maktabgacha yosh davrda tafakkur xususiyatlari

PPTX 13 pages 1.3 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint mavzu: “maktabgacha yosh davrda tafakkur xususiyatlari”. reja: 1. tafakkurning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari. 2. maktabgacha yoshdagi bolalar tafakkurining asosiy turlari. 3. tafakkurni rivojlantirishda o‘yin va pedagogik ta’sir vositalari. 1. tafakkurning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari tafakkur — bu odamning atrof-muhitdagi voqelikni bilish va tushunish qobiliyati bo‘lib, u orqali inson atrofidagi hodisalarni tahlil qiladi, ularni taqqoslaydi, umumlashtiradi, xulosa chiqaradi va yangi g‘oyalar yaratadi. maktabgacha yosh davri bola tafakkurining shakllanishi va rivojlanishida juda muhim bosqich hisoblanadi. bu davrda bolaning aqliy faoliyati, aqliy operatsiyalarni bajara olish darajasi, obrazli va mantiqiy fikrlashi shakllanadi va asta-sekin rivojlanib boradi. maktabgacha yosh davri — tafakkurning poydevori maktabgacha yosh davri (3–6/7 yosh) bola ruhiy taraqqiyotining eng faol bosqichidir. aynan shu davrda bola tafakkurining dastlabki shakllari yuzaga chiqadi. bola bu yoshda dunyoni obrazlar orqali qabul qiladi, voqealarga o‘z tasavvuri asosida baho beradi, sabab- oqibat munosabatlarini to‘liq anglab yetmaydi. ularning tafakkuri hissiy-emosional tajribalarga bog‘liq bo‘ladi. shu sababli bu davrda …

2 / 13

h keladi. konkret operatsiyalar bosqichi (7–11 yosh) – bola mantiqiy fikrlashni o‘zlashtira boshlaydi. formal operatsiyalar bosqichi (11 yoshdan keyin) – abstrakt, nazariy tafakkur shakllanadi. piage fikricha, maktabgacha yoshdagi bolalar tafakkuri egotsentrik bo‘lib, ular boshqalar fikrini tushunishda qiynaladi. bola o‘z fikrini asosli tushuntirishga hali tayyor emas, ko‘proq tasvirlashga, misollar orqali ifodalashga harakat qiladi. shu sababli, bu yoshda bola bilan ishlashda obrazli ifodalar, tasvirlar, real predmetlar orqali tushuntirish juda samaralidir. tafakkur shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar tafakkurning shakllanishi ko‘plab omillarga bog‘liq. jumladan: tashqi muhit – oila, bog‘cha, atrofdagi odamlar bola tafakkurining shakllanishida asosiy o‘rin tutadi. keng qamrovli va ijobiy muhit bolaning aqliy rivojlanishini rag‘batlantiradi. muloqot – katta yoshdagilar bilan muloqot bolaning nutqini rivojlantiradi, bu esa tafakkur taraqqiyoti uchun muhim poydevor bo‘ladi. faoliyat turlari – bola rasm chizish, qurish, o‘yin o‘ynash, ertak tinglash kabi faoliyatlarda ishtirok etganda tafakkur har tomonlama rivojlanadi. 2. maktabgacha yoshdagi bolalar tafakkurining asosiy turlari maktabgacha yosh davri bolaning psixik rivojlanishida …

3 / 13

obrazlar orqali qabul qiladi. u sezgan, ko‘rgan, eshitgan narsalarni eslab qoladi va o‘z fikrini ko‘proq rasm, holat, o‘yin orqali ifodalaydi. masalan, bola “oyoq kiyimini yech” deyilganida bu so‘zlarni so‘zma-so‘z emas, balki o‘zining kundalik tajribasi asosida tushunadi. u o‘zining poyabzalini yechgan holatini, onasi bilan bog‘liq lavhani tasavvurida canlantiradi. bu holat obrazli tafakkurning faol ishlayotganini ko‘rsatadi. obrazli tafakkur: ko‘rish, eshitish, sezish orqali rivojlanadi. tasavvur bilan chambarchas bog‘liq. rasm chizish, ertak tinglash, sahnalashtirish orqali mustahkamlanadi. shu bois maktabgacha yoshdagi bolalar bilan olib boriladigan pedagogic ishlar, mashg‘ulotlar, o‘yinlar tasvirlar, rasm, predmetlar orqali olib borilishi kerak. bu bolaning obrazli fikrlashini qo‘llab-quvvatlaydi. amaliy (predmetli) tafakkur bu tafakkur turi maktabgacha yoshning dastlabki bosqichlarida, ya’ni 3–4 yosh oralig‘ida faol bo‘ladi. bola ko‘proq narsa bilan bevosita ish olib borish orqali fikr yuritadi. u o‘z tajribasiga tayanadi, narsalarni ushlab ko‘rish, ulardan foydalanish orqali muammoni hal qiladi. masalan, bola qurilish kublaridan minora yasayotganda qanday qilib u yiqilmasligini tajriba yo‘li bilan bilib …

