sitologiyа

DOCX 5,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1671026868.docx sitologiyа referat sitologiyа reja: · hujayra nazariyasi, uning shakllari va evolyutsiyasi · hujayraning kimyoviy tarkibi va fizik-kimyoviy xossalari · hujayra morfologiyasi va biologik membranalar · hujayra qobig’i (plazmolemma · hujayra organoidlari · sitoplazma kiritmalari va gialoplazma · hujayra yadrosi · hujayralarning bо’linishi · hujayra fiziologiyasi · о’simlik hujayrasining о’ziga xos tuzilishi sitologiya (lat. cellula, yunon- cytos - hujayra, logos – ta’limot, fan) – hujayralarning tuzilishi, takomillashishi va funksiyasi haqidagi fan. hujayra – tiriklikning tuzilish, funksional, irsiy belgilarni о’zida saqlovchi va kо’payish orqali shu belgilarni ajdodlardan avlodlarga beruvchi eng kichik birligidir. u sitoplazma va yadrodan tashkil topgan sistema bо’lib, о’simlik va hayvon organizmining takomillashishi, tuzilishi va yashash jarayonlarining asosi hisoblanadi. butun hayot davomida modda almashinishida ishtirok etishi, yangi hujayra hosil qilishi va doimo yangilanib turishi hujayralarning о’ziga xos xususiyatidir. hujayra nazariyasi, uning shakllari va evolyutsiyasi robert guk о’zi yaratgan mikroskopda pо’kak kesimiga qarab, uni yupqa devorli katakchalaridan iboratligini kо’radi va …

shini kо’rsatib berdi. hujayra nazariyasining asosiy qoidalari quyidagilardan iborat: 1. hayot asosan hujayra shaklida mavjud bо’lib, barcha organizmlar hujayradan tashkil topgan. hujayradan tashqarida hayot yо’q. hujayra tirik tabiatning bir bо’lagi va unga tiriklik xususiyatlarining barchasi xos bо’lib, hujayra kо’payish, modda almashish, strukturaviy hamda irsiy elementar birlikdir. 2. hujayra biologik informatsiya jarayoni rо’y beradigan va bu jarayon qayta-qayta ishlanadigan hamda hosil bо’lgan energiyani yig’uvchi, sarf qiluvchi, boshqa xil energiyaga aylantiruvchi murakkab tuzilmadir. 3. hayotning uzviyligi asosan hujayralardandir; hujayra, umuman irsiylikning asosiy birligini tashkil etadi. 4. hujayra barcha tirik mavjudotlarning elementar birligidir, turli organizm hujayralari umumiy tuzilishga ega va ular bо’linib yangi hujayra hosil qiladi. hujayra о’z-о’zidan kо’payish xususiyatiga ega bо’lgan membranalar tizimidan iborat elementar biologik birlikdir. hujayra tiriklikka xos bо’lgan asosiy xususiyatlarga – о’z-о’zini yangilash, о’z-о’zini hosil qilish hamda о’zini о’zi boshqarishga qodir. evolyutsiya tizimining qaysi pog’onasidan joy olishidan qat’i nazar barcha organizmlarning hujayrasi deyarli о’xshash bо’lib, umumiy kо’rinishga egadir. mavjud …

g boshqaruv sistemasi orqali idora etiluvchi bir butun murakkab tizimni tashkil qiladi. demak, organizmni tashkil etuvchi hujayralar umumiy tuzilishga ega bо’lgan, har biri о’zicha alohida vazifani bajaruvchi murakkab tuzilma bо’lishi bilan bir qatorda u organizmning boshqaruvchi (neyrogumoral) sistemalarga bо’ysunib, organizmning yaxlit birlik darajasini ifodalaydi. a’zo va tо’qimalarni tashkil etgan hujayralar umumiy tuzilishga ega bо’lsada, har bir a’zo va tо’qimaning hujayrasi organizm uchun zarur bо’lgan fiziologik holatni ta’minlash uchun о’ziga xos vazifani bajarishga ixtisoslashgan bо’ladi. shuning uchun ham hujayralarning faoliyati turlichadir. hujayralarga ta’sirlanish, ozuqa moddasini yutish va о’zlashtirish, sekretsiya, ekskretsiya, nafas olish, о’sish hamda kо’payish kabi murakkab jarayonlar xosdir. bu fiziologik jarayonlar a’zo va tо’qimaga kо’ra, ularni tashkil etgan, hujayralarda turli darajada rо’y beradi. biz hujayralarning tuzilishini о’rganishda ayrim qismlarining faoliyatini kо’rib chiqish bilan birga uning umumiy, kо’pgina hujayralarga xos bо’lgan tomonlarini ham yoritib beramiz. tiriklikning hujayrasiz va hujayraviy shakllari. rang- barang organik olamda tiriklikning ikki xil: hujayrasiz va hujayraviy shakllari …

