etika (axloq falsafasi)

PPTX 25 pages 498.9 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 498.9 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

слайд 1 andjon iqtisodiyot va qurilish instituti o‘zbek tili va ijtimoiy fanlar kafedrasi 12-mavzu: etika (axloq falsafasi) ma'ruzachi: e.kabdulxayev falsafa mavzu: etika” fanining predmeti va jamiyat hayotidagi ahamiyati ma’ruza rejasi: 1. “etika” fanining predmeti, mohiyati va tuzilmasi. gedonizm va evdemonizm ta’limotining axloqiy jihatlari. 2. axloqning mohiyati va paydo bo‘lishiga oid diniy va ilmiy qarashlar tasnifi. 3. etikaning kategoriyalari, tamoyillari, me’yorlarining shaxs va jamiyat munosabatlarida namoyon bo‘lishi. 4. ixtiyor erkinligi va axloqiy tanlov. tayanch tushuncha va iboralar: «etika», «axloq», “odob”, “xulq”, «xulq-atvor» atamalari, etikaning ob’ekti, etikaning predmeti, etikaning turli aspektlari (sohalari), etikaning boshqa fanlar bilan aloqasi, gedonizm, evdemonizm, axloq va ma’naviyat, etika kategoriyalari, muhabbat va nafrat, yaxshilik, yomonlik, adolatlilik, adolatsizlik, vijdon, shon-sharaf (sha’n), or-nomus, burch, baxt, hayot mazmuni (ma’nosi), axloqiy ideal, axloqiy tamoyillar, vatanparvarlik, insonparvarlik, erkparvarlik, fidoiylik, mehnatsevarlik, tinchlikparvarlik, mehmondo‘stlik, axloqiy me’yorlar, halollik, nopoklik, to‘g‘rilik, egrilik, rostgo‘ylik, yolg‘onchilik, insoflilik, insofsizlik, xushfe’llik, badfe’llik, shirinsuxanlik, qo‘pollik, kamtarinlik, maqtanchoqlik, ixtiyor erkinligi, axloqiy tanlov. «etika» …

2 / 25

inchi guruhga – etika va siyosatni; uchinchi guruhga esa – san’at, hunurmandchilik va amaliy fanlarni kiritadi. shunday qilib, qadimgi yunonlar axloq haqidagi ta’limotni fan darajasiga ko‘targanlar va «etika» ( ethika) deb ataganlar. etika uchta yo‘nalishda ish olib boradi, : 1) bayon qiladi; 2) tushuntiradi; 3) o‘rgatadi. shunga ko‘ra, u tajribaviy-bayoniy, falsafiy-nazariy va rasmona-me’yoriy tabiatga ega. axloq – barcha odamlar uchun birdek taalluqli hisoblangan, ijtimoiy talablar hamda ehtiyojlarning munosabatlar shaklidagi ko`rinishidan iborat bo`lgan, insonga berilgan ixtiyor erkinligining xatti-harakatlar jarayonida ichki iroda kuchi tomonidan oqilona cheklanishini taqozo etuvchi ma`naviy hodisa. etika fanining o‘rganish ob’ekti axloqdir. axloq – ijtimoiy ongning maxsus shakli, jamiyat ma’naviy hayotining muhim sohasi. etikaning predmeti axloq vujudga kelishi va taraqqiyotining umumiy qonuniyatlari, uning mohiyati, tarkibi, tamoyillari va me’yorlaridir. etika axloq vujudga kelishi va taraqqiyotining umumiy qonuniyatlarini o‘rganganligi sababli falsafiy fan bo‘lib hisoblanadi. uni qadimdan «amaliy falsafa» deb atab kelganlar. chunki falsafaning ontologiya, gnoseologiya, sotsiologiya, estetika, mantiq kabi boshqa sohalaridan …

3 / 25

ing turli sohalari bilan o‘zaro aloqalarini tadqiq etadi (axloq va iqtisod, axloq va siyosat, axloq va fan, axloq va din, axloq va madaniyat, axloq va san’at va h.k.). etika fani aspektlari (sohalari)ni hosil qiladi: etika fani aspektlari (sohalari)ni hosil qiladi: professional etika – axloqning turli kasblar doirasida o‘ziga xos amal qilish xususiyatlari, normalarini o‘rganadi (pedagogik etika, aktyor etikasi, vrach etikasi, harbiy etika va h.k.). normativ etika – jamiyatda va kishilar o‘zaro faoliyatlarida amalda bo‘lgan axloq normalari va me’yorlarini o‘rganadi. deontologiya (yunoncha deon – burchlilik, zaruriylik, logos – fan, ta’limot) – etikaning burch va burchlilik, axloqiy zaruriylik masalalarini o‘rganuvchi sohasi. deskriptiv etika – muayyan jamiyat axloqini konkret-sotsiologik va tarixiy tahlil qiluvchi etika sohasi. axloqiy tarbiya nazariyasi – insonni axloqiy tarbiyalash qonunlari, prinsiplari, metodlari va vositalarini o‘rganadi. gedonizm va evdemonizm gedonizm (yunon. hendone — lazzatlanish) — qadimgi davr falsafiy tushunchalaridan biri sifatida ko‘ngilocharlik, huzurlanish ma’nolarini beradi. qadimgi davr axloqshunosligida gedonizm (huzurbaxshlik ta’limoti) …

