nerv sistemasining fiziologiyasi va yosh xususiyatlari

PPT 14 pages 251.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 251.5 KB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

слайд 1 nerv sistemasining fiziologiyasi va yosh xususiyatlari reja: nerv sistemasining umumiy tuzilishi. nerv tolasining xususiyatlari. nerv markazlari haqida tushuncha va ularning fiziologik xususiyatlari. nerv tizimi turli bo’limlari tuzilishi. bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’ini tekshirish usullari shartli va shartsiz reflekislar. shartli refleks turlari. shartli reflekslar tormozlanishi. nerv sistemasining funksiyasi 2 qismga bo’lininib o’rganiladi. 1. funksiya: odam organizmidagi barcha hujayra to’qima organlari va sistemalarining ishini boshqarish, tartibga solish, tashqi muhitdan va ichki organlardan keladigan axborotlarni qabul qilish, ularni markaziy nerv sistemasi bilan bog’lash, organizmning barcha organlarini bir-biri bilan bog’lash, organizmning bir butunligini, moddalar almashinuvi boshqarish o’sish va rivojlanishga ta’sir etishdan iborat. pavlov nerv sistemasining bu vazifasini unung quyi funksiyasi deb atagan. bu vazifani orqa va bosh miyaning quyi qismi uzunchoq, o’rta, oraliq miya, michada joylashgan nerv markazlari boshqaradi. nerv siostemasining 2-vazifasi: odamning tashqi muhit va atrofdagi boshqa odamlar bilan bog’lanishi, muomolasini tashqi muhit sharoitiga moslashuvini ta’minlaydi. tashqi muhit tasirida atrofdagi …

2 / 14

da va ichki organlarda joylashgan nerv tugunchalari kiradi. nerv sistemasining periferik qismi nerv tolalaridan iborat. bajaradigan vazifasiga ko’ra nerv sistemasi 2 qismga: 1. sogmatik nerv. 2. vegetativ nerv tizimiga bo’linadi. odam tanasining sezgi organlari skilet muskullari ishini boshqaradi. vegetativ nerv tizimi ichki organlar nafas olish, qon aylanish, ovqat hazm qilish, ayirish, oshqozon va ichki sekretiya bezlari ishini bajaradi. nerv tizimi nerv hujayralari va nerv tolalaridan tashkil topgan. nerv hujayralari neyron deyiladi. neyron kalta shoxlangan dendritlar va bitta uzun o’simta aksondan iborat. nerv sistemasining tanalari uning dendritlari to’planib qo’l rang moddani hosil qiladi. miyaning oq moddasi miyaning parda bilan qoplangan aksonlardan iborat. neyronlar tashqi tomondan parda membrana bilan qoplangan. nerv tolasining xususiyati: 1) qo’zg’aluvchanlik.2) o’tkazuvchanlik. qozg’aluvchanlik organizmning tashqi va ichki muhitdan kelkadigan ta’sirida javob reaksiyasi qobilyati. o’tkazuvchanlik qo’zg’aluvchanlikni o’tkaza olish xususiyati. ta’sirot berilgandan so’ng nerv tizimida fiziologik prosess yuz beradi. bu hodisa qo’zg’alish deb ataladi. bu qo’zg’alish nerv bo’ylab o’tkaziladi. muskul …

3 / 14

urgan qo’zg’alishdir. dominata odamning ruxiyatiga bog’liq bo’ladi. dominata- bu diqqat aktivlik demakdir. orqa miya: umrtqa kanalida birinchi bo’yin umrqasi bilan ikkinchi bel umurtqasi oralig’ida joylashgan. orqa miyaning ko’ndalang kesigida qo’kl rang modda kapalak shaklida joylashadi, atrofida oq modda bo’ladi. orqa miyada bo’yin, ko’krak, bel, dumg’aza segmentlar joylashgan. orqa miyaning har bir segmenti bir juftdan 31 juft nerv tolasi chiqadi, ular gavda, qo’l, oyoq muskullari va terini nerv bilan ta’minlaydi. orqa miya sklet muskullarini harakat refl;eksini amalga oshiradi (tirsak, tizza, panjalar reflekslari). uzunchoq miya- orqa miyaning davomi. uzunchoq miyada-nafas olish, o’sish, yutish, ter ajratish, so’lak ajratish, aksa urish, yo’talish nerv markazlari bor. miyacha- ikkita yarim shardan iborat bo’lib, muskullari qisqarish va taranglashida ishtirok etadi. o’rta miya- u tepalik plastinkasi va miya oyoqchalaridan tashkil topgan va ko’z soq qismi harakatiga keltiruvchi 4 juft sezuvchi va harakat yadrolari bo’linadi. oraliq miya - o’rta miyaning yuqorisida joylashgan. bunga ko’rish bo’rtiqlari,bo’rtiq qismi va tizzasimon tana …

