qadriyat nazariyasi, etika va global jarayonlar

DOCX 17 pages 49.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.5 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

reja: 1. qadriyat nazaryasining shakllanishi. 2. etikaning mohiyati va ahamiyati. 3. zamonaviy axloqiy tarbiyada kosmopolitizmga moyillik. 4. siyosatda professional etika va yangi axloq siyosati. 5. olamni virtual va visual estetik idrok etishning farqlari. 6. globallashuv , globalistika va barqaror taraqqiyot jarayonlarining mohiyati. qadriyat nazariyasining shakllanish tarixi. reja: 1. qadriyat kategoriyasi, uning asosiy shakllari. 2. qadriyatlar mavzusining tarixiy ildizlari. 3. ijtimoiy taraqqiyot jarayonida qadriyatlarga munosabat. qadriyatlar tug’risidagi fan — aksiologiya (aksio — qadriyat, logos fan, ta`limot ma`nosini anglatadi) falsafaning shu masalani o’rganadigan va u bilan shug’ullanadigan sohasi hisoblanadi. sobiq ittifoq davrida bu tug’rida nihoyatda kam ma`lumotlar bor edi. istiqlol tufayli qadriyatlar tug’risidagi qarashlarimiz shitob bilan o’zgardi. sobiq ittifoqning ilgari ulug’langan partiyaviy-sinfiy qadriyatlari sarobga aylandi, zamona realliklari talablariga javob bera olmay, o’tgan o’n yilliklardan iborat tarix sahifalari bilan birga yopilib ketdi. o’zbekistonda qadriyatlarga e`tibor kuchaydi, uning turli qirralari olim va mutahassislar tomonidan tahlil etilmoqda. qadriyatlar falsafasi — aksiologiyaning ko’pdan-ko’p mavzulari mutahassislarimizning ilmiy …

2 / 17

kllangani ham ularning bunday qarashlari uchun muayyan asos bo’ladi. biz suqrot va aflotun, arastu va hegellar katta e`tibor bergan bu mavzuning g’arb falsafasida o’z tarixiga ega ekanligiga shubha qilmaymiz.ammo ushbu mavzu ko’hna va navqiron sharq, hususan o’zbekiston uchun begona emas! uning eng teran jihatlarini faqat g’arbdan emas, balki sharqdan qidirish ham foydadan holi bo’lmasa kerak. nomlari civilizaciyamiz tarixiga abadiy bitilgan xorazmiy, forobiy, al-buhoriy, at-termiziy, beruniy, ibn sino, najmiddin kubro, yassaviy, naqshband, ulug’bek, navoiy, mashrab, bedil, behbudiy, avloniy kabi mutafakkirlar ijodida ham bu mavzuning izlari bor, teran qirralari ochilgan. gap ana shu izlarni izlab topishda, ularni unutmaslikda, sayqallab turishda, zamona realliklari nuqtai nazaridan holisona talqin qilishdadir.avlod va ajdodlarimiz yaratgan qadrlash mezonlarining tarixi eng qadimgi naqllar, rivoyatlar, afsona, hikoyat, dostonlarga, ya`ni halq og’zaki ijodi namunalariga borib taqaladi. spitamen, muqanna va jaloliddin manguberdi tug’risidagi asarlarda, alpomish, to’maris va shiroq tug’risidagi afsona va dostonlarda vatanparvarlik, halq va yurt ozodligi uchun fidoyilik kabi ko’plab umuminsoniy …

3 / 17

i va halqimizga hos qadrlash me`yorlari musulmon sharqi va arablar dunyosi madaniyatining rivojiga ham nihoyatda katta aks ta`sir ko’rsatgan. tarihda nomlari saqlangan allomalarimiz o’z navbatida butun jahon, sharq madaniyatiga g’oyat katta hissa qo’shganlar. bunday fikrni abu hanifa, al-buhoriy, at-termiziy, kubro, ahmad yassaviy, naqshband kabi ilohiyot ilmining zabardast allomalari tug’risida ham aytish joiz. ularning har biri o’z zamonasida islomni civilizaciyamizning yuksak madaniyati nuqtai nazaridan tarqib va tashviq etdilar, islom falsafasini yuksaklikka ko’tardilar, mazkur dinning butun jahonda katta mavqega ega bo’lishida muhim faoliyat ko’rsatdilar. bu esa ushbu zotlarning nomlarini islom dini jahon sahnida qancha tursa, shunga qadar boqiy ayladi. ularning islom falsafasi va ilohiyotiga, uni zamona zayllari orasidan o’tishi jarayoniga ko’rsatgan nihoyatda katta ta`siri tug’risida mahsus tadqiqotlar olib borish mumkin. afsuski, manbalar etarli bo’lishiga qaramasdan, yurtimiz civilizaciyasining islom dini rivojiga va azaliy islom mamlakatlarining madaniyati taraqqiyotiga aks ta`siri tug’risida yozilgan asarlar haligacha kam, bu tug’rida keng qamrovli tadqiqotlar olib borish zaruriyati allaqachon …

