узбекистон геосиёсатида мдх ва марказий осиё омили

DOC 507.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1350472636_16107.doc |ўзбекистон геосиёсатида мдҳ ва марказий осиё омили режа: 1. мустақил давлатлар ҳамдўстлиги ва ўзбекистон республикасининг геосиёсий, геостратегик манфаатлари. 2. ўзбекистон геосиёсатида марказий осиё. 3. марказий осиёнинг геосиёсий, геоиқтисодий, геостратегик хусусиятлари ва ўзбекистон. мустақил давлатлар хамдўстлиги минтақавий ташкилот бўлиб у собиқ сссрнинг айрим республикалари томонидан тузилган эди. уни таъсис этувчи ҳужжатлар 1991 йил 8 декабрда минскда белоруссия, россия ва украина томонидан имзоланган мустақил давлатлар ҳамдўстлигини тузиш тўғрисидаги битим, 1991 йил 21 декабрда (болтиқбўйи республикалари ва грузиядан ташқари) 11 та собиқ иттифоқ республикалари томонидан олмаотада имзоланган битимга баён ва 1991 йил 21 декабрда имзоланган олмаота декларациялари ҳисобланади. 1993 йил 22 январда минскда бўлиб ўтган мустақил давлатлар ҳамдўстлиги давлат бошлиқлари кенгашида (арманистон, белоруссия, қозоғистон, қирғизистон, россия, тожикистон ва ўзбекистон номидан) мустақил давлатлар ҳамдўстлигининг низоми қабул қилинди. ҳамдўстликнинг мақсадлари қуйидагилардан иборат: 1. сиёсий, иқтисодий, экологик, инсонпарварлик, маданий ва бошқа соҳаларда ҳамкорликни амалга ошириш; 2. умумий иқтисодий маконни яратиш; 3. умуминсоний тамойиллар, европада хавфсизлик …
2
исмлари эди. кўп йиллар мобайнида улар ўртасида таркиб топган муносабатлар ва алоқаларнинг кескин узилиши республиканинг ўзидагина эмас, шу билан бирга, халқаро майдонда ҳам вазиятнинг чигаллашишига олиб келган бўлур эди. 2. республика иқтисодиёти ягона транспорт ва энергетика тизимига эга бўлган собиқ умумиттифоқ иқтисодий макон доирасида шаклланди ва ривожланди. у бошқа минтақалар билан хўжалик алоқаларининг чамбарчас тугуни орқали боғланган бўлиб, улар юзасидан ўзаро ҳисоб-китоблар рубль маконида амалга оширилмоқца. бу муносабатларни жаҳон хўжалик алоқалари билан боғламай, узиб қўйиш (шундай алоқаларни ўрнатиш учун узоқ вақт талаб этилади) ишлаб чиқариш ҳажмларининг пасайиб кетишига, иқтисодий аҳволнинг ёмонлашувига, ижтимоий муаммоларнинг кескинлашувига олиб келиши мумкин ва ҳозирдаёқ шу ҳолатга олиб келмоқда. 3. барча мустақил республикаларда, хусусан, ўзбекистонда ҳам собиқ иттифоқ кўламида яқин қариндош-уруғчилик алоқаларига эга бўлган кўп миллатли аҳоли яшайди. хамдўстлик доирасида чегараларнинг очиқлигини, аҳолининг бир жойдан иккинчи жойга бориши ва ахборот узатиш эркинлигани сақлаб қолиш республикада фуқаролар ҳамда миллатлараро тотувликни таъминлаш шарти, ижтимоий-сиёсий барқарорликнинг муҳим омили бўлиб …
3
фий ва геосиёсий яқинлик, тарихий тақдирларнинг умумийлиги, дўстона ва маданий алоқалар, чегаралар бўйлаб эркин кўчиб юриш одати – буларнинг барчаси мдҳ давлатларини бирлаштириш ва интеграцияни кучайтириш учун объектив сабаб бўлиб хизмат қилади. бундай шароитда бир-биридан узоқлашиш, ҳатто чегараларни ёпиш, фуқароларнинг юришини чеклаш, яхлит гуманитар, маданий ва ахборот маконининг бузилиши ҳамдўстликка аъзо ҳар бир давлат учун салбий таъсир кўрсатиши мумкин. зеро, ўзбекистон мдҳ доирасида кўп томонлама муносабатларни ривожлантиришни доим ўз ташқи сиёсатининг устувор йўналиши сифатида қараб келади. шу ўринда таъкидлаш жоиз, ўзбекистоннинг мдҳ доирасида бошқа суверен давлатлар билан миллий хавфсизликни ва мамлакат ҳудудий яхлитлигини таъминлаш масалаларидаги мувофиқлаштириш ишлари илмий-техникавий ютуқлар, техник тараққиёт, телекоммуникация, космик алоқа воситалари, зарурий хом-ашё ва тайёр маҳсулотларни сотиб олиш, шунингдек, жаҳон бозорига чиқиш учун транспорт коммуникацияларидан фойдаланиш кабилар. ўзбекистон мдҳ давлатлари билан ҳам кўптомонлама халқаро шартномалар, ҳамда икки томонлама муносабатлар асосида олиб боради. буларнинг барчаси ўзбекистоннинг истиқболда коллектив минтақавий хавфсизлик тизимини яратиш борасидаги миллий манфаатларига мос келади. …
4
б қўйилиши шубҳасиздир бу фақат мдҳ давлатларигина эмас, балки хавфсизлиги тўғрисида қайғурувчи барча давлатларга хосдир. 2. ўзбекистон геосиёсатида марказий осиё марказий осиё атрофида кечаётган жадал геосиёсий жараёнлар мазкур минтақанинг юксак геосиёсий аҳамиятга эга эканлигидан далолат бермоқда. зеро, минтақа хавфсизлиги кўп жиҳатдан унинг геосиёсий аҳамияти, салоҳиятини белгиловчи жуғрофий, иқтисодий ва ижтимоий омиллар билан белгиланади. шу ўринда з.бзежинскийнинг “ушбу минтақада устунликни ким қўлга киритса, шубҳасиз геосиёсий ва иқтисодий ютуқни қўлга киритади”, деган фикрини эслаш ўринлидир . тарихий тараққиёт давомида узлуксиз давом этиб келган тамаддунлар кураши янги минг йилликда, турли хил кўринишларда намоён бўлмоқда. ер юзида ягона ҳукмронлик тизимини яратиш учун олиб борилгин бу кураш бир оз бўлса-да сусайгани йўқ. америкалик олим с.хантингтон “цивилизациялар тўқнашуви ва дунё тартиботининг қайтадан қурилиши” асарида сўнгги йилларда ер юзида кечаётган геосиёсий жараёнларнинг энг муҳим хусусиятларини таҳлил этар экан, мазкур жараёнлар айнан евроосиё қитъаси, хусусан, шу қитъа марказида жойлашган “ўзак мамлакатлар”га таъсир этиш ва улар ҳудудини эгаллаш мақсадида …
5
геосиёсий мавқеи кўпгина ҳолларда иқтисодий омил билан белгиланган эди. бу ҳол, аввало, дунёда энергетика захиралари истеъмолининг кучайиши ва уларга бўлган эҳтиёжнинг кескин ортиб кетиши билан изоҳланади. марказий осиёнинг иқтисодий салоҳияти бу митақага нисбатан геосиёсий қизиқишнинг асосий манбаи эканини назардан қочирмаган ҳолда илмий нуқтаи назардан унинг айрим муҳим хусусиятлари хусусида тўхталиб ўтамиз. геосиёсий назарий қоидаларга кўра, аввало марказий осиёнинг жуғрофий ўлчамлари тўғрисида фикр юритиш мақсадга мувофиқ. зеро, минтақанинг ҳудудий жойлашуви ва кўрсаткичлари, унинг геосиёсий имкониятлари ҳамда табиий стратегик салоҳиятини белгилаб берувчи муҳим омиллардир. евроосиё минтақасида асрлар давомида кечаёган геосиёсий жараёнлар ҳам илмий-назарий, ҳам амалий жиҳатдан унинг марказий қисмини эгаллашга йўналтирилганини кўрсатади . айрим манбаларга қараганда, ернинг ушбу (яъни юрак) қисми марказий осиёни ҳам ўз ичига олади. албатта, бу минтақа айнан “юрак”нинг марказини ташкил этмаса-да, “юракка борадиган баъзи ўқ томирлар” ана шу ҳудуд орқали ўтган. буни марказий осиё тарихига назар ташлаган ҳолда ушбу ҳудудда ҳукмронлик учун бўлиб ўтган сон-саноқсиз урушлар, ҳозирга қадар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "узбекистон геосиёсатида мдх ва марказий осиё омили"

1350472636_16107.doc |ўзбекистон геосиёсатида мдҳ ва марказий осиё омили режа: 1. мустақил давлатлар ҳамдўстлиги ва ўзбекистон республикасининг геосиёсий, геостратегик манфаатлари. 2. ўзбекистон геосиёсатида марказий осиё. 3. марказий осиёнинг геосиёсий, геоиқтисодий, геостратегик хусусиятлари ва ўзбекистон. мустақил давлатлар хамдўстлиги минтақавий ташкилот бўлиб у собиқ сссрнинг айрим республикалари томонидан тузилган эди. уни таъсис этувчи ҳужжатлар 1991 йил 8 декабрда минскда белоруссия, россия ва украина томонидан имзоланган мустақил давлатлар ҳамдўстлигини тузиш тўғрисидаги битим, 1991 йил 21 декабрда (болтиқбўйи республикалари ва грузиядан ташқари) 11 та собиқ иттифоқ республикалари томонидан олмаотада имзоланган битимга баён ва 1991 йил 21 декабрда имзоланган олмаота декларациялари...

DOC format, 507.5 KB. To download "узбекистон геосиёсатида мдх ва марказий осиё омили", click the Telegram button on the left.