hujayra organellalari

DOCX 381.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1538821427_72665.docx hujayra organellalari reja: 1. membranali hujayra organellalari 2. endoplazmatik (sitoplazmatik) to`r. 3. ribosomalar hujayra organellalari hujayra organellalari – h u j a y r a n i n g d o i m i y t a r k i b i y q i s m i b u l i b, ma ‘ l u m t u z i l i sh g a e g a v a m a x s u s v a z i f a l a r n i b a j a r a d i. hujayraning organellalariga mitoxondriya, endoplazmatik to`r, ribosoma va polisoma, golji kompleksi, lizosoma, mikronaycha, sentrosoma, peroksisoma va fibrillyar tuzilmalar kiradi. hujayra organellalarini tuzilishiga qarab m e m b r a n a l i va membranasi bo`lmagan hujayra organellalariga bo`lish mumkin. membranali hujayra organellalari membranali hujayra organellalariga mitoxondriya, endoplazmatik to’r, plastinkasimon kompleks (golji kompleksi), …

radi. ribosomalar alohida tuzilmalar hisoblanib, ular ko`pincha endoplazmatik to`r bilan kompleks hosil qiladi. mikronaycha va sentrosomalar oqsil tabiatli subbirliklardan tashkil topgan. oqsil globulalari marjonlar singari o`zaro bog`lanib ipsimon tuzilmalar hosil qiladi. hujayrada sentrosoma singari mikronaychalardan tashkil topgan kiprikchalar, xivchinlar ham bo`lib, ular yuqorida qayd qilingan organellalardan farqli ravishda ustki tarafdan membranali struktura bilan qoplangan. hujayraning fibrillyar tuzilmalari hujayrada turli funksiyalarni bajaradi. fibrillyar tuzilmalar hujayra sitoplazmasiga ma’lum tartibda joylashishi yoki hujayraning mikrovorsinka, tonofibrilla, neyrofibrillalar, miofibrillalarni hosil qilishi mumkin. mitoxondriyalar. mitoxondriyalar har bir hayvon hujayralarida uchraydigan organellalardir. mitoxondriya nomi (yunon. mitos - ip, chondros - dona) birinchi marta 1898 yilda benda tomonidan berilgan bo`lsada, flemming (1882) va altman (1890) boshqa nom bilan bu organellani undan ilgariroq ta’riflab bergan edilar. mitoxondriya shakli o`zgaruvchan bo`lib, ko`pincha, ipcha yoki donacha holida ko`rinadi. ma’lum funktsional holatlarda uning formasi o`zgarishi mumkin. masalan, uzun mitoxondriya bir tarafdan shishib yoki bir tarafidan botib tennis raketkasi shaklini olishi mumkin. ba’zan …

o`planadi. masalan, diafragmaning mushak tolalarida mitoxondriyalar miofibrillalarning disklari atrofida bo`ladi, ko`z to`r pardasining tayoqcha va kolbachasimon hujayralarida esa ichki bo`g`imning bir qismiga yig`iladi. buyrak kanalchalari hujayralarida mitoxondriya bazal plazmatik membranada yotadi. hujayralardagi mitoxondriyalarning sonini aniq aytish kiyin. ularning miqdori hujayra tipiga va funksional holatiga bog`liq, jigarda 30-35%, buyrakda 20% oqsil mitoxondriyaga to`g`ri keladi. jigar gomogenatining 1 grammiga 8,7-1010 mitoxondriya to`g`ri keladi. sog` jigar hujayrasi 2500 mitoxondriya, regeneratsiya bo`layotgan jigar hujayralarida va jigar o`smalari hujayralarida ularning soni kam. elektron mikroskopik tadqiqotlar mitoxondriyaning i k k i q o- b i q bilan o`ralganligini ko`rsatadi (10-rasm, a). t a sh q i m e m b r a n a n i n g qalinligi taxminan 6 nm bo`lib, shu organellaning o`tkazuvchanlik xususiyatini belgilasa kerak. ichki tarafda yotuvchi i ch k i mitoxondrial membrana tashqarisidagidan farqli o`laroq, tekis bo`lmay, o`simta (krista) lar hosil qiladi (11-rasm, a). bu membrananing ham qalinligi taxminan 6 …