zaikasi virusi, dnk tutuvchi viruslar – dezoksiviruslarga chechak, papilloma viruslari, adenoviruslar, bakteriofag misol bо’ladi). viruslarning yetuk zarrachalari virospora (virion)larda hayot belgilari kо’rinmaydi. ayrim viruslar esa о’lik modda kabi kristallar hosil qiladi. shuning uchun viruslarga о’lik narsa deb qarash ham mumkin. ammo viruslar hayotining shu bosqichida hujayraga kirishi bilanoq tiriklikning barcha belgilarini namoyon qiladi. viruslarga о’lik materiya bilan tiriklik oralig’idagi evolyutsion yо’lak deb ham qaraladi. viruslar hujayralarga yopishib oladi, unga kiradi, unda yashaydi va kо’payadi. ular о’zi yashagan hujayrani nobud qilib, qayta boshqa hujayralarga kirib olishi mumkin. viruslar hujayraga kirgandan sо’ng, shu hujayra irsiy apparatiga о’z tarkibidagi nuklein kislotasi bilan ta’sir qilib, hujayradagi biosintetik jarayonni buzadi, ya’ni hujayra xususiyatini о’zgartirib yuboradi. nihoyat hujayra nobud bо’ladi. shuning uchun ham viruslarni genetik parazitlar ham deyiladi. viruslar odamda kо’pgina kasalliklarni keltirib chiqaradi. masalan: gripp, poliomiyelit, jigar kasalligi (sariq), leykoz, turli о’smalar, tayga ensefaliti, uchiq toshishi va yaqinda ma’lum bо’lgan xx asr vabosi nomini olgan, …

ar (pro – avvalgi, karyon – yadro) bakteriyalar, kо’k yashil suv о’tlari, yadrosiz hujayralar. ularning oziqlanishi geterotrof, xemavtotrof yoki fotoavtotrof jarayonlari bilan boradi, kо’payishi – jinssiz. 2. eukariotlar (yey – tо’la, karyon – yadro) zamburug’lar, о’simlik va hayvon hujayralari yadrolilar; ular yutish, sо’rish bilan geterotrof yoki plastidalari yordamida fotosintez jarayoni orqali avtotrof oziqlanadi; kо’payishi jinssiz va jinsli usulda rо’y beradi. bakteriyalar juda xilma-xil bо’lib, ular zich parda bilan о’ralgan bо’ladi. kо’pgina bakteriya hujayralari shilliq kapsula– qо’shimcha himoyaviy pardaga ega. bakteriyalarda ribosomdan boshqa hujayra ichki organoidlari bо’lmaydi. uning genetik materiali doira hosil qilgan. dnk ipidan iborat. bu dnk, eukariot hujayralardan farq qilib, nukleogistonlardan holidir. hujayrada genetik apparatni sitoplazmadan ajratib turuvchi membranali tuzilma – shakllangan yadro bо’lmaydi. bakteriyalar oddiy – amitotik ravishda, tez – har 20 minutda bо’linib turadi. bu holat kasallik keltirib chiqaruvchi bakteriyadan ozginasi odam organizmiga kirib qolsa, tezda kо’payib kasallik alomatlarini yuzaga keltirishini kо’rsatadi. ba’zi hollarda bakteriyalar bir-biriga о’ta …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sitologiyа"

1671026868.docx sitologiyа referat sitologiyа reja: · hujayra nazariyasi, uning shakllari va evolyutsiyasi · hujayraning kimyoviy tarkibi va fizik-kimyoviy xossalari · hujayra morfologiyasi va biologik membranalar · hujayra qobig’i (plazmolemma · hujayra organoidlari · sitoplazma kiritmalari va gialoplazma · hujayra yadrosi · hujayralarning bо’linishi · hujayra fiziologiyasi · о’simlik hujayrasining о’ziga xos tuzilishi sitologiya (lat. cellula, yunon- cytos - hujayra, logos – ta’limot, fan) – hujayralarning tuzilishi, takomillashishi va funksiyasi haqidagi fan. hujayra – tiriklikning tuzilish, funksional, irsiy belgilarni о’zida saqlovchi va kо’payish orqali shu belgilarni ajdodlardan avlodlarga beruvchi eng kichik birligidir. u sitoplazma va yadrodan tashkil topgan sistema bо’lib, о’siml...

Формат DOCX, 5,1 МБ. Чтобы скачать "sitologiyа", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sitologiyа DOCX Бесплатная загрузка Telegram