4 / 25

oqimli taassurot uyg‘otadigan, lekin jamoa, jamiyat va insoniyat hayotida u qadar muhim ahamiyatga ega bo‘lmaydigan, milliy urf-odatlarga asoslangan chiroyli xatti-harakatlarni o‘z ichiga oladi. xulq – oila, jamoa, mahalla-ko‘y miqyosida ahamiyatli bo‘lgan, ammo jamiyat va insoniyat hayotiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmaydigan yoqimli insoniy xatti-harakatlarning majmui. axloq esa – jamiyat, zamon, insoniyat tarixi uchun namuna bo‘la oladigan ijobiy xatti-harakatlar yig‘indisidir. axloqning tarkibini quyidagi qismlar tashkil etadi: axloqiy ong - vojiblik (luzumiylik), ezgulik, adolat haqidagi g‘oyalar, tasavvurlar, qarashlar, nazriyalar majmui. axloqiy ongning tarkibini quyidagi shakllari tashkil etadi: axloqiy normalar, axloqiy an’analar, xulqlar, axloqiy odatlar, axloqiy marosimlar, axloqiy his-tuyg‘ular, axloqiy e’tiqodlar, axloqiy sifatlar, axloqiy qarashlar, axloqiy ideallar, axloqiy hukmlar. axloqiy munosabatlar – axloqiy norma va prinsiplar asosida kishilar o‘rtasida amal qiladigan aloqalar. axloqiy praktika (amaliyot) – axloq normalarining hayotda bevosita amalga oshirilishi, bajarilishi. axloq funksiyalari : regulyativ funksiya – eng asosiy funksiya bo‘lib, jamiyat a’zolari xulq-atvorlarini moslashtirish, boshqarishdan iborat. baholash funksiyasi – axloq normalari va …

5 / 25

i aks ettiradi. ularda kishilar hatti-harakatlari, sinfiy-tarixiy nuqtai nazardan ma’qullanishi yoki qoralanishi o‘z aksini topgan. etika kategoriyalari ning ko‘pchiligi qutbiy qarama-qarshi xarakterga ega, chunonchi, yaxshilik va yomonlik, adolat va adolatsizlik, baxt va baxtsizlik, vijdon va vijdonsizlik va hokazo. axloqiy tamoyillar jamiyat tomonidan shaxsga qo‘yiladigan umumaxloqiy talablar tarzida namoyon bo‘lib, insonning axloqiy mohiyatini, uning hayoti mazmunini, odamlar bilan o‘zaro aloqalaridagi asosiy jihatlarini belgilab beradi. natijada tamoyillar, inson xatti-harakatining umumiy yo‘nalishini ko‘rsatgan holda, ko‘pgina axloqiy me’yorlar uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. axloqiy tamoyillar: insonparvarlik erkparvarlik vatanparvarlik millatparvarlik tinchlikparvarlik jo‘mardlik inson hayotida axloqiy me’yorlar ham katta ahamiyatga ega. ular tamoyillarga nisbatan ancha sodda, umumlashmagan, tor qamrovli. ularni kundalik xayotimizda ma’lum axloqiy tamoyillarning amalga oshish murvatlari ham deyish mumkin, ular axloqiy talablarning eng oddiy shakli sifatida ro‘yobga chiqadi. halollik, rostgo‘ylik, xushmomalalik, boodoblik, kamtarlik singari me’yorlar ayniqsa, diqqatga sazovar. shuni ham aytish kerakki, halollikni uning dastlabki tor diniy mazmunida-qaysi taom harom-u, qaysinisi halol, degan ma’noda …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etika (axloq falsafasi)"

слайд 1 andjon iqtisodiyot va qurilish instituti o‘zbek tili va ijtimoiy fanlar kafedrasi 12-mavzu: etika (axloq falsafasi) ma'ruzachi: e.kabdulxayev falsafa mavzu: etika” fanining predmeti va jamiyat hayotidagi ahamiyati ma’ruza rejasi: 1. “etika” fanining predmeti, mohiyati va tuzilmasi. gedonizm va evdemonizm ta’limotining axloqiy jihatlari. 2. axloqning mohiyati va paydo bo‘lishiga oid diniy va ilmiy qarashlar tasnifi. 3. etikaning kategoriyalari, tamoyillari, me’yorlarining shaxs va jamiyat munosabatlarida namoyon bo‘lishi. 4. ixtiyor erkinligi va axloqiy tanlov. tayanch tushuncha va iboralar: «etika», «axloq», “odob”, “xulq”, «xulq-atvor» atamalari, etikaning ob’ekti, etikaning predmeti, etikaning turli aspektlari (sohalari), etikaning boshqa fanlar bilan aloqasi, gedonizm, evdemoniz...

This file contains 25 pages in PPTX format (498.9 KB). To download "etika (axloq falsafasi)", click the Telegram button on the left.

Tags: etika (axloq falsafasi) PPTX 25 pages Free download Telegram