психика ва онгнинг ривожланиш тарихи

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403959834_49616.doc психика ва онгнинг ривожланиш тарихи спорт психология фанининг мазмуни ҳақида гапириш-дан олдин умуман «психология» тушунчасининг моҳияти, яъни унинг нимани «англатиши» тўғрисида тўхталиб ўтсак. «психология» сўзи юнонча бўлиб, «психос»-руҳ, жон; «логия»-таълимот деган маънони билдиради. хозирги вақтда психология фани жуда кенг тармоқли фанлардан бирига айланган спорт психология ушбу фан тармоқларидан бири бўлиб, ўзининг ўрганиш объекти-муаммолари, усуллари ва қонуниятларига эга. спорт психологияси фани шуғулланувчи спортчилар (ўқувчи ва болалар) ва спорт турлари бўйича жамоалар ички олами, руҳий ривожланиш қонуниятлари ҳақидаги фан бўлиб, жисмоний тарбия ва спорт фаолияти билан бевосита боғлик шуни айтиб утиш керакки, спорт психологияси назариядан кўра амалиетга яқинроқ, яъни шуғулланувчи спортчилар (ўқувчи ва болалар) ўз фаолиятида туқнаш келади-ган муаммоларни тахлил қилишга ва ҳал этишга йўналтирилган. шахсий таркибни уқитиш ва тарбиялаш шуғулланувчи спортчилар (ўқувчи ва болалар) фаолия-тининг асосини ташкил этади. ўқитиш ва тарбиялаш жараёнлари эса психологик билимларга асосланади. келинг, яхшиси бунинг нима эканлигига эътиборни қаратайлик шунда юқорида айтилган фикрни тушуниш осон бўлади. …

идуал-психологик хусусиятларини, шунингдек спорт жамоада кечадиган ижтимоий-психологик ҳодисаларни билиши ва улар-ни бошқара олиши лозим. инсон психикаси мия фаолияти натижасидан иборат. психика инсон хулқ-атвори ва фаолиятинииг асоси бўлиб хизмат қилади. ташқи дунёни инсон онгида акс эттириш психика-нинг моқиятини ташкил этади. масалан, мусобақа даври психика воситасида мусобақалашув қолатни тўғри баҳолаш жуда катта аҳами-ятга эга. психологик акс эттириш натижасида инсон онгида объектив дунёнинг субъектив образлари яратилади. инсон руҳияти биосоциологик хусусиятга, табиатга эга; инсон руҳиятининг маълум бир белгилари биологик-ирсий йўл билан ота-оналаридан утади, қолган хусусиятлар эса иж-тимоий муҳит шарт-шароитлари таъсири остида ҳаёт фаолияти мобайнида қарор топади. - жисмоний тарбия ва спортдаги фаолиятининг ўзига хос хусусиятли шароитлари қуйидаги хусусиятлари билан ифода этилади. фаолият предмети сифатида одамнинг ўзи, спортчининг ўзи хизмат қилади. у фаолиятнинг фақат субъекти эмас, балки объекти ҳам ҳисобланади ва фақатгина бошқа одамлар учун эмас (жисмоний тарбия ўқитувчилари, мураббийлар, ҳакамлар, шериклари ва спортдаги рақиблари), балки ўзи учун ҳам. - жисмоний тарбияда ҳам ва спортда …

арни такомиллаштириш юзасидан тавсиялар ишлаб чикиш ва ҳ.з. психика ва онгнинг ривожланиш тарихи. биз яшаб турган ерда бундан бир неча миллион йил муқаддам фақатгина жонсиз табиат бўлган ва ҳеч бир тирик организм бўлган эмас. сўнгра ҳаёт пайдо бўлган, ўсимликлар ҳамда хайвонотлар вужудга келган. ерда ҳаётнинг пайдо бўлиши материя тараққиётидаги янги босқичдир, бу босқичда материя ўз тузилишига кўра анча мураккаб ва алоҳида хоссаларга эга бўлган. сесканувчанлик, яъни ташқи таъсирларга жавобан ҳаракатга келиш к;обилияти материянинг ана шундай хоссаларидан бири эди. бундай хосса ўсимликлардаёқ кўзга ташланади; масалан, агар мимозанинг бир хил турига тегиб кетилса, у ўз яироқчаларини юмиб олади. хатто энг содда жониворлар, жумладан, амёба ва бошқаларнинг ташқи таъсирларга реакция қилиши сезилиб туради. ерда материянинг янада тараққий қилиб бориши билан анча мураккаб тузилишга эга бўлган жониворлар вужудга келади, улар сезгирлик қобилиятига, яъни нарсаларнинг айрим хусусиятларини акс эттирувчи сеза олиш қобилиятига эга бўла бошлайди. бу эса ҳайвонлар асаб тизимининг хусусияти бўлган психиканинг энг содда. …

