамият муносабатларига , инсонни психосексуал ривожланишининг босқичлари тўғрисидаги ғоялар мажмуйини қаратилган тизмни ўз ичга олганнеофрейдизм – з.фрейднинг психоанализи асосида ташкил топган таълимот. бу таълимот ўз намояндалари томонидан шахснинг шаклланишида жамиятнинг аҳамиятли ролини тан олиш ва инсоннинг ижтимоий ҳулқи ўрганишда органик эҳтиёжларга ягона асос сифатида қарашдан бош тортишлари билан ифодаланади. шахс дунёқараши ва эътиқодини ўзгартирувчи омиллар. жаҳон психологияси маълумотларининг кўрсатишича, хулқ-атворнинг муҳим мотивларидан бири бўлиб эътиқод ҳисобланади. баъзи манбаларда унга мана бундай таъриф берилган: эътиқод- шахсни ўз қарашларига, принципларига, дунёқарашига мувофиқ тарзда қарорга келишга ундайдиган муҳим мотивлар тизимидир. бошқа сўз билан айтганда, эътиқод шаклида намоён бўладиган эҳтиёжларнинг мазмуни- бу табиат, теварак-атрофдаги олам тўғрисидаги билимлар ва уларнинг муайян тарздаги тушунилиш демакдир. бу билимлар фалсафий, эстетик, табиий-илмий нуқтаи-назардан тартибга солинса …

5 / 25

имоийлашув жараёнида шахснинг етуклигини белгиловчи муҳим кўрсатгичлардан саналади. охирги йилларда психологияда назорат локуси назарияси (теория локуса контроля) кенг тарқалдики, унга кўра, ҳар бир инсонда икки типли масъулият кузатилади. биринчи типли масъулият шундайки, шахс ўзининг ҳаётида рўй бераётган барча ҳодисаларнинг сабабчиси, масъули сифатида фақат ўзини тан олади. («мен ўзим барча нарсаларга масъулман. менинг ҳаётим ва ютуқларим фақат ўзимга боғлиқ, шунинг учун ўзим учун ҳам, оилам учун ҳам ўзим жавоб бераман») хориж мамлакатларда ўтказилган тадқиқотларнинг кўрсатишича, иккинчи турли масъулият кўпрок ўсмирларга хос бўлиб, улардан 84% масъулиятни фақат бошқаларга юклашга мойил эканлар. бу маълум маънода ёшлар ўртасида масъулиятсизликнинг авж олганлигидандир. шунинг учун ҳам «назорат локуси» тушунчасини фанга киритган америкалик олим дж. роттер (j. rotter)нинг фикрича, масъулиятни ўз бўйнига олишга ўргатилган болаларда ҳавотирлик, нейротизм, конформизм ҳолатлари кам учраркан. улар ҳаётга тайёр, фаол, мустақил фикр юритувчилардир. уларда ўз-ўзини ҳурмат ҳисси ҳам юқори бўлиб, бу бошқалар билан ҳам ҳисоблашиш яшашга сира ҳалакит бермайди. шунинг учун ижтимоийлашувнинг …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "психология фанининг тарихи. олий асаб фаолияти ва психика"

слайд 1 психология фанининг тарихи. олий асаб фаолияти ва психика психология фанининг тарихи. олий асаб фаолияти ва психика режа: 1. психология фанининг келиб чиқиши 2. олий асаб фаолияти ва психика 3. шахс дунёқараши ва эътиқодини ўзгартирувчи омиллар психология фанининг келиб чиқиши психология термини xvi асрда пайдо бўлиб, xviii аср ўрталаридан кенг ишлатила бошланди. бироқ инсон психикаси (рух)ни ўрганишга жуда қадим даврлардаёқ харакат қининган. қадимги хиндистон, хитой, миср, бобил, юнонистон каби мамлакатларда руҳий холат хақида илк фикрлар илгари сурилган. лекин психика хақидаги таълимот фалсафа фани доирасида унинг бир қисми сифатида ўрганилди. психология тарихида ҳам, фалсафада бўлганидек, асосан икки оқим – материализм ва идеализм кураши мавжуд. материалистик оқим тарафдорлари п...

This file contains 25 pages in PPTX format (70.8 KB). To download "психология фанининг тарихи. олий асаб фаолияти ва психика", click the Telegram button on the left.

Tags: психология фанининг тарихи. оли… PPTX 25 pages Free download Telegram

психология фанининг тарихи. олий асаб фаолияти ва психика

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "психология фанининг тарихи. олий асаб фаолияти ва психика"

Similar files