марказий осиё ва ўзбекистон олимларининг биология фанини ривожлантиришга қўшган хиссалари

DOC 75,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363190434_42142.doc марказий осиё ва ўзбекистон олимларининг биология фанини ривожлантиришга қўшган хиссалари www.arxiv.uz режа: 1. кириш. 2. қадимда марказий осиёда яшаб ўтган алломалар абу райхон беруний, абу али ибн сино, заҳриддин муҳаммад бобур ва бошқаларни биология фанига қўшган хиссалари тўғрисида. 3. абу али ибн синонинг «тиб қонунлари» китоби тўғрисида. 4. ўзбекистонда яшаб ўтган биолог олимлар ва уларни биология фани ривожи учун қилган ишлари тўғрисида. 5.ҳозирги вақтда илмий тадқиқот ишлари олиб бораётган ўзбекистонлик биолог олимлар ва уларни биология фанини ривожи учун қўшаётган хиссалари тўғрисида. 6. мавзу бўйича мактабга амалга ошириладиган ишлар. 7. хулоса. 1. кириш. биология фани тириклик тўғрисидаги фан бўлиб, инсон пайдо бўлибдики, доимо уни ўрганишга зарурат туғилиб келган. чунки атрофдаги ўсимликлар ва хайвонот дунёсини ўрганмасдан туриб, уларни турларини билмасдан, кўпайишлариини, тарқалишларини ўрганмасдан узоқ вақт бир ерда яшаб бўлмаслиги инсонларга аён бўлади. жумладан абу райхон беруний, «сайдана» асарида (доривор ўсимликлар тўғрисидаги китоб), абу али ибн сино, заҳириддин муҳаммад бобур, фаробий ва …

ақулов, ж.ҳамидов, а.ғ.холмуродов, а.т.тўлаганов, н.м.матчонов, б.о. тошмухамедов, ж.а.мусаев, о.ж.жалилов, а.а.абдукаримов, а.з.зохидов ва бошқалар. 2. қадимда марказий осиёда яшаб ўтган алломалар абу райхон беруний, абу али ибн сино, заҳриддин муҳаммад бобур ва бошқаларнибиология фанига қўшган хиссалари тўғрисида. абу райхон муҳаммад ибн ахмад ал-беруний-қомусий олим, мутафаккир 973 йил 4 сентябрда кат шаҳрида (хоразм) туғилган. 1048 йилда 11 декабр ғазнода вафот этган. хоразмда «маъмур академияси» раҳбарларидан бири. дунёда биринчи 5 метрли ярим шар глобус ясаган. илмий мероси 150 дан ортиқ китоб ва рисоладан иборат. унинг биологияга оид асосий асари. «сайдана» (доривор ўсимликлар ҳақида китоб) асаридир. беруний биология, география ва геологияга оид жуда кўп илмий тадқиқотлар олиб борган. афсуски, унинг ҳамма қилган ишлари, ёзган китоблари бизгача тўлиқ етиб келмаган. абу али хусайн ибн абдулло ибн сино-қомусий олим, мутафаккир, табиб, файласуф, шоир 980 йил август ойида бухоро шаҳри яқинидаги афшона қишлоғида туғилган. 1037 йил 18 июнда исфаҳонда вафот этган. бухорода ўқиган, 10 ёшида қурони ёд …

иокимё, биофизика, генетика ва тиббиёт фанларидан иборатдир. биологиянинг шу соҳалари бўйича ўзбекистонда жуда кўплаб олимлар иш олиб борганлар ва жаҳон биология фанини риожига ўзс хиссаларини қўшганлар. ботаника. ўзбекистонда ботаникага оид илмий-тадқиқот ишлари табиий шароитда ўсувчи ўсимликлар дунёсини ҳар томонлама ўрганиш, муҳофаза қилиш, қайта тиклаш ҳамда улардан оқилона фойдаланиш ва биотехнологиясини ишлаб чиқишдан иборат. ўзбекистоннинг табиий флорасини ўрганиш бораисда олиб борилган тадқиқотлар натижасида 4174 дан ортиқ тур, 1023 туркум ва 138 оилани ўз ичига олган 6 жилдли «ўзбекистон флораси» ва 125 оилага мансуб 897 тур ва 1152 туркумни ўз ичига олган 10 жилдли «ўрта осиё ўсимлик»лари аниқлагичи ҳамда бошқа худудлар флорасига бағишланган асарлар нашр этилди. ботаника институти қошида марказий осиёда ягона ҳисобланган 10000га яқин юксак ўсимлик турини ўз ичига олувчи 1 млн. дан ошиқ гербарий хонаси ташкил этилган бўлиб улар илмий-тадқиқот ишларини олиб боришда асос бўлди. е.п.коровин, д.н.кашкаров, а.музаффаров, қ.з.зокиров, ж.к.саидовлар яратган соҳа мактаблари алгаллогия, ботаника ва бошқа соҳаларда талайгина ишларни …

