ijod va ilmiy tadqiqot bilish faoliyatining mahsuli

DOCX 7 pages 21.9 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.9 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

3- mavzu: ijod va ilmiy tadqiqot bilish faoliyatining mahsuli reja: 1. ijod ilmiy faoliyatni maqsadli tashkil etish omili. 2. ijodning asosiy xossalari va amal qilish mexanizmlari. 3. ilohiy ijodkorlikning o’ziga xos xususiyatlari. daholikning tabiati. 4. ilmiy tadqiqot faoliyatini tashkil etish bosqichlari. fanning asosiy maqsadi –xolis dunyoni ya’ni borliqning nazariy aksini bilish va tabiatga jamiyat uchun foydali natijalar olish maqsadida ta’sir ko‘rsatishdan iboratdir. fanning funksiyalari. fan funksiyalarining tasnifi muammosi hanuzgacha bahsli bo‘lib qolmoqda. bu holat qisman fan o‘z zimmasiga yangi va yangi funksiyalarni olib rivojlangani, qisman u ijtimoiy-madaniy hodisa sifatida amal qilib, obyektiv va shaxssiz qonuniyat haqida emas, balki fan-texnika taraqqiyotining barcha yutuqlarini amalga tatbiq etish haqida o‘ylay boshlagani bilan izohlanadi. fanning ijtimoiy funksiyalari haqidagi masala alohida va ustuvor ahamiyatga ega muammo sifatida qayd etiladi. fanning asosiy maqsadi doim obyektiv bilimlarni yaratish va tizimga solish bilan bog‘liq bo‘lgani tufayli, fanning zaruriy funksiyalari tarkibiga borliq jarayonlari va hodisalarini fanda kashf etilgan qonunlar …

2 / 7

xnologik funksiyasi insonning bilish faoliyati subyekti sifatida materialga ishlov berish, uni o‘zlashtirish va bilish jarayoniga jalb qilish bilan bog‘liqdir. fanning madaniy funksiyasi faqat samarali natija, ya’ni ilmiy faoliyat natijalari madaniyatning umumiy salohiyatini ham tashkil etishi bilan bog‘liq emas. fanning madaniy funksiyasi o‘zining protsessualligi bilan kuchli. u avvalo insonni faoliyat va bilish subyekti sifatida shakllantirishni nazarda tutadi. individual bilishning o‘zi faqat madaniyatda qabul qilingan va mavjud bo‘lgan madaniylashtirilgan, ijtimoiy shakllarda amalga oshiriladi. individga bilish vositalari va usullari tayyor holda taqdim etiladi. individ ular bilan ijtimoiylashuv jarayonida tanishadi. tarixan u yoki bu davrning kishilik jamiyati doimo borliqni o‘rganishning umumiy leksik vositalariga ham, umumiy vositalarga ham, maxsus tushunchalar va taomillarga ham ega bo‘lgan. ilmiy bilim hayotga chuqur kirib, odamlar ongi va dunyoqarashini shakllantirishning muhim negizini tashkil etib, shaxsning shakllanishi yuz beruvchi ijtimoiy muhitning ajralmas tarkibiy qismiga aylandi. fan jamiyatdagi jarayonlarni ijtimoiy tartibga solish funksiyasini bajaradi. u jamiyat ehtiyojlariga ta’sir ko‘rsatadi, oqilona boshqarishning zaruriy …

3 / 7

ilmiy-ijodiy imkoniyatlarga butun ijtimoiy-madaniy maydonning ta’siri fan preparatining «soflik» darajasini ko‘rsatadi. fanda haqiqatni izlash, tanqid, bahs, munozara ham qo‘llab-quvvatlanadi. olim o‘zining kasbiy mahoratini maqolalar, asarlar e’lon qilish, ilmiy davralarda ma’ruzalar bilan chiqish, fanga doir malakaviy talablarga javob berish orqali muttasil tasdiqlaydi va ko‘pincha o‘z opponentlari-hamkasblari bilan ham, jamoatchilik fikri bilan ham murakkab munosabatlarga kirishadi. olim faoliyatining e’tirof etilishi unga ilmiy daraja va unvonlar berilishi bilan bog‘liq. fanda eng nufuzli mukofot nobel mukofoti hisoblanadi. albatta, shaxsning ijodiy imkoniyatlari ro‘yobga chiqmasligi yoki ijtimoiy tizim bunga imkoniyat bermasligi ham mumkin. biroq ixtiro qilish, biror yangi narsani kashf etishga jamiyat emas, balki faqat teran aql va zarur bilimlarga ega bo‘lgan individgina qodirdir. fan va texnika taraqqiyoti davrida fanning o‘rni va ahamiyati tinimsiz o‘sib bordi. natijada uni ichki differensiatsiyalashning yangi shkalasiga ehtiyoj tug‘ildi. katta fanda ayrim olimlar evristik izlanish faoliyatiga – yangi g‘oyalarni ilgari surishga, ayrim olimlar analitik va eksplikatsion faoliyatga – mavjud g‘oyalarni asoslashga, …