ermatidlarida) kristalar mitoxondriya o`qiga ko`ndalang emas, balki o`q bo`yicha joylashishi mumkin. ba’zi oddiy hanvonlarda ichki membranalar kristalar o`rniga naycha hosil qiladi. kristalarning bunday strukturasi ba’zan umurtqali hayvonlar hujayralarida, masalan, buyrak usti bezining po`st qismi 10- rasm. a - mitoxondriyaning ultramikroskopik tuzilishi (sxema): 1- mitoxondriyaning tashqi membranasi; 2 - mitoxondriyaning ichki membranasi; 3-kristalar; 4 - mitoxondriya matriksi; b-mitoxondriya membranasi elementar tanachalarining tuzilishi (sxema)-1- elementar tanacha; 2 - kristalar; 3 - matriks; 4- tashqi membrana donachalari; 5 - mitoxondriyaning tashqi membranasi (a – i.v.almazov, l.s.sutulov, 1978. b – i.a.alov va boshqalar, 1969). (11-rasm, b), quyon urug`donining interstitsial hujayralarida uchraydi. so`nggi vaqtlarda mitoxondriyalar ichki membranasida zamburug`simon yana bir nozik komponent topilgan bo`lib, u dumaloq zarracha (diametri 6-10 nm) va krista bilan tutashuvchi oyoqchadan (uzunligi 3-5 nm) iborat (10-rasm, b). bunday «e l e m e n t a r z a r r a l a r» har xil tipdagi hujayra mitoxondriyalarida topilgan. …

jayralarda 9,6-10,3 kunga teng (buyrak hujayrasida esa 12,4 kun). mitoxondriya kurtak otish yo`li bilan yoki ko`ndalangiga ikkiga bo`linishi natijasida ko`payadi. mitoxondriyaning o`sishi va bo`linishi davrida mitoxondriya ichidagi sintetik protsesslar mitoxondriya lipoproteid membranasini va asosiy fermentlarini hosil qiladi, ba’zi bir enzimlar esa (masalan, sitoxrom c) ribosomalarda sintez bo`lib mitoxondriyalarga keltiriladi. hujayraning funktsional aktivligi oshsa, masalan, buyrakning kompensator gipertrofiyasida, mitoxondriya yiriklashadi va matriksni zich joylashgan kristalar to`ldirib turadi. oxirgi yillarda o`tkazilayotgan tadqiqotlar mitoxondriyalarning har xil ta’sirlarga nospetsifik ravishda bir xil shishish bilan javob berishini ko`rsatdi. bunda mitoxondriya kengayadi, kristalar kattalashadi va kamayadi. mitoxondriyaning ultramikroskopik tuzilishi, hajmi, oksidlanish fermentlarining aktivligi o`rganilganda mitoxondriya shishishi natijasida nafas olish fermentlarining o`zgarishi, ya’ni mitoxondriya shishishiga sababchi faktorlar mitoxondriyaning oksidlanish-qaytarilish fermentlarining aktivligini susaytirib yuborishi qayd qilingan. mitoxondriya yuqori effektli ishni ta’minlovchi organella bo`lib, struktura va funktsiyaning birligini ko`rsatuvchi juda ajoyib tuzilmaning timsolidir. 11-rasm. mitoxondriyalar. a - qalqonsimon bez oldi bezi hujayralaridagi mitoxondriyalar. elektron mikrofotogramma. x87.500. b - buyrak …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hujayra organellalari"

1538821427_72665.docx hujayra organellalari reja: 1. membranali hujayra organellalari 2. endoplazmatik (sitoplazmatik) to`r. 3. ribosomalar hujayra organellalari hujayra organellalari – h u j a y r a n i n g d o i m i y t a r k i b i y q i s m i b u l i b, ma ‘ l u m t u z i l i sh g a e g a v a m a x s u s v a z i f a l a r n i b a j a r a d i. hujayraning organellalariga mitoxondriya, endoplazmatik to`r, ribosoma va polisoma, golji kompleksi, lizosoma, mikronaycha, sentrosoma, peroksisoma va fibrillyar tuzilmalar kiradi. hujayra organellalarini tuzilishiga qarab …

DOCX format, 381.0 KB. To download "hujayra organellalari", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayra organellalari DOCX Free download Telegram