ғўза ўсимлигининг шўр тупроққа мосланиши ўрганилди. ўзбекистонда асосий экин бўлган ғўза уруғчилиги ва селекцияси бўйича ҳам жуда кўплаб тадқиқотчи олимлар иш олиб бордилар ҳамда ўзбекистоннинг турли минтақаларида ўсиб юқори ҳосил берадиган ғўза навларини яратдилар. (а.абдуллаев, с.у.йўлдошев, а.и.имомалиев, с.раҳмонқулов, а.дадаев, с.м.мираҳмедов). ўзбекистонда микробиология соҳасини ривожлантиришда с.а.асқарова раҳбарлигида кўплаб ишлар амалга оширилди. улар микроорганизмлар физиологияси, цитоэмбриологияси ва биокимёси бўйича илмий-тадқиқот ишларини олиб бордилар ҳамда физиологик актив бирикмалар, антибиотиклар олишни йўлга қўйдилар. зоология соҳасида академик т.з.султонов, ж.м.азимовларнинг олиб борган ишлари диққатга сазовордир. ўзбекистонда сут эмизувчилар, қушлар, судралиб юрувчилар уларнинг экологияси бўйича жуда кўп илмий асарлар яратилган бўлиб уларни яратишдҳа юқорида кўрсатилган олимларни хиссалари жуда каттадир. ўрта осиёда тиббиёт фанлари кўхна ва бой тарихга эга. қадимда ва айниқса 9-12 асрларда тиббиёт фани шарқда асосан марказий осиёда равнақ топди. тиббиёт фанининг нормал анатомия ва физиология каби соҳалари бўйича с.ш.шахобиддинов, х.з.зохидов, а.ю.юнусов, а.с.содиқов, а.х.хошимов, р.э.худойбердиев, н.к.аҳмедов, а.т.оқиловларнинг қилган ишлари жуда каттадир. ўзбекистонда ўзбекистонлик тиббиёт олимларининг сайи-ҳаракатлари …

нав намуналарини, шунингдек, унинг мавжуд бўлган 37 та туридан 36 тасини йиғиб, жаҳон аҳамиятига эга бўлган коллекция тузди, улар устида илмий изланишлар олиб борди. ғўзанинг ёввойи тури «мексиканум»дан селекция ишида фойдаланиш натижасида унинг оқ палак(вилт)кассалигига чидамли бир нечта (тошкант 1,2,3 навлврини яратишга имкон берди. бахиев амин бахиевич 700 дан ортиқ илмий асарлар муаллифи. у орол денгизи атрофидаги ўсимликлар қопламини ҳамда денгизнинг қуриши билан боғлиқ бўлган муаммоларни ўрганишга катта аҳамият берган олимдир. ўзбекистонда пахтачилик соҳаси бўйича жуда кўп иш қилирнмоқда. бунда кўплаб илмий тадқиқот институтлари олимлари қатнашмоқдалар. ғўза селексияси ва уруғчилиги муаммоларини ўрганиш «ғўза селексияси ва уруғчилиги» ишлаб чиқариш бирлашмаси. ўзбекистон пахтачилик илмий тадқиқот, ўзбекистон фанлар академиясининг «биолог» ишлаб чиқариш бирлашмаси, тошкент давлат аграр университети, андижон қишлоқ хўжалик институтларида олиб борилмоқда. микробиологияга оид ишлар ўзбекистон фанлар академиясининг биокимё, биоорганик кимё, полимерлар кимёси ва агрокимё, генетика институти «биолог» ва «кибернетика» ишлаб чиқариш биолашмалари, республика олий ўқув юритлардаги микро биология кафедраси томонидан олиб …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "марказий осиё ва ўзбекистон олимларининг биология фанини ривожлантиришга қўшган хиссалари"

1363190434_42142.doc марказий осиё ва ўзбекистон олимларининг биология фанини ривожлантиришга қўшган хиссалари www.arxiv.uz режа: 1. кириш. 2. қадимда марказий осиёда яшаб ўтган алломалар абу райхон беруний, абу али ибн сино, заҳриддин муҳаммад бобур ва бошқаларни биология фанига қўшган хиссалари тўғрисида. 3. абу али ибн синонинг «тиб қонунлари» китоби тўғрисида. 4. ўзбекистонда яшаб ўтган биолог олимлар ва уларни биология фани ривожи учун қилган ишлари тўғрисида. 5.ҳозирги вақтда илмий тадқиқот ишлари олиб бораётган ўзбекистонлик биолог олимлар ва уларни биология фанини ривожи учун қўшаётган хиссалари тўғрисида. 6. мавзу бўйича мактабга амалга ошириладиган ишлар. 7. хулоса. 1. кириш. биология фани тириклик тўғрисидаги фан бўлиб, инсон пайдо бўлибдики, доимо уни ўрганишга зарурат туғилиб ...

Формат DOC, 75,5 КБ. Чтобы скачать "марказий осиё ва ўзбекистон олимларининг биология фанини ривожлантиришга қўшган хиссалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: марказий осиё ва ўзбекистон оли… DOC Бесплатная загрузка Telegram