ривожланиш жараёни бир-биридан тамомила ажралиб турувчи икки даврни ўз ичига олади: хайвонлар психикасининг ривожланиши (бу ривожланиш биологик қонунларга: ирсият, ўзгарувчанлик табиий сараланиш қонуниятларига буисунади) ва одам онгининг ривожланиши. одам онги ижтимоий тарихий қонуниягларга мувофиқ равишда ҳам ривожланади. хайвонот оламида психиканинг ривожланиши руҳий жараёнларнинг майдонга келиши билан боғлик бўлган, бу руҳий жараёнлар теварак-атроф воқеликни акс эттириш ҳамда воқеликка мослашишнинг анча такомиллашган шаклларини вужудга келтиради. сезгилар ривожланиши билан кетма-кет равишда хайвонларда идрок (нарсаларни уларнинг бир қатор белгилари билан биргаликда акс эттириш) пайдо бўлади. юксак босқичга кўтарилган умуртқалиларда тасаввурлар (айни чоғда идрок этилмаган нарсаларнинг образлари, чунончи, маймун яқиндагина ўз кўзи билан кўрган, аммо айни пайтда яшириб кўйилган бананни ахтара бошлайди) майдонга келади. хайвонларнинг хотираси такомиллаша бошлайди (ҳайвонот оламининг энг содда вакилларида ҳам хотира кўртаклари кўзга ташланади). умурткали ҳайвонларда тафаккур белгилари мавжудлиги аммо ҳайвонларнинг тафаккури иисоннинг фикрлаш фаолиятига қараганда ниҳоятда содда тузилишга эга. психиканинг ривожланишида ҳайвоннинг ҳаёт кечириш тарзи катта аҳамиятга эга бўлиб, у …

шу тарзда мураккаб ҳаёт кечириш маймунларда фикрлаш фаолияти кур-тақларининг ривожланишига имкон яратган. психик ривожланиш кандай даражада бўлишига караб, ҳайвонларнинг хатти-ҳаракатлари ҳам ҳар хил шаклларда; инстинктлар, кўникмалар, ақлий хатти-ҳаракатлар шаклида бўлади. биз юкррида ҳайвонлар психикаси инстинктлари, кўникмалари, ақлий хатти-ҳаракатларининг хусусиятлари билан танишиб чиқдик. аммо ҳайвонлар психикаси ривожланишининг ҳатто энг юксак даражаси ҳам одам психикасига тенглаша олмайди. хайвонот оламининг юксак босқичидаги вакиллари маймунлар ва уларнинг аждодлари жисмоний ҳамда психик жихатдан қай тарзда ривожланганки, бунинг натижасида улар орасида энг мукаммаллари аста-секин ибтидоий одамга айланган? қандай қилиб хайвоннинг мияси миллионлаб йиллар давомида тараққий этиш билан инсон мияси бўлиб қолган? бизнинг маймунсимон аждодларимиз ижтимоий хайвонлар бўлган. меҳнатнинг ривожланиши жамият аъзоларининг янада жипслашишларига имкон яратган, зотан шу туфайли одамларнинг ўзаро кўмаклашиши, ҳамкорлик билан иш бажариш холлари янада кўпроқ юзага кела бошлаган ва бундай фаолиятнинг ҳар бир киши учун фойдалилиги равшанроқ англанган. шундай қилиб, инсонлик қиёфасини эгаллай бошлагач, одамларда бир бирларига ниманидир айтиш эхтиёжи тугилди. маймуннинг ҳали …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "психика ва онгнинг ривожланиш тарихи"

1403959834_49616.doc психика ва онгнинг ривожланиш тарихи спорт психология фанининг мазмуни ҳақида гапириш-дан олдин умуман «психология» тушунчасининг моҳияти, яъни унинг нимани «англатиши» тўғрисида тўхталиб ўтсак. «психология» сўзи юнонча бўлиб, «психос»-руҳ, жон; «логия»-таълимот деган маънони билдиради. хозирги вақтда психология фани жуда кенг тармоқли фанлардан бирига айланган спорт психология ушбу фан тармоқларидан бири бўлиб, ўзининг ўрганиш объекти-муаммолари, усуллари ва қонуниятларига эга. спорт психологияси фани шуғулланувчи спортчилар (ўқувчи ва болалар) ва спорт турлари бўйича жамоалар ички олами, руҳий ривожланиш қонуниятлари ҳақидаги фан бўлиб, жисмоний тарбия ва спорт фаолияти билан бевосита боғлик шуни айтиб утиш керакки, спорт психологияси назариядан кўра амалиетга яқинро...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "психика ва онгнинг ривожланиш тарихи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: психика ва онгнинг ривожланиш т… DOC Бесплатная загрузка Telegram