4 / 14

adi. shartli reflekslar usuli. bosh miya biotoklarini yozib olish usuli. bosh miyada qon aylanishi va moddalar almashishini tekshirish usuli. bosh miyani bevosita kuchsiz elektron yoki kimyoviy moddalar bilan ta’sirlash usuli. miyaning turli qismlarini olib tashlash usuli. refleks- tashqi va ichki muhit ta’siriga organizmning javob reaksiyasi. shartli va shartsiz reflekslar mavjud. shartli reflekslar tug’madir. masalan; ovqatlanish,yutish, chaqaloqning emishi, hazm qilish, siydik haydash, nafas olish, qon aylanish va h.k.z. bu reflekslar doimiy bo’lib, nasldan - naslga o’tadi. shartli reflekslar -odam hayoti davomida hosil bo’lib ular tarbiya, bilim olish, hunar o’rganish va boshqa hayotiy tajribalar asosida yuzaga keladi. shartli reflekslar so’nishi mumkin. emish- ovqat yeyish bilan almashishi mumkin. refleks bosib o’tgan yo’l reflektor yoyi deyiladi: retseptor- nerv uchi markazda intilovchi nerv markazlari (orqa yoki bosh miyalar) markazdan qochuvchi nerv. retseptorlar: ekstro, intro retseptorlar pregrioretseptorlar- muskullar paylarda joylagan retseptorlar. shartli reflekslar- birinchi tartib shartli reflekslar –shartli ta’sirlovchini shartsiz ta’sirlovchi bilan mustahkamlab xosil qilingan shartli …

5 / 14

alish o’chog’ini hosil qiladi va shartli refleks markazini tormozlaydi. bunday ta’sirlovchilarga turli tovushlar, xonadagi yorug’lik, shamol va boshqalar kiradi. tashqi tormozlanishi hosil qiladigan ta’sirlovchilar shartsiz ta’sirlovchi deb nomlangan. masalan: dars vaqtida ko’chadan avtomobil ovozi eshitilganda o’quvchining diqqati buziladi. shartli tormozlanish- hayot davomida asta-sekin paydo bo’ladi. sunuvchi, qiyosiy va kechikuvchi turlarga bo’linadi. sunuvchi- agar odam egallagan bilim, hunar kasbini uzoq vaqt takrorlab turmasa, uning esidan chiqadi. adabiyotlar: sodiqov k.s. “o`quvchilar fiziologiyasi va gigiyenasi” t. o`qituvchi 1992 yil. galperin s.n. “bolalarning fiziologik hususiyatlari” m. prosveshenie. temkin b.n. “maktab gigiyenasi” t. o`qituvchi 1972 yil. sharipova d.j., vohidova r.g. “o`quvchular toliqishini oldini olish” t. medisina 1986 yil. matyushonok i.t. “boshlang`ich maktab o`quvchilarining anatomiya – fiziologiya va gigienasi” t.o`qituvchi 1972 yil. qodirov u.z. “odam fiziologiyasi” abu ali ibn sino nomidagi tibbiyot nashriyoti t. 1996 yil. aminov b., tilavov t. “odam va uning salomatligi” t. o`qituvchi 1993 yil. e’tiboringiz uchun rahmat.

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nerv sistemasining fiziologiyasi va yosh xususiyatlari"

слайд 1 nerv sistemasining fiziologiyasi va yosh xususiyatlari reja: nerv sistemasining umumiy tuzilishi. nerv tolasining xususiyatlari. nerv markazlari haqida tushuncha va ularning fiziologik xususiyatlari. nerv tizimi turli bo’limlari tuzilishi. bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’ini tekshirish usullari shartli va shartsiz reflekislar. shartli refleks turlari. shartli reflekslar tormozlanishi. nerv sistemasining funksiyasi 2 qismga bo’lininib o’rganiladi. 1. funksiya: odam organizmidagi barcha hujayra to’qima organlari va sistemalarining ishini boshqarish, tartibga solish, tashqi muhitdan va ichki organlardan keladigan axborotlarni qabul qilish, ularni markaziy nerv sistemasi bilan bog’lash, organizmning barcha organlarini bir-biri bilan bog’lash, organizmning bir butunligini, modda...

This file contains 14 pages in PPT format (251.5 KB). To download "nerv sistemasining fiziologiyasi va yosh xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv sistemasining fiziologiyas… PPT 14 pages Free download Telegram