4 / 13

har bir bolaning tafakkuri uning shaxsiyati, atrof-muhit, tarbiya, ta’lim va sog‘lig‘i kabi turli omillar ta’sirida shakllanadi. quyida maktabgacha yoshdagi bolalarda tafakkur rivojiga ta’sir etuvchi asosiy omillar yoritiladi: 1. ijtimoiy muhit va tarbiya bolaning tafakkuri, avvalo, u yashaydigan ijtimoiy muhitga bog‘liq. agar bola mehr-muhabbatga to‘la, muloqot faol bo‘lgan, intellektual rivojga rag‘batlantiruvchi muhitda voyaga yetsa, uning tafakkur faoliyati ham jadal rivojlanadi. ayniqsa, bolaga yo‘naltirilgan savollar, tushuntirishlar, biror voqeani birgalikda tahlil qilish singari faoliyatlar uning fikrlash qobiliyatini kuchaytiradi. aksincha, e’tiborsizlik, muloqotsizlik va qiziqishlarini mensimaslik bolaning tafakkur rivojiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. tarbiya metodlari ham muhim rol o‘ynaydi. bolaga tanqidiy fikrlashni o‘rgatish, savol berishiga imkon yaratish, erkin fikr bildirishga ruxsat berish — bular tafakkur faoliyatini jonlantiradi. ta’lim-tarbiya mazmuni, pedagogning yondashuvi va ota-onalarning bolaga nisbatan munosabati bevosita uning tafakkur salohiyatiga ta’sir ko‘rsatadi. 2. nutq va muloqot nutq – tafakkurning eng muhim vositasidir. bola nutqi qanchalik rivojlangan bo‘lsa, uning tafakkuri ham shunchalik yuqori darajada bo‘ladi. chunki bola …

5 / 13

boshlang‘ich mantiqiy tafakkur shakllana boshlaydi. bolalar predmetlar bilan faol harakatlar orqali voqelikni anglaydi, voqealarni obrazlar orqali idrok etadi va oddiy sabab-oqibat munosabatlarini tushunishga harakat qiladi. tafakkurning rivojlanishi esa bevosita bolaning nutqi, o‘yin faoliyati, muloqoti, ijtimoiy muhit va tarbiya usullariga bog‘liq. maktabgacha ta’lim muassasalarida tashkil etiladigan rivojlantiruvchi mashg‘ulotlar, didaktik o‘yinlar, tafakkurni rag‘batlantiruvchi topshiriqlar bolalarning fikrlash qobiliyatini rivojlantirishda muhim omil hisoblanadi. shuningdek, bolaning individual psixologik xususiyatlari, sog‘lig‘i va atrof-muhitdagi ta’sirlar ham tafakkur shakllanishida muhim rol o‘ynaydi. shu bois, pedagoglar va ota-onalar bola tafakkurining sog‘lom va barqaror rivojlanishi uchun qulay shart-sharoitlar yaratishlari lozim. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati. 1. axmedov a.a. “bola psixologiyasi”. – toshkent: o‘zbekiston, 2017. 2. karimova v.a. “psixologiya asoslari”. – toshkent: fan, 2018. 3. yo‘ldoshev m. “maktabgacha ta’lim psixologiyasi”. – toshkent: ilm ziyo, 2020. 4. vygotskiy l.s. “pedagogik psixologiya”. – moskva, 2003. 5. bo‘ronova m. “maktabgacha yoshdagi bolalar bilan ishlash psixologiyasi”. – samarqand: barkamol avlod, 2019. 6. z.m. istamova, m. a. nazarova. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha yosh davrda tafakkur xususiyatlari"

презентация powerpoint mavzu: “maktabgacha yosh davrda tafakkur xususiyatlari”. reja: 1. tafakkurning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari. 2. maktabgacha yoshdagi bolalar tafakkurining asosiy turlari. 3. tafakkurni rivojlantirishda o‘yin va pedagogik ta’sir vositalari. 1. tafakkurning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari tafakkur — bu odamning atrof-muhitdagi voqelikni bilish va tushunish qobiliyati bo‘lib, u orqali inson atrofidagi hodisalarni tahlil qiladi, ularni taqqoslaydi, umumlashtiradi, xulosa chiqaradi va yangi g‘oyalar yaratadi. maktabgacha yosh davri bola tafakkurining shakllanishi va rivojlanishida juda muhim bosqich hisoblanadi. bu davrda bolaning aqliy faoliyati, aqliy operatsiyalarni bajara olish darajasi, obrazli va mantiqiy fikrlashi shakllanadi va asta-sekin rivojl...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "maktabgacha yosh davrda tafakkur xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha yosh davrda tafakku… PPTX 13 pages Free download Telegram