4 / 17

yuz tutdi, markazlashgan davlat parchalanib ketdi. avval hiva honligi va buhoro amirligi, so’ngra qo’qon honligi vujudga keldi. uch yuz yildan ortiqroq davrni o’z ichiga olgan bu jarayon honlik, amirlik, turli sulolalar, uruqlar o’rtasidagi urushlar, tinimsiz ziddiyatlar orqali kechdi, yahlit civilizaciyamizning hamjihatligini ta`minlaydigan umumiy qadriyatlar tizimi darz ketdi, qadrlash mezonlari ham bir qadar o’zgara boshladi.xix asrning o’rtalariga kelib, amirlik va honliklarga bo’linganligiga qaramasdan, mustaqil yashagan turkiston chor rossiyasi tomonidan bosib olindi, yurtimiz imperiyaning mustamlakasi bo’lib qoldi. mustamlakachilarning qadriyatlari va qadrlash mezonlari halqimiz orasiga zo’rlik bilan singdirila boshlandi. xix asrning ohirlari va xx asr boshlarida yurtimizda «jadidlar» oqimi vujudga keldi. m. behbudiy, so’fizoda, avloniy, cho’lpon, fitrat va boshqa jadidlar merosiga diqqat qilinsa, o’sha davrda yurtimizda ma`naviy tushunchalarning ko’lami qanchalik keng bo’lganligini, falsafiy tilning naqadar boyligini, uning adabiyot bilan qanchaliy uyqunligini yaqqol ko’rish mumkin. ularning asarlarida gohida biz allaqachon esimizdan, tilimizdan va balki dilimizdan ham chiqarib yuborgan qadriyatlar, tushunchalarga duch kelamiz. jadidlarning merosi …

5 / 17

iq etar ekan, faqat axloqning paydo bo‘lishi va tarixiy taraqqiyot qonuniyatlarini, funkstiyalarini aniqlash bilangina cheklanib qolmay, balki ayni paytda axloqning ijtimoiy mohiyatini, kishilarning yurish turishini, axloqan tartibga solish qonunlarini va u orqali ijtimoiy jarayonlarni o‘rganish bilan shug‘ullanadi.axloqshunoslik mustaqil fan sifatida shakllangunga qadar, filosofiyaning tarkibiy qismi, hattoki, uning yadrosi hisoblanar edi. faylasuflar dunyoqarash muammolari (insonni o‘rab olgan olam, odamning shu olamdagi o‘rni), dunyoni bilish yo‘llariga javob berish jarayonida ular jamiyatda odam qanday yashamog‘i va faoliyati qanday bo‘lmog‘i kerak, uning ijtimoiy burchi, vazifasi nimadan iborat bo‘lishi kerak, insonning turmush kechirish normalari va boshqa shu kabi savollarga ham javob topishga uringanlar. axloqshunoslik bir necha ming yillik tarixga ega bo‘lgan qadimiy fan. u bizda «ilmi ravish», «ilmi axloq», «axloq ilmi», «odobnoma» singari nomlar bilan atab kelingan. bu fanni yunon faylasufi arastu muomalaga kiritgan. arastu fanlarni tasnif qilarkan, ularni uchguruhgabo‘lgan.birinchiguruhga-falsafavamatematikani ikkinchiguruhgaaxloqshunoslikvasiyosatni; uchinchi guruhga esa- sanat , hunarmandchilik va amaliy fanlarni kiritgan. -shunday qilib, qadimgi yunonlar …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadriyat nazariyasi, etika va global jarayonlar"

reja: 1. qadriyat nazaryasining shakllanishi. 2. etikaning mohiyati va ahamiyati. 3. zamonaviy axloqiy tarbiyada kosmopolitizmga moyillik. 4. siyosatda professional etika va yangi axloq siyosati. 5. olamni virtual va visual estetik idrok etishning farqlari. 6. globallashuv , globalistika va barqaror taraqqiyot jarayonlarining mohiyati. qadriyat nazariyasining shakllanish tarixi. reja: 1. qadriyat kategoriyasi, uning asosiy shakllari. 2. qadriyatlar mavzusining tarixiy ildizlari. 3. ijtimoiy taraqqiyot jarayonida qadriyatlarga munosabat. qadriyatlar tug’risidagi fan — aksiologiya (aksio — qadriyat, logos fan, ta`limot ma`nosini anglatadi) falsafaning shu masalani o’rganadigan va u bilan shug’ullanadigan sohasi hisoblanadi. sobiq ittifoq davrida bu tug’rida nihoyatda kam ma`lumotlar bor edi....

This file contains 17 pages in DOCX format (49.5 KB). To download "qadriyat nazariyasi, etika va global jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: qadriyat nazariyasi, etika va g… DOCX 17 pages Free download Telegram