4 / 7

ng iqtisodiy ehtiyojlarini qondirish uchun o‘z imkoniyatlarini bevosita ro‘yobga chiqaradi. bunda u odamlar xo‘jalik-madaniy rivojlanishining muhim omili sifatida amal qiladi. xviii-xix asrlardagi sanoat to‘ntarishi natijasida yuzaga kelgan yirik mashinali ishlab chiqarish fanning bevosita bunyodkor kuchga aylanishi uchun moddiy negiz bo‘lib xizmat qildi. har bir yangi kashfiyot ixtiro uchun asosga aylanadi. ishlab chiqarishning rang-barang tarmoqlari fanning turli tarmoqlari ma’lumotlarining bevosita texnologik qo‘llanilishi sifatida rivojlana boshlamoqda. bu tarmoqlarga tijorat keng kirib kelmoqda. boshqa erkin kasblardan farqli o‘laroq, fan bir lahzada iqtisodiy foyda keltirmaydi va bevosita naf ko‘rish bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liq emas, shu sababli tirikchilik uchun mablag‘lar topish muammosi olim uchun har doim juda muhim bo‘lgan. hozirgi zamon fanining rivojlanishiga ko‘p miqdorda mablag‘lar kiritish va bunda ular o‘zini tez oqlashiga umid qilmaslik talab etiladi. fanning siyosat vositasidagi funksiyasi jamiyatning mafkuraviy ehtiyojlariga javob berishda amal qiladi. markscha mafkura fanni to‘la va yalpi nazorat qilgani, kibernetika, genetika, matematik mantiq va kvant nazariyasiga qarshi kurash olib …

5 / 7

lanishi», uni o‘zida mujassamlashtirishi lozim. t.kun ta’biri bilan aytganda, «olimlar boshqotirmalarni yechishni o‘rganadilar va buning orqasida katta mafkura turadi»6. shu sababli fanning betarafligi haqidagi xulosa doimo qizg‘in munozaraga sabab bo‘ladi. mafkurani o‘zlashtirish ongsiz darajada, birlamchi ijtimoiylashuv jarayonida yuz beradi, shu sababli fan, garchi u har qanday mafkuradan butunlay xoli bo‘lishga harakat qilsa-da, mafkura ta’siridan hech qachon to‘la xalos bo‘la olmaydi. mafkuraning xususiyatlari qatoriga mafkurachilar uning haqiqatni ataylab buzib ko‘rsatishi, dogmatizm, murosasizlik, falsifikatsiyalanmaslikni kiritadilar. fan mutlaqo qarama-qarshi tamoyillarga amal qiladi: u borliqni aniq va to‘g‘ri aks ettirishga harakat qiladi, raqobatdosh nazariyalar bilan ko‘pincha murosaga keladi, hech qachon erishilgan natija bilan kifoyalanmaydi va falsifikatsiyalanishga moyildir. mafkuraning fanga munosabati quyidagi modellarga amal qiladi: 1) qoralash; 2) befarqlik (u yoki bu fan o‘z holicha rivojlanishiga yo‘l qo‘yib beradi); 3) rahnamolik va ekspluatatsiya qilish. bunda muayyan yo‘nalishlarni rivojlantirish, rivojlanish jarayonini sekinlashtirish yoki to‘xtatishga qaratilgan mexanizmlar ishga solinadi. fanning ijtimoiy funksiyasi fan metodlari va uning ma’lumotlaridan …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijod va ilmiy tadqiqot bilish faoliyatining mahsuli"

3- mavzu: ijod va ilmiy tadqiqot bilish faoliyatining mahsuli reja: 1. ijod ilmiy faoliyatni maqsadli tashkil etish omili. 2. ijodning asosiy xossalari va amal qilish mexanizmlari. 3. ilohiy ijodkorlikning o’ziga xos xususiyatlari. daholikning tabiati. 4. ilmiy tadqiqot faoliyatini tashkil etish bosqichlari. fanning asosiy maqsadi –xolis dunyoni ya’ni borliqning nazariy aksini bilish va tabiatga jamiyat uchun foydali natijalar olish maqsadida ta’sir ko‘rsatishdan iboratdir. fanning funksiyalari. fan funksiyalarining tasnifi muammosi hanuzgacha bahsli bo‘lib qolmoqda. bu holat qisman fan o‘z zimmasiga yangi va yangi funksiyalarni olib rivojlangani, qisman u ijtimoiy-madaniy hodisa sifatida amal qilib, obyektiv va shaxssiz qonuniyat haqida emas, balki fan-texnika taraqqiyotining barcha yutuq...

This file contains 7 pages in DOCX format (21.9 KB). To download "ijod va ilmiy tadqiqot bilish faoliyatining mahsuli", click the Telegram button on the left.

Tags: ijod va ilmiy tadqiqot bilish f… DOCX 7 pages